KÜNYE
- Toplantı No: 2018/051
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 12.09.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1654
- Başvuru Sahibi: Mau Yapı İnşaat A.Ş. - Biberci İnşaat Nak. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/434444
- İhale Adı: (Bursa-Karacabey Ayrımı-Orhaneli-Harmancık Yolu Km: 26+572 - 83+563 Arası Toprak, Sanat Yapıları, Üstyapı (Bsk) ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu ve başvurunun süre yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanağı olan motorin fiyatlarının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların altında sunulduğu, analizlerde iş kalemleri için miktarların değiştirildiği ve birim fiyatların teknik şartnameye aykırı şekilde farklı belirlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca, satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenme tarihleri ve meslek mensubu faaliyet belgelerinin geçerliliği hususunda usulsüzlükler saptanmıştır. Ancak, başvuru sahibinin itiraz niteliğindeki iddialarının Kurulca yeniden incelenmesi mümkün olmayıp, bu iddiaların farkına varıldığı tarih olan 14.11.2017 tarihinden itibaren 10 günlük şikayet süresi geçtikten sonra başvuru yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddialar hangi sürede yapılmalıdır ve bu süre nasıl işlemeye başlar?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu, aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanaklarının veya açıklamalara ilişkin usulsüzlüklerin iddia edildiği bilgilerin farkına varıldığı tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılmalıdır. Bu süre, başvuru sahibinin iddialarının gerçek dayanaklarını öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği tarihten başlamaktadır; sadece son ihale ilan ya da sonuç duyurusunun tarihi değil, somut olarak iddianın öğrenildiği zaman önemlidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemleri ve birim fiyatların teknik şartnameye uygunluğu neden kritik bir inceleme konusudur?
Cevap: İş kalemleri için yapılan değişiklikler ve teknik şartnameye aykırı birim fiyat belirlemeleri, teklifin gerçekçilikten uzaklaşmasına ve fiyat düşürme amacıyla usulsüz düzenlemelere zemin hazırlayabilir. Bu yüzden hem idare hem de Kurul aşırı düşük teklif açıklamalarında teknik şartnameye uygunluğu ve analizlerin doğruluğunu sıkı bir şekilde denetler, aksi takdirde teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya itirazen şikayetlerin kabul edilmemesi gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin itirazlarda usulsüzlüklerin tespit edilmesi halinde, başvuru hangi şartlarda tekrar incelenmeyebilir?
Cevap: Daha önce aynı konu ve içerikte Kamu İhale Kurulu tarafından karara bağlanmış iddialar, itirazen şikayet süresi içinde yapılmamışsa ya da iddialara yönelik daha önce verilen kararlar üzerine yeniden başvuru yapılmışsa, Kurul bu iddiaları genellikle yeniden incelemez. Yani, benzer iddiaların farklı zamanlarda tekrarı Kurulca değerlendirilmeyebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin itirazen şikayet başvurusu süre dışı yapıldığında, iddiaların incelenip incelenmemesi nasıl bir uygulama ile sonuçlanır?
Cevap: Süre dışı yapılan itirazen şikayet başvuruları, içerik değerlendirmesine geçilmeden 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca süre yönünden reddedilir. Böylece başvurunun usulsüzlük iddiaları Kurulca esastan incelenmez ve sonuç itibarıyla dava konusu dahi yapılamaz.
Soru: Satış tutarı tespit tutanaklarının ve meslek mensubu faaliyet belgelerinin geçerliliği aşırı düşük teklif açıklamalarında neden önemli bir husustur?
Cevap: Satış tutarı tespit tutanaklarının ve meslek mensubu faaliyet belgelerinin usulüne uygun düzenlenmemesi veya geçerlilik süresinin dolmuş olması, aşırı düşük teklif açıklamasının hukuki dayanağını zayıflatır ve belgenin güvenilirliğini sorgulatır. Bu durum, teklifin gerçekçi olmaması ve mevzuata aykırı bulunmasına yol açabilir; dolayısıyla bu belgelerin güncel ve mevzuata uygun olması beklenir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla yaptığı itirazen şikayet başvurusunun neden süre yönünden reddine karar verilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiasını 14.11.2017 tarihinde fark etmiş olup, bu tarihten itibaren 10 günlük yasal sürede başvurusunu yapmamıştır. Bu nedenle başvuru süresinde olmadığı için süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanaklarına ilişkin tespitlerinde hangi usulsüzlükleri belirlemiştir?
Cevap: Kurul, motorin fiyatlarının EPDK fiyatlarının altında sunulduğunu, iş kalemlerinin miktarlarında değişiklik yapıldığını, birim fiyatların teknik şartnameye aykırı olarak belirlendiğini, satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenme tarihlerinde ve meslek mensubu faaliyet belgelerinin geçerliliğinde usulsüzlükler olduğunu tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itiraz niteliğindeki iddiaları Kamu İhale Kurulu tarafından neden yeniden incelenmemiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin iddialarının daha önce kendisi tarafından incelenmiş ve karar bağlanmış konular olması nedeniyle, aynı başvuru kapsamında bu iddiaların yeniden incelenmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Soru: Bu vakada, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu yasal süre içinde yapması halinde ne tür bir inceleme yapılabilirdi?
Cevap: Yasal sürede yapılmış bir başvuruda, Kurul aşırı düşük teklif açıklamalarının dayanaklarını ve bu açıklamaların mevzuata uygunluğunu detaylı olarak inceleyip usulsüzlüklerin varlığı halinde ilgili kararlara yasal gereği uygun müdahalede bulunabilirdi.
Detaylı Analiz
İhalede aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusunda, başvuru sahibinin temel iddiası, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönündedir. Bu çerçevede uyuşmazlık, esas olarak söz konusu iddiaların süresinde yapılıp yapılmadığına, dolayısıyla başvurunun incelenebilirliğine odaklanmaktadır. Başvuru sahibinin, iddia ettiği usulsüzlükleri 14.11.2017 tarihinde fark etmesine rağmen, bu tarihten itibaren öngörülen yasal sürede başvurusunu gerçekleştirmediği anlaşılmıştır. Bu durum, başvurunun süresel olarak geç yapıldığını göstermekte ve Kurul incelemesinin önünü kesmektedir.
İhale sürecine dair içeriksel değerlendirmenin başvuru bakımından önünde bir engel oluşturmasına rağmen, Kurul yine de yapılan açıklamaları genel çerçevede değerlendirmiştir. Bu değerlendirmelerde, teklif açıklamalarının dayanağı olarak sunulan motorin fiyatlarının EPDK’nın yayımladığı fiyatların altında olduğu görülmüş; ayrıca, iş kalemleriyle ilgili analizlerde bazı miktarların değiştirildiği ve teknik şartnameye aykırı biçimde farklı birim fiyatlar belirlendiği belirlenmiştir. Bunlara ek olarak, teklifin dayanağını oluşturan belgeler arasında yer alan satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenme tarihlerine ve meslek mensubu faaliyet belgelerinin geçerliliğine ilişkin de eksiklik ve usulsüzlüklere rastlanmıştır.
Kurul değerlendirmesinde açıkça, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların daha önce Kurul tarafından incelenmiş ve karar altına alınmış konular içerdiğine de dikkat çekilmiştir. Bu nedenle, aynı içerikte ve daha erken tarihte öğrenilmiş iddiaların tekrar gündeme getirilmesi, inceleme yapılabilirliğini ortadan kaldırmaktadır. Burada dikkat çeken husus, başvurunun yalnızca yasal sürede yapılmamış olması değil; aynı zamanda, içeriksel olarak daha önce kesinleşmiş kararlarla ilgili olması nedeniyle yeniden değerlendirmeye elverişli bulunmamasıdır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü aşırı düşük tekliflere ilişkin usulsüzlük iddialarını içerik yönünden bazı hatalar içerse de, başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle bu eksikliklerin esasa etkili olacak şekilde incelenemeyeceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, Kurul, yapılan başvurunun şikayet süresi dışında kaldığı sonucuna ulaşmış ve bu nedenle başvurunun incelenmeksizin süre yönünden reddine karar vermiştir. Başvuru sahibinin tespit tarihi olarak belirtilen 14.11.2017’den itibaren geçmesi gereken 10 günlük sürenin aşılması, değerlendirmeye esas olan temel gerekçe olmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.