KÜNYE
- Toplantı No: 2021/010
- Gündem No: 47
- Karar Tarihi: 10.03.2021
- Karar No: 2021/UY.II-577
- Başvuru Sahibi: Eskikale İnş. Nak. Petr. Mad. ve Tur. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/499572
- İhale Adı: Uşak - Ulubey Yolu Km:7+000 - 32+200 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan akaryakıt fiyatlarının Uşak il sınırları içinde bayisinin bulunmadığını, fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında geçerli olmadığını, ayrıca işçilik, iş makinesi ve diğer maliyet unsurlarının mevzuata aykırı hesaplandığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak değerlendirdiğini tespit etmiştir. Akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan fiyatlardan alındığı, fiyatların %90 altına inilmediği, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığı, iş makineleri için resmi rayiçlerin kullanıldığı ve meslek mensubu onaylı belgelerin sunulduğu belirlenmiştir. Ayrıca, iş ortaklıklarının teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler, ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ile iş hacmi ve iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğu saptanmıştır. Başvuru sahibinin iddialarının dayanağı olan varsayımlar ve iddialar yerinde görülmemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan akaryakıt fiyatlarının il bazında EPDK tarafından yayımlanan fiyatlardan alınması, fiyatların dayanak gösterilmesi için yeterli midir?
Cevap: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları, aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyatların belirlenmesinde temel alınabilir ve genellikle mevzuata uygun kabul edilir. Ancak bu fiyatların ihale tarihiyle uyumlu ve teklifin hazırlandığı dönemi kapsayıcı olması önemlidir. Teklif değerlendirmesinde, fiyatların teklif verme tarihine yakın olması ve ihale dokümanında belirtilen esaslarla uyumlu olması gerekir. Dolayısıyla sadece fiyatların il bazında yayımlanması yeterli olup, tarihsel uyumluluk ve kaynağın resmi olması da aranır.
Soru: İşçilik ve iş makinesi maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi somut belgeler veya veriler idarenin değerlendirmesine esas olabilir?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin hesaplanmasında ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin esas alınması, resmi iş makinesi rayiçlerinin kullanılması ve meslek mensuplarının onaylarından geçmiş belgelerin sunulması somut dayanaklar olarak kabul edilir. Bu tür belge ve hesaplamalar, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuat hükümlerine uygun değerlendirmesine olanak verir. Eksik veya tutarsız belge sunumu ise tereddüt yaratabilir.
Soru: İş ortaklıklarının teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin mevzuata uygunluğunu nasıl değerlendirmek gerekir?
Cevap: İş ortaklıklarının teklif vermeye yetkili olduğunu kanıtlayan imza sirküleri, Ticaret Sicil Gazeteleri ve pay defterlerinin birbiriyle uyumlu olması aranan temel şartlardandır. Ayrıca, iş ortaklık sözleşmesinin ve varsa vekaletnamelerin mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş ve ihale kapsamında geçerli olması gerekir. Bu belgelerdeki uyumsuzluklar veya eksiklikler, teklifin değerlendirilmesini olumsuz etkileyebilir.
Soru: Ekonomik, mali ve mesleki yeterlik kriterlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesindeki önemi nedir?
Cevap: İsteklilerin ekonomik ve mali yeterlik belgelerinin (örneğin bilanço oranlarının, asgari iş hacmi ve iş deneyim belgelerinin) ihale dokümanında belirtilen kriterlere uygun olması, idarenin teklifin gerçekçi ve geçerli olduğunu kabul etmelerinde önemli rol oynar. Bu yeterlikler, aşırı düşük teklif açıklamalarının güvenilirliğini destekler. Yetersiz veya mevzuata aykırı belgeler, teklifin reddine veya değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan maliyet unsurlarının mevzuata uygunluğu konusunda idare ve itiraz makamları hangi hususlarda tereddüt yaşayabilir?
Cevap: Özellikle maliyet unsurlarının güncelliği, dayanak belgelerin resmiyeti, kullanılan fiyatların ve rayiçlerin ihale tarihiyle uyumu, bölgesel geçerliliği ve işçilik ile iş makinesi giderlerinin hesaplama metodolojisi konularında tereddüt yaşanabilir. Eksik belge, tarih uyuşmazlığı veya dayanak gösterilen fiyatların resmi olmaması gibi durumlar, teklifin elenmesine veya itirazların kabulüne neden olabilir. Bu nedenle belgelerin ayrıntılı ve mevzuata uygun hazırlanması gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan akaryakıt fiyatlarının Uşak il sınırları içinde bayisinin bulunmadığı ve bu nedenle fiyatların mevzuata aykırı olduğu iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından il bazında günlük yayımlandığını ve ihale komisyonunun bu fiyatları esas aldığını tespit etmiştir. Bu durum, fiyatların il sınırı içinde bayi bulunmaması gibi iddialarla çürütülememiş ve mevzuata uygun kabul edilmiştir.
Soru: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ve iş makinesi maliyetlerinin mevzuata uygunluğunu hangi somut tespitlerle doğrulamıştır?
Cevap: Kurul, işçilik maliyetlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığını, iş makineleri maliyetlerinin ise resmi rayiçlere göre belirlendiğini, ayrıca meslek mensubu onaylı belgelerin sunulduğunu saptamıştır. Bu nedenle maliyetlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru: İş ortaklıklarının teklif verme yetkisi ve yeterlik kriterleri bakımından başvuru sahibinin iddialarına karşı Kurul’un yaklaşımı ne olmuştur?
Cevap: Kurul, iş ortaklıklarının imza sirküleri, Ticaret Sicil Gazeteleri ve pay defterleriyle teklif vermeye yetkili olduğunu, ekonomik ve mali yeterlik belgeleri ile iş hacmi ve iş deneyim belgelerinin mevzuat hükümlerine uygun olduğunu tespit etmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin yetki ve yeterlik konusundaki itirazları kabul edilmemiştir.
Soru: Kurul, ENKOİL firmasının iddia edilen 07.10.2020 tarihli akaryakıt fiyatının doğruluğunun araştırılması ihtiyacı konusunda neden çoğunluk kararıyla olumsuz görüş bildirmiştir?
Cevap: Kurul, bu konuyu yeterince araştırmayı gerekli görmemiştir çünkü mevcut incelemelerde kullanılan akaryakıt fiyatlarının kamu otoritelerince yayımlanan verilerden alındığını ve mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle, söz konusu fiyatın ayrıca araştırılması talebi oy çokluğuyla reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik itirazen şikâyet başvurusunda, temel uyuşmazlık, teklif açıklamalarında kullanılan akaryakıt fiyatlarının, işçilik ve iş makinesi maliyetlerinin gerçeğe uygunluğu ve mevzuatla uyumu noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, açıklamalarda dayanak gösterilen akaryakıt fiyatlarının ilan ile ihale tarihi arasında geçerli olmadığını ve ilgili il sınırları içinde bayi bulunmadığını; ayrıca işçilik, iş makinesi ve diğer girdi maliyetlerinde hesaplamaların eksik veya yanlış yapıldığını belirtmiştir. Buna karşılık, Kamu İhale Kurulu yapılan açıklamaların ve sunulan belgelerin mevzuata uygun olduğunu değerlendirerek şikâyeti reddetmiştir.
Uyuşmazlıkta özellikle iş deneyimi belgeleri ile yeterlik kriterleri yönünden herhangi bir eksiklik iddiası olmamakla birlikte, aşırı düşük sorgulamasındaki maliyet hesaplamalarının dayanakları üzerinde durulmuştur. İddialardan biri, akaryakıt fiyatlarına ilişkin olup fiyatın ilan edilen ildeki bayilere dayanmadığı yönündedir. Ancak, Kurul değerlendirmesinde, EPDK tarafından günlük bazda yayımlanan il fiyatlarının esas alındığını ve fiyat tespitinin bu resmi kaynağa dayandırıldığını tespit etmiştir. Aynı şekilde, işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında kalmadığı ve iş makinesi giderlerinin resmi rayiçlerle açıklanıp meslek mensubu onayından geçmiş belgelerle desteklendiği belirlenmiştir.
Esaslı unsur değerlendirmesi bakımından da iddiaların çerçevesi, belge dayanaklı olup olmama ve kullanılan fiyatlara ilişkin doğruluk denetimidir. Ancak, Kurul akaryakıt fiyatı olarak kullanılan kaynağın kamu otoritesi olan EPDK verilerinden alındığını dikkate alarak, bayi bulunup bulunmaması gibi teknik detayların, açıklamanın esasını sarsacak nitelikte olmadığını kabul etmiştir. Kararda, açıklamalardaki fiyatların %90 oranının altına inmediği ve tarih bakımından da ihale süreciyle uyumlu oldukları dikkate alınarak, konunun temel unsurda bir aykırılık taşıdığı sonucuna varılmamıştır.
İş ortaklığı kapsamında teklif sunan isteklilerin pilot ortağı bakımından yeterlik belgelerinin ve özellikle iş deneyiminin ihale konusu işle benzerlik yönünden uygunluğu ayrıca incelenmiştir. Pilot ortağın sunduğu iş deneyimi belgelerinin, benzer iş tanımıyla uyumlu olduğu ve asgari iş deneyim tutarının karşılandığı değerlendirilmiştir. Aynı şekilde, ekonomik yeterlik değerlendirmesinde bilanço oranlarının sağlandığı, iş hacminin yeterli olduğu ve iş ortaklığını temsil yetkisini gösteren belgelerin uyumlu olduğu anlaşılmış, bu yönden başvuru sahibinin iddiaları temelsiz bulunmuştur.
Sonuç olarak, Kurul; idare tarafından yapılan değerlendirmelerin mevcut mevzuata uygun olduğu kanaatine ulaşmıştır. Açıklamalar, resmi kaynaklardan elde edilip meslek mensubu onaylı belgelerle desteklenirken; teknik hesaplamalarda asgari yükümlülüklerin sağlandığı görülmüştür. Bununla birlikte, azınlıkta kalan bir görüş, belirli bir tarihe ait akaryakıt fiyatının doğruluğunun ek olarak araştırılması gerektiğini belirtmişse de, Kurul çoğunluğu, idarenin halihazırda kamuya açık verileri esas almış olması nedeniyle bu araştırmayı gerek görmemiştir. Bu değerlendirme doğrultusunda başvuru reddedilmiş, ihale sürecinin devamına engel teşkil edecek bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.