KÜNYE
- Toplantı No: 2017/014
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 22.03.2017
- Karar No: 2017/UY.I-886
- Başvuru Sahibi: Cengiz TAŞ
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/248559
- İhale Adı: Hisarcık (Kütahya) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını, özellikle açıklanması istenilmeyen girdilerdeki fiyatların ticari hayata ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığını, nakliye analizlerinin detaylandırılmadığını ve su altında kalan imalatlar için gerekli müşkülat zamlarının açıklanmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, idarenin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren 12 iş kalemini aşırı düşük teklif açıklaması için belirlediğini, bu iş kalemlerinin paçal iş kalemi niteliğinde olduğunu ve isteklinin idarece verilen analiz formatına uygun olarak analizlerini sunduğunu tespit etmiştir. Analizlerde kullanılan girdilerin kamu kurumlarınca yayımlanmış rayiçlere uygun olduğu, işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmadığı, nakliye giderlerinin sorgulama kapsamı dışında olduğu, mazot fiyatının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile mevzuata uygun şekilde tevsik edildiği ve malzeme teminine ilişkin belgelerin idarece istenmediği belirlenmiştir. Bu tespitler, iddiaların dayanağının bulunmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında hangi iş kalemlerinin veya girdilerin idarece seçilmesi uygulamada en çok hangi sorunları doğurur?
Cevap: Genellikle, idarece aşırı düşük teklif açıklaması için belirlenen iş kalemlerinin paçal iş kalemi veya birbirine bağlı alt kalemlerden oluşması uygulamada tereddüt yaratır. Çünkü iş kalemlerinin uygun seçilmemesi, açıklamaların kapsamının daralmasına yol açabilir ve itirazlara neden olabilir. Yaklaşık maliyetin önemli bir bölümünü kapsayan, ancak somut, analitik ve anlaşılır kalemler seçilmesi, aşırı düşük teklif incelemesinin isabetli yapılmasına yardımcı olur.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye ve benzeri genel gider kalemlerinin sorgulanmaması hangi durumlarda mevzuata uygun sayılabilir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu kararlarına göre, nakliye gibi genel gider kalemleri belirlenmiş kapsam ve usule göre sorgulama dışında bırakılabilir. Bu kalemlerin detaylandırılmaması, idarenin aşırı düşük teklif incelemesi yetkisi ve uygulama kapsamına göre uygun görülebilir. Ancak söz konusu giderlerin aşırı düşük fiyatı açıklamada önemli bir etken olması durumunda, idarenin ayrıca değerlendirme yapması gerekebilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep ederken malzeme teminine ilişkin belgeleri istememesi, açıklamaların mevzuata uygunluğunu nasıl etkiler?
Cevap: İdare, analiz formatı ve inceleme kapsamı doğrultusunda malzeme teminine ilişkin belge talebinde bulunmayabilir. Bu durumda, eksik belge talebi nedeniyle açıklamaların mevzuata aykırı olduğu kabul edilmez. Ancak, malzeme fiyatlarının rayiçlerle uyumsuz olduğu gibi somut veriler varsa, bu durum analizlerin güvenilirliğini etkileyebilir. İdarenin belge talep sınırları ve somut durumu birlikte değerlendirmesi önemlidir.
Soru: İşçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olması, aşırı düşük teklif incelemesinde neden genellikle olumlu bir gösterge olarak kabul edilmez?
Cevap: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi genellikle mevzuata aykırı ve gerçek dışı fiyatlandırma olarak değerlendirilir. Bu nedenle işçilik ücretleri ihale tarihindeki asgari ücret veya mevzuata uygun seviyede olmalıdır. Aksi halde açıklamalar güvenilir bulunmaz, teklifin aşırı düşük olduğu sonucuna varılabilir ve teklif elenebilir.
Soru: İdare tarafından verilen analiz formatına uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunulması, bu açıklamaların kabulü için tek başına yeterli midir?
Cevap: Analiz formatının idarece belirlenip açıklamaların buna uygun sunulması, açıklamaların biçimsel olarak uygun olduğunu gösterir. Ancak açıklamaların gerçekçi, piyasa rayiçlerine dayalı ve mevzuatla uyumlu olması da gereklidir. Sadece formata uygunluk açıklamalar açısından kesin kabul anlamına gelmez; içerik ve dayanakların da mevzuat ile paralel olması denetlenir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren 12 iş kalemini belirlemesi hukuki açıdan doğru mudur?
Cevap: Evet, Kurul değerlendirmesinde idarenin, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerini aşırı düşük teklif açıklaması için seçmesinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu iş kalemlerinin paçal iş kalemi niteliğinde olması ve analizlerin idarece verilen formata uygun sunulması, tespitin hukuki geçerliliğini sağlamıştır.
Soru: Nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında sorgulanmaması mevzuata uygun mu?
Cevap: Kurul kararında nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sorgulama dışı bırakıldığını belirtmiş ve bu durumu uygun görmüştür. Dolayısıyla, bu vakada nakliye analizlerinin detaylandırılmaması mevzuata aykırı sayılmamıştır.
Soru: İdarenin malzeme teminine ilişkin belgeleri talep etmemesi aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde eksiklik oluşturur mu?
Cevap: Kurul, malzeme teminine ait belge talebinin idarece yapılmaması hususunun mevzuata aykırılık oluşturmadığını belirtmiştir. Bu nedenle, malzeme teminine dair belgelerin istenmemesi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunu etkilememiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin kullandığı işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmaması aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğuna nasıl etki etmiştir?
Cevap: Kurul, işçilik ücretlerinin ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmadığını tespit etmiş ve bu durumun fiyat analizlerinin uygunluğunu desteklediğini belirtmiştir. Bu tespit, açıklamaların mevzuata uygunluğu yönünde önemli bir dayanak olmuştur.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, açıklama istenilmeyen bazı maliyet kalemlerindeki fiyatların piyasa koşullarıyla bağdaşmadığını, nakliye giderlerinin açıklanmadığını ve su altında kalan imalatlarda beklenen zorluklar için gerekli ilave bedellerin belirtilmediğini öne sürerek bu açıklamaların yeterli olmadığı iddiasında bulunmuştur. Kurul ise bu iddiaları incelemiş ve açıklamaların mevzuatla uyumlu yapıldığı sonucuna ulaşmıştır.
İhale sürecinde tartışma konusu olan hususlardan biri, yaklaşık maliyetin %80’ine denk gelen 12 iş kaleminin belirlenmesi ve bu kalemler için istenilen açıklamalara dayanak olarak paçal analizlerin sunulmasıdır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, iş kalemlerinin bu şekilde belirlenmesinin usule uygun olduğu, çünkü paçal kalemler üzerinden yapılan analizlerin idarenin belirlediği format dahilinde sunulduğu ve açıklamalarla ilişkilendirilen maliyet unsurlarının rayiç değerlere dayandığı tespit edilmiştir. Böylece, açıklamaların kapsamı ve sunuluş biçiminin yöntemsel olarak doğruluğu kabul edilmiştir.
Başvuru sahibinin esaslı saydığı iddialardan biri olan nakliye analizlerinin sunulmaması kapsamında da değerlendirme yapılmıştır. Kurul, nakliye giderlerinin açıklama istenen kalemler arasında yer almadığını, dolayısıyla bu kalemlere ilişkin bilgilerin verilmemesinin mevzuata uygun olduğu görüşüne ulaşmıştır. Bu durum, yalnızca açıklama kapsamına alınan kalemlerin inceleneceğine ilişkin ilkeye bağlanarak, ayrıntılandırma yapılmayan unsurların eksiklik oluşturmadığı yönünde değerlendirilmiştir.
Açıklamalarda dayanak gösterilen birim fiyatların asgari ücret altına düşmemesi ve mazot gibi girdilerin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile desteklenmiş olması da Kurul açısından belirleyici olmuştur. Malzeme teminine dair belgelerin sunulmamış olması ise, bu belgelerin idarece talep edilmemesine bağlanmış ve bu yönüyle bir eksiklik teşkil etmediği sonucuna varılmıştır. Böylece, başvuruya konu olan açıklamalarda içerik açısından temel dayanakların mevzuatla yeterli ölçüde örtüştüğü kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların somut gerekçelere dayanmadığını değerlendirerek açıklamaların hem şeklen hem de içerik itibarıyla uygun olduğu kanaatine varmıştır. İş kalemlerinin belirlenme usulü, analiz formatına uygunluk, fiyatların rayiç değerlerle uyumu ve idare tarafından açıklama kapsamının belirleniş şekli bir bütün olarak ele alındığında, itirazen şikayet başvurusu yerinde görülmemiş ve oybirliğiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.