KÜNYE
- Toplantı No: 2021/017
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 28.04.2021
- Karar No: 2021/UH.I-907
- Başvuru Sahibi: Amanos Klor Arıtma Sistemleri Danışmanlık Pazarlama Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/720293
- İhale Adı: Balıkesir İli Genelinde İçmesuyu Depolarının Temizlenmesi Hizmet Alımı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik beyanında eksiklikler ve aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılıklar bulunduğunu, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin yeniden yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işte önemli maliyet bileşenleri olarak işçilik, araç ve jeneratör giderlerinin belirlendiğini; aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların sunulmadığını, fiyat tekliflerinde gerekli mevzuat gereği ibarelerin yer almadığını ve meslek mensubunun onayının bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, işçilik maliyetlerinin mevzuata uygun hesaplandığı ancak fiyat tekliflerinin ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmuş ve ihaleyi ilgili isteklinin üzerinde bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyat tekliflerinin geçerli sayılabilmesi için hangi unsurların mutlaka mevcut olması gerekir?
Cevap: Fiyat tekliflerinin, üçüncü kişilerden alınan teklif tutanaklarını içermesi, bu belgelerde maddi gerçeği yansıtması için mevzuat gereği yer alması gereken açıklayıcı ibarelerin bulunması ve meslek mensubu onayının eklenmesi gereklidir. Bu unsurlar olmadan sunulan fiyat teklifleri, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında geçerli kabul edilmez.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyetlerinin uygunluğunun tespiti hangi kriterlere göre yapılır?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin mevzuata uygun hesaplanıp hesaplanmadığı, belgelendirme biçimlerinin doğruluğu, kullanılan verilerin gerçekçilik düzeyi ve hesaplama yöntemlerinin şeffaflığına bakılarak değerlendirilir. İşçilik maliyetlerinin uygun hesaplanması halinde bu kalemden kaynaklanan bir reddi gerekçe olmaz.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulması, teklifin geçerliliği açısından bağlayıcı mıdır?
Cevap: İdarenin uygun bulması tek başına bağlayıcı değildir; Kurul veya denetim mercileri aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunu bağımsız olarak inceler. Mevzuata uygunluk bulunmazsa, idarenin kararı aleyhine teklif reddedilebilir ve ihale yeniden yapılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili mevzuata uygunluk denetiminde hangi eksiklikler teklifin elenmesine neden olabilir?
Cevap: Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklif tutanaklarının sunulmaması, fiyat tekliflerinde zorunlu açıklayıcı ibarelerin yer almaması, meslek mensubunun onayının bulunmaması gibi eksiklikler, mevzuata uygunluk şartlarını sağlamadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Teklifin aşırı düşük olarak reddedilmesi durumunda ihalenin süreci nasıl devam eder?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi aşırı düşük teklif açıklamalarındaki mevzuat eksiklikleri sebebiyle reddedildiğinde, idare bu durumu gerekçe göstererek ihaleyi mevzuata uygun şekilde yeniden yapmak zorundadır. Bu süreçte önceki teklif geçersiz sayılarak ihaleye yeni teklifler alınır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyat teklifleri neden mevzuata uygun bulunmamıştır?
Cevap: Sunulan fiyat tekliflerinde üçüncü kişilerden alınan teklif tutanakları yer almamış, mevzuat gereği bulunması gereken ibareler eksik kalmış ve meslek mensubunun onayı bulunmamıştır. Bu eksiklikler nedeniyle fiyat teklifleri ve belgeler Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun olmamıştır.
Soru: İşçilik maliyetleri aşırı düşük teklif açıklamalarında nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İşçilik maliyetleri mevzuata uygun olarak hesaplandığı tespit edilmiştir; dolayısıyla bu kalemde bir uygunsuzluk bulunmamıştır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulunması sonucunda nasıl bir karar verilmiştir?
Cevap: İdarenin uygun bulmasına rağmen Kurul, fiyat tekliflerinin ve belgelerin mevzuata uygun olmaması nedeniyle isteklinin teklifinin reddine karar vermiş ve ihalenin yeniden yapılmasını kararlaştırmıştır.
Soru: Kurulun bu vakada verdiği karar ihale sürecinin devamı açısından ne anlam taşımaktadır?
Cevap: Kurulun kararıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi geçersiz sayılmış olup, ihale mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmalıdır; bu, ihale sürecinin söz konusu teklif iptal edilerek baştan yürütülmesi anlamına gelmektedir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yönelik bu uyuşmazlıkta başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılıklar bulunduğunu belirterek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını ve ihalenin yenilenmesini talep etmiştir. Tartışmanın odağında, söz konusu isteklinin sunduğu fiyat tekliflerinin ilgili düzenlemelere uygun şekilde sunulup sunulmadığı yer almıştır. Başvurunun esasını, sadece rakamsal uygunluk değil, destekleyici belgelerin içerik ve şekil açısından taşıması gereken nitelikler oluşturmaktadır.
Vaka kapsamında özellikle aşırı düşük teklif açıklamaları süreci mercek altına alınmış ve buradaki belgelerin yeterliliği sorgulanmıştır. Sunulan fiyat tekliflerinde, alındığı üçüncü kişilere ilişkin herhangi bir teklif tutanağına yer verilmemiştir. Ayrıca, fiyat tekliflerinde bulunması gereken mevzuata özgü açıklayıcı ifadeler eksiktir ve bu belgelerde meslek mensubunun onayı da bulunmamaktadır. Bu yönleriyle belgelerin, aşırı düşük teklif açıklamalarında aranılan şekli ve maddi doğruluk koşullarını karşılamadığı değerlendirilmiştir. Buna karşın işçilik maliyetleri açısından herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmemiştir; hesaplamalar ve dayanaklar açısından bu kalem uygun bulunmuştur.
Esaslı unsur kavramı bu bağlamda, teklifin geçerliliğini belirleyecek nitelikteki belgelerin şekli ve içeriği olarak öne çıkmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyat tekliflerinin eksik veya uygun olmayan biçimde sunulması, teklif bedelinin dayandırıldığı maliyet açıklamalarının güvenilirliğini sarsmıştır. Belgelerde bulunması gereken ibareler ve onaylar sadece biçimsel zorunluluk olarak değil, teklifin gerçekliğini ve doğrulanabilirliğini ortaya koyan temel araçlar olarak kabul edilmiştir. Bu eksikliklerin telafi edilemez nitelikte oluşu, bunları esaslı unsur hâline getirmiştir.
Uyuşmazlık çerçevesinde pilot ortak veya diğer üyelerin iş deneyimi yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmamış; uyuşmazlık yukarıda tartışılan unsurlar ile sınırlı tutulmuştur. Bu nedenle söz konusu vakada, ortaklık yapısına veya taraflar arası iş bölümüyle ilgili bir yeterlik ya da deneyim sorunu yer almamaktadır. Değerlendirme, yalnızca aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin taşıması gereken şekil şartları ve dayanağı belgelerle sınırlı kalmıştır.
Kamu İhale Kurulu, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmasına karşın teklifin içerisinde yer alan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varmıştır. Yapılan değerlendirmede, belgelerdeki şekil ve içerik eksikliklerinin giderilebilir nitelikte olmadığı ve sunulan açıklamaların geçerli bir dayanak oluşturmadığı tespit edilmiştir. Bu gerekçeyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi geçersiz sayılmış ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesine karar verilmiştir. Kurulun bu tutumu, şekli olarak yetersiz belgelerin teklifin tamamına etki edebileceği yönündeki yaklaşımını bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.