KÜNYE
- Toplantı No: 2018/053
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 26.09.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1766
- Başvuru Sahibi: Cihan İnş. Taah. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Ula Belediye Başkanlığı
- İKN: 2018/324322
- İhale Adı: Ula Huzurevi Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının usule uygun düzenlenmediğini, proforma faturaların geçersiz olduğunu, işçilik ve malzeme bedellerinin ayrılmadığını, işçilik tutarlarının asgari ücretin altında olduğunu ve imalat miktarlarının düşük gösterildiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanları, Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri kapsamında yapılan incelemede; aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuata uygun olarak sunulduğunu, meslek mensubu onaylı satış tutarı tespit tutanaklarının zorunlu olmadığını, işçilik fiyatlarının ihale tarihindeki asgari ücretin üzerinde olduğunu (9,10 TL > 9,02 TL), tesisat iş kalemlerinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiğini, analiz girdilerinin resmi kurumlarca yayımlanan rayiçlere uygun olduğunu ve yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemlerinin miktarlarında %10’u aşmayan sapmalar olduğunu tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu onaylı satış tutarı tespit tutanağı sunulması zorunlu mudur?
Cevap: Meslek mensubu onaylı satış tutarı tespit tutanağı, aşırı düşük teklif açıklamalarında her zaman zorunlu değildir. Mevzuat ve uygulama kararları, bu tür belgelerin sunulmasının ancak teklifin gerçekliği ve açıklanabilirliği açısından gerekli görüldüğü durumlarda talep edilebileceğini göstermektedir. Bu nedenle, açıklamalarda başka yeterli ve mevzuata uygun belgeler mevcutsa, meslek mensubu onaylı tutanak olmaması teklifin reddini gerektirmeyebilir.
Soru: İşçilik bedellerinin asgari ücretin altında gösterilmesi halinde aşırı düşük teklif geçerli sayılır mı?
Cevap: İşçilik ücretlerinin ihale tarihindeki geçerli asgari ücretin altında olması, aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi için önemli bir göstergedir. Ancak değerlendirme, işçilik kalemine ilişkin toplam maliyet ve resmi ücretler göz önünde bulundurularak yapılır. İşçilik tutarlarının asgari ücret seviyesinde veya üzerinde olduğunu somut verilerle göstermek, teklifin gerçekçi kabul edilmesini sağlar.
Soru: Aşırı düşük teklifler için malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmemesi geçerli bir mazeret sayılır mı?
Cevap: Malzeme ve montaj bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında ayrı ayrı ve detaylı şekilde gösterilmesi çoğunlukla beklenir. Ancak bazı durumlarda malzeme ve işçilik unsurlarının birlikte değerlendirilmesi mümkün olabilmektedir. Kritik olan, toplam maliyetin ve açıklamaların mevzuata uygun, şeffaf ve ekonomik analizlere dayanmasıdır. Eksik ve muğlak gösterimler ise itiraz veya teklif değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında imalat miktarları yaklaşık maliyetteki miktarlardan farklı gösterildiğinde ne tür sınırlar içinde değerlendirme yapılır?
Cevap: İmalat miktarlarında yaklaşık maliyet rakamlarından %10’u aşmayan sapmalar, mevzuat ve kararlar çerçevesinde genellikle kabul edilebilir sapmalar olarak görülür. Bu sınırın aşılması halinde, maliyet analizlerinin gerçekliği hakkında tereddüt doğabilir ve açıklamaların reddi gündeme gelebilir. Ancak küçük farklılıklar, teklifin aşırı düşük olması sonucunu değiştirmeyebilir.
Soru: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgeler idarece istenmeden teklif üzerinde işlem yapılabilir mi?
Cevap: Genel olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun olarak alınması ve değerlendirilmesi gerekir. Ancak idarenin, teklifin mevzuata uygun olduğunu tespit etmesi ve somut belgelerle itiraz edilmeyen durumlarda, ek belge istemeksizin ihaleyi sonuçlandırması mümkündür. Usulsüzlük iddialarının somut delillere dayanması ve belgelerin eksikliğinin açık olması halinde ise idarenin ek bilgi istemesi gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında meslek mensubu onaylı satış tutarı tespit tutanaklarının zorunlu olmaması iddiası bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul incelemesinde, aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuata uygun şekilde sunulduğu ve meslek mensubu onaylı satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmasının zorunlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin işçilik tutarlarının asgari ücretin altında olduğuna ilişkin iddiası bu vaka kapsamında nasıl sonuca bağlanmıştır?
Cevap: Kurul tarafından, ihale tarihi itibariyle işçilik fiyatlarının asgari ücretin üzerinde olduğu (9,10 TL > 9,02 TL) belirlenmiş ve başvuru sahibinin işçilik tutarlarının asgari ücretin altında olduğu iddiası kesinlikle doğru bulunmamıştır.
Soru: İhale sürecinde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmemesi iddiası, yapılan tespitlerle ne şekilde çürütülmüştür?
Cevap: Kurul incelemesinde tesisat iş kalemlerinin malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir, dolayısıyla başvuru sahibinin bu yöndeki eksiklik iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru: Yaklaşık maliyetle aşırı düşük teklif arasındaki imalat miktarlarına ilişkin başvuru sahibinin itirazına karşı yapılan değerlendirme nasıl olmuştur?
Cevap: İncelemede, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinde imalat miktarlarında %10’u aşmayan sapmalar bulunduğu ve bunun mevzuata uygun olduğu tespit edildi. Bu nedenle, başvuru sahibinin miktarların düşük gösterildiği iddiası da kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yönelik bu uyuşmazlıkta, esas sorun, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun biçimde sunulup sunulmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu isteklinin bazı belgeleri sunmadığını, açıklamalarının usule aykırı düzenlendiğini ve teklif bileşenlerinin mevzuata uygun hazırlanmadığını ileri sürmüştür. Özellikle malzeme ve işçilik hesaplarının ayrı gösterilmemesi, asgari ücretin altındaki işçilik tutarları, geçersiz proforma faturalar ve gerçeği yansıtmayan imalat miktarları iddia konusu yapılmıştır. İtirazen şikâyet üzerine yapılan inceleme, bu iddiaların mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesine odaklanmıştır.
Uyuşmazlıkta öne çıkan temel tartışma konuları arasında satış tutarı tespit tutanaklarının zorunluluğu, işçilik hesaplarının yasal sınırlar içinde olup olmadığı ve açıklamalardaki imalat miktarlarının yaklaşık maliyet verileriyle uyumu yer almıştır. Özellikle malzeme ve montaj bedellerinin ayrıştırılarak sunulup sunulmadığı yönünde yapılan değerlendirme, açıklamaların doğruluğu açısından ayrı bir önem taşımıştır. Başvuru sahibinin sunulan proforma faturaların geçersizliğine dair iddiası ise somut delille desteklenmemiştir.
İşçilik ücretlerine yönelik yapılan değerlendirmede, ihale tarihindeki asgari ücretin 9,02 TL olduğu, teklif sahibi tarafından beyan edilen işçilik tutarlarının ise 9,10 TL seviyesinde bulunduğu ve bu nedenle hukuken asgari ücretin altında kalmadığı ortaya konmuştur. Malzeme ve montaj bedellerine ilişkin incelemede de tesisat iş kalemlerinde bu iki unsurun ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir. Buna göre, başvuruda ileri sürülen hesap ayrıştırma eksikliği iddiası da geçerli bulunmamıştır. Açıklamadaki analiz girdileri ise resmi rayiçlerle uyumludur ve hesaplamalarda mevzuata aykırılık içerdiği kabul edilen bir unsur belirlenmemiştir.
İmalat miktarları yönünden yapılan karşılaştırmada ise yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan kalemlerde, teklif açıklamalarıyla yaklaşık maliyet verileri arasında %10’u aşmayan sapmaların bulunduğu tespit edilmiştir. Bu farkın, teklifin gerçekliği ve açıklanabilirliği bakımından kabul edilebilir sınırlar dâhilinde olduğu değerlendirilmiş; miktarların düşük gösterildiği iddiası yerinde görülmemiştir. Kurul ayrıca, teklif açıklamalarında yer alan analizlerin mevzuata uygun biçimde hazırlandığı ve açıklamaların yeterli dayanaklara sahip olduğu sonucuna ulaşmıştır.
İnceleme sonunda Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddialarının somut belgelerle desteklenmediğini, sunulan mevcut açıklamaların ise mevzuatın gereklerini karşıladığını belirterek şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Kurul ayrıca, idarece teklif sahibi istekliden ayrıca belge talep edilmemesinin, açıklamaların içerik ve yeterliliği bakımından bir eksiklik doğurmadığı kanaatine varmıştır. Böylece, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalar geçerli sayılmış ve ihalenin mevcut haliyle sonuçlandırılmasında hukuki bir sakınca görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.