KÜNYE
- Toplantı No: 2017/007
- Gündem No: 135
- Karar Tarihi: 01.02.2017
- Karar No: 2017/UY.I-450
- Başvuru Sahibi: Sağlamlar İnşaat Hafriyat Nakliyat Ticaret ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Turizm ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/245962
- İhale Adı: Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, makine analizlerinde kullanılan makine bedelinin yeni makine olması gerektiğini, nakliye mesafelerinin belgelenmediğini, taş mastik asfaltta kullanılacak agreganın teknik özelliklere uygun olmadığını ve akaryakıt bedelinin mevzuata uygun belgelendirilmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanında makine ve teçhizatın isteklinin kendi malı olma şartının aranmadığını, bu nedenle amortisman ve diğer giderlerin ayrı ayrı açıklanmasının gerekmediğini, makine analizlerinde rayiç bedel olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığını tespit etmiştir. Nakliye mesafeleri açısından ise idarenin yaklaşık maliyetindeki mesafelerle uyuşmayan bazı mesafelerin kullanıldığı ve bu nedenle nakliye açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir. Taş mastik asfalt iş kaleminde kullanılacak agreganın teknik uygunluğunun sözleşme sürecinde denetimle sağlanacağı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında değerlendirilmesinin gerekmediği sonucuna varılmıştır. Akaryakıt bedelinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerine uygun olduğu ve EPDK fiyatlarının zorunlu olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında makine ve teçhizatın isteklinin kendi mülkiyetinde olması aranmazsa makine amortisman bedelinin farklı nasıl açıklanması beklenir?
Cevap: İdari şartnamede makine ve teçhizatın isteklinin kendisine ait olması şart koşulmamışsa, amortisman bedelinin yeni veya kullanılmış makine bedeline göre ayrı ayrı açıklanması zorunlu olmayabilir. Bu durumda, rayiç bedeller (örneğin ilgili bakanlık veya resmi kurumun yayımladığı sabit fiyatlar) esas alınarak makine giderleri açıklanabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafelerinin belgelenmesi nasıl yapılmalı ve açıklamaların hangi koşullarda uygun bulunmaz?
Cevap: Nakliye mesafeleri, idarenin yaklaşık maliyet hesabında öngördüğü veya ihale dokümanında belirtilen mesafelere uygun ve tutarlı şekilde belgelenmelidir. Mesafeler idarenin değerlerinden farklı veya kanıtlanamazsa, açıklamalar mevzuata uygun kabul edilmez ve teklif, aşırı düşük teklif nedeniyle reddedilebilir.
Soru: Teknik şartname kapsamında belirtilen malzemenin (örneğin agreganın) ihale aşamasında aşırı düşük teklif açıklaması içinde değerlendirilmesi gerekir mi?
Cevap: Teknik uygunluk genellikle ihale sonrası sözleşme ve iş deneyimi aşamasında denetim ve testlerle sağlanır. Bu nedenle teknik malzeme uygunluğunun aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında değerlendirilmesi zorunlu değildir; bu durum doğrudan teklifin reddedilmesine gerek oluşturmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt bedelinin belgelenmesinde hangi rayiçler kullanılabilir ve zorunluluklar nelerdir?
Cevap: Akaryakıt bedelinin belgelenmesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya ilgili resmi kurumların rayiç bedelleri esas alınabilir. Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) fiyatlarının kullanımı zorunlu olmayabilir; uygulamada idari şartnamede aksi belirtilmediği sürece farklı resmi rayiçlerin kullanımı geçerli kabul edilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan rayiç veya veriler idarenin yaklaşık maliyeti ile uyumsuz ise ne olur?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet bilgileri veya ihale dokümanında belirtilen değerlerle uyuşmayan rayiç veya veriler kullanılması, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını gösterir. Böyle durumlarda idare, aşırı düşük teklifin gerekçelerini kabul etmeyebilir, teklif reddedilebilir ve ihale iptal edilerek yeniden yapılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin makine amortisman bedelini yeni makine bedeline göre açıklaması zorunlu muydu?
Cevap: Hayır, ihale dokümanında makine ve teçhizatın isteklinin kendisine ait olma şartı aranmadığı için, makine amortisman bedelinin yeni makine bedeline göre ayrı ayrı açıklanması zorunlu değildi. Kullanılan rayiçlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri olması da uygun bulundu.
Soru: Nakliye mesafelerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmaması hangi sonuçları doğurdu?
Cevap: Nakliye mesafelerinin idarenin yaklaşık maliyetindeki mesafelerle uyuşmaması ve bu nedenle açıklamaların mevzuata uygun olmaması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmadı, teklif reddedildi ve ihale yeniden yapılmak üzere iptal edildi.
Soru: Taş mastik asfaltta kullanılacak agreganın teknik uygunluğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında neden değerlendirilmedi?
Cevap: Teknik uygunluğun sözleşme sürecinde denetimle sağlanacağı belirtildiği için, bu uygunluk aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında inceleme konusu yapılmadı ve teklif reddine gerek görülmedi.
Soru: Akaryakıt bedelinin belgelenmesinde EPDK fiyatlarının esas alınması zorunlu mudur?
Cevap: Hayır, akaryakıt bedelinin belgelenmesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanılması uygun bulundu; EPDK fiyatlarının zorunlu olduğuna dair bir tespit yapılmadı.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda, başvuru sahibinin temel itirazı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının çeşitli unsurlar bakımından yeterince gerekçelendirilmemiş olmasıdır. Özellikle makine amortisman bedellerinin yeni makine değerleri üzerinden hesaplanmadığı, nakliye mesafelerinin yeterli şekilde belgelenmediği, taş mastik asfalt iş kaleminde kullanılacak agreganın teknik özelliğinin karşılanmadığı ve akaryakıt bedellerinin uygun belgeye dayandırılmadığı iddiaları ileri sürülmüştür. Uyuşmazlığın merkezinde ise bu açıklamaların mevzuata uygun sayılıp sayılamayacağı sorusu yer almaktadır.
Makine amortisman bedeline ilişkin değerlendirmede, ihale dokümanında makine ve ekipmanın isteklinin kendisine ait olma şartı yer almadığı için amortisman hesaplamasının yeni makine bazlı yapılmasının zorunlu olup olmadığı sorgulanmıştır. Ancak bu durumda, makine bedellerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerine göre açıklanması yeterli görülmüş; dolayısıyla yeni makine bedeli esas alınmadığı yönündeki başvuru reddedilmiştir. Bu yaklaşımda, teklif açıklamalarının dayandığı rayiç kaynakların kabul edilebilirliği esas alınmıştır.
Uyuşmazlıkta asıl belirleyici unsur ise nakliye mesafelerine ilişkin açıklamaların idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki değerlerle çelişmesi olmuştur. Kurul, nakliye hesaplamasında kullanılan mesafelerin, idarece öngörülen mesafelerle uyumlu olmadığını tespit etmiştir. Bu farklılık, açıklamaların güvenilirliğini zedelediği için teklifin bütününün değerlendirilmesini doğrudan etkilemiş ve açıklamaların mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumda, ihale kararının denetlenmesinde esas alınan unsur, açıklamanın sadece mantıksal tutarlılığı değil, aynı zamanda dokümanla uyumlu içeriğe sahip olması olmuştur.
Taş mastik asfalt işinde kullanılacak agreganın teknik şartnameye uygunluğuna ilişkin ileri sürülen iddia, Kurul tarafından teklif aşamasında değil, sözleşme süreci içinde değerlendirilecek bir konu olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda, teknik yeterliliğin tespiti işin ifasında kontrol edileceğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları sırasında değerlendirme dışı bırakılmıştır. Dolayısıyla teklifin reddine bu unsurun etkisi olmamıştır.
Kurul, nihai değerlendirmesinde yalnızca nakliye açıklamalarındaki uyumsuzluğun açıklamaları geçersiz kıldığına hükmetmiştir. Diğer tartışma konuları açıklamaların bütününü sakatlayacak nitelikte bulunmamıştır. Bu nedenle yalnızca nakliye mesafelerinin mevzuata aykırı açıklanması, teklifin reddi için yeterli görülmüş; bunun sonucunda ihale iptal edilerek yeniden gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Kurulun yaklaşımı, açıklama içeriğinin ihale dokümanıyla olan bağının değerlendirilmesinde oldukça sınırlı ama belirgin bir eşik belirleyici olduğunu ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.