KÜNYE
- Toplantı No: 2017/013
- Gündem No: 60
- Karar Tarihi: 15.03.2017
- Karar No: 2017/UY.I-839
- Başvuru Sahibi: Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Mb Yapı İnşaat Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/436639
- İhale Adı: Tavşanlı - Emet Devlet Yolu Km: 0+000 - 19+000 Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Köprü İşleri İnşaatı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki nakliye ve makine amortismanı hesaplamalarındaki mevzuata aykırılıklar nedeniyle tekliflerin reddi ve işlemlerin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle nakliye mesafeleri ve makine amortisman bedellerinin hatalı hesaplandığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanı ve mevzuat hükümleri doğrultusunda nakliye maliyetlerinin açıklanmasında idarece verilen analiz formatlarında mesafe veya formül belirtilmemesi nedeniyle fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının mümkün olduğunu, nakliye bedelinin şantiye teslim fiyatına dahil sayılabileceğini tespit etmiştir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin nakliye mesafelerini idarenin belirttiği şekilde tevsik etmediği ve makine amortisman bedellerinin yeni makinelerin katsayıları kullanılarak avantaj sağlandığı iddiasının doğruluğu nedeniyle açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varmıştır. Ayrıca, makine amortisman bedellerinin ihale tarihi itibariyle firma uhdesinde olduğunun belgelenmediği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye maliyetlerinin hangi kapsamda ve hangi yöntemle açıklanması gerekmektedir?
Cevap: İhale dokümanında nakliye maliyetlerinin açıklanmasına yönelik spesifik formül, mesafe veya analiz formatı belirtilmemişse, istekliler nakliye bedelini kendi fiyat teklifi kapsamında ve şantiye teslim fiyatına dahil edecek şekilde açıklayabilir. Önemli olan nakliye maliyetinin teklif fiyatı ile tutarlılık göstermesi ve şantiye teslim kapsamına uygun olmasıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafelerinin idarece belirlenen esaslara uygun olarak tevsik edilmemesi durumunda ne gibi sonuçlar doğar?
Cevap: Nakliye mesafeleri idare tarafından belirlenmiş olan esaslara (örneğin, belirli referans noktalar veya standart mesafe ölçümleri) uygun olarak belgelenmediğinde, açıklama mevzuata aykırı kabul edilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu durum, teklifin reddine veya ihale işleminin iptaline neden olabilir.
Soru: Makine amortisman bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamasında hangi kriterlere uygun olarak gösterilmesi beklenir?
Cevap: Makine amortisman bedellerinin ihale tarihi itibariyle istekliye ait olduğunun belgelenmesi esastır. Ayrıca, amortisman hesaplamalarında kullanılan katsayıların ve değerlerin piyasa emsallerine veya idari kriterlere uygun, gerçekçi ve avantaj sağlamaya yönelik olmaması gerekir. Yeni veya avantajlı katsayıların kullanılması halinde açıklama uygun bulunmaz ve teklif reddedilir.
Soru: Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nakliye ve makine amortisman giderlerini birbirinden bağımsız nasıl ele almak gerekir?
Cevap: Nakliye maliyetlerinin şantiye teslim fiyatına dahil olup olmadığı, mevzuata uygun şekilde açıklanması ayrı; makine amortisman bedellerinin istekliye ait olup olmadığı ve hesaplama yönteminin uygunluğu ayrı değerlendirilmelidir. Birinde mevzuata aykırılık tespit edilmesi, ilgili isteklinin teklifinin bütünüyle veya ilgili bölümünün reddini beraberinde getirebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata aykırıysa ihale işlemi nasıl etkilenir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılığın kurul kararıyla tespiti halinde, bu tekliflerin reddi mümkün olur. Sonuç olarak, yeni ihale işlemi mevzuata tam uyumlu şekilde ve eksiksiz belge istenerek yapılmalıdır; aksi halde ihalenin iptali ve yeniden süreç başlatılması gerekebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye maliyetlerini aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata uygun şekilde açıklayıp açıklamadığı nasıl değerlendirildi?
Cevap: Nakliye maliyetlerinin açıklanmasında idarece analiz formatlarında mesafe veya formül belirtilmediği için, istekli fiyat teklifi vererek nakliye bedelini şantiye teslim fiyatına dahil edecek şekilde açıklama yapabilir. Bu durum mevzuata uygun bulundu.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin nakliye mesafelerini mevzuata uygun şekilde tevsik edememesi ihale sonucunu nasıl etkiledi?
Cevap: İkinci teklif sahibi, idarenin belirttiği şekilde nakliye mesafelerini tevsik edemediği için aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata aykırı sayıldı ve bu nedenle teklifinin reddi kararı verildi.
Soru: Makine amortisman bedelleri ile ilgili istekli ve ikinci teklif sahibinin açıklamalarında hangi mevzuata aykırılık tespit edildi?
Cevap: İkinci teklif sahibi yeni makinelerin katsayılarını kullanmak suretiyle avantaj sağladığı, ayrıca makine amortisman bedellerinin ihale tarihi itibariyle firmanın uhdesinde olduğunun belgelenmediği tespit edilmiş; bu nedenle açıklamalar mevzuata aykırı bulundu.
Soru: Nihai karar doğrultusunda ihale işlemleri nasıl sonuçlandırıldı?
Cevap: Hem ihale üzerinde bırakılan istekli hem de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılıklar bulunduğu için tüm teklifler reddedildi; işlemler mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması kararlaştırıldı.
Detaylı Analiz
İlgili uyuşmazlıkta temel sorun, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verdikleri nakliye maliyetleri ve makine amortisman bedellerinin, ihale mevzuatına uygun şekilde açıklanıp açıklanmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, her iki isteklinin açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle nakliye mesafesi tevsikinde ve makine amortisman hesaplamalarında yanlışlıklar bulunduğunu ileri sürmüştür. Bu kapsamda Kurul; yapılan açıklamaların teknik içeriğini, idare tarafından öngörülen analiz formatları ve açıklama esasları çerçevesinde değerlendirerek sonuca ulaşmıştır.
İhale sürecinde nakliye maliyetlerine ilişkin değerlendirme, açıklamaların dayanakları ve hesap yöntemleri üzerinde yoğunlaşmıştır. İdare analiz formatlarında nakliye için sabit bir mesafe ya da formül belirlemediği için, bu kalemin şantiye teslim fiyatına dahil olduğunun belirtilerek serbest fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklanması mümkün görülmüştür. Bu sebeple, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu yöntemle yaptığı açıklama yeterli bulunmuş; hesaplamasında yer alan nakliye bedelleri ve teslim şekline ilişkin yaklaşımın teklif tutarıyla uyumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Buna karşın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin nakliye mesafelerine yönelik açıklamaları, idarenin belirttiği esaslara göre somut ve teyit edilebilir şekilde tevsik edilmediğinden, Kurul tarafından mevzuata aykırı bulunmuştur. Bu çerçevede açıklamalarda kullanılan verilerin doğruluğu ve dayanağının ortaya konulamamış olması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur. Aynı isteklinin makine amortismanına ilişkin açıklamalarında da yeni makinelere ait katsayıların kullanılması suretiyle sağlanan mali avantaj, gerçekçi olmayan maliyet oluşturduğu gerekçesiyle uygun görülmemiştir.
Makine amortisman bedellerine ilişkin ikinci teklif sahibinin açıklamaları ayrıca ihale tarihi itibariyle söz konusu makine veya ekipmanın kendi uhdesinde olduğunu belgeleyememesi yönünden de yetersiz bulunmuştur. Bu durum, amortisman hesaplamalarının yalnızca teorik verilere dayanarak avantaj elde etmeye yönelik kurgu oluşturduğuna işaret etmiş; açıklamanın güvenirliğini zedelemiştir. Böylece, hem hesap yönteminde kullanılan değerlerin dayanağını ortaya koyamama hem de mülkiyete ilişkin yeterli kanıt sunamama, açıklamanın mevzuata uygunluğunu ortadan kaldırmıştır.
Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirmeler sonucu her iki isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata uyumsuzluk bulunduğuna karar vermiştir. Bu doğrultuda hem ihale üzerinde bırakılan hem de ikinci en avantajlı teklif sahibinin teklifleri reddedilmiştir. Kurul, işlemlerin yeniden ve mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesi yönünde karar alarak, ihale sürecinin yeni baştan değerlendirilmesini gerekli görmüştür. Bu sonuç, ihale sürecinde açıklamaların yalnızca biçimsel değil, aynı zamanda içeriği itibarıyla da şeffaflık ve doğrulanabilirlik temelinde incelendiğini göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.