KÜNYE
- Toplantı No: 2021/008
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 24.02.2021
- Karar No: 2021/UY.II-469
- Başvuru Sahibi: Artı Değer İnşaat Otomotiv Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/676905
- İhale Adı: Elazığ İli Maden İlçesi Gezin Mahallesi 122 Adet Konut, 17 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, fiyat tekliflerinin analizlere uygun düzenlenmediğini, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu ve maliyet tespit tutanaklarının usule uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım amacı ve işlevi ile ilgili olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesi ve 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesine uygun şekilde sunulduğunu tespit etmiştir. İdarece belirlenen sınır değerler ve sorgulama kriterlerine göre, iş kalemleri ve analiz girdilerinin tutarları, işçilik ücretleri, fiyat tekliflerinin şekli ve içerik unsurları mevzuata uygundur. Ayrıca, yaklaşık maliyet içindeki iş kalemlerinin tutar dağılımı ve analizlerde kullanılan kamu kurumları tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumluluk sağlanmıştır. İsteklinin metraj farklılıklarının lehine değil aleyhine olduğu ve açıklamaların teknik şartnameye uygun olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik ücretleri asgari ücretin altında gösterildiğinde nasıl bir uygulama yapılır?
Cevap: İşçilik ücretlerinin asgari ücretin altında gösterilmesi, mevzuat açısından açık bir uygunsuzluktur ve bu durumda isteklinin açıklamaları kabul edilmez. İdare ve/veya İhale Kurulu, işçilik maliyetlerinin asgari ücret ve sosyal haklar kapsamında olması gerektiğini denetler. Eğer bu koşul sağlanmıyorsa, teklif aşırı düşük olarak değerlendirilip elenebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan metrajların doğruluğu ve lehine ya da aleyhine olan farklılıkların önemi nedir?
Cevap: Metrajlarda yapılan farklılıklar, isteklinin durumu açısından avantaj veya dezavantaj yaratabilir. Uygulamada, metrajların lehine değil aleyhine kullanılması, isteklinin açıklamalarının dürüst ve gerçekçi olduğunu destekler. Bu nedenle, metraj kontrolleri yapılırken lehine farklılıklar aranmalı; aleyhine farklılık varsa, bu olumlu bir durum olarak değerlendirilir.
Soru: İhale kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analizlerin ve birim fiyatların mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: Kullanılan birim fiyatlar kamu kurumlarının resmi yayınları ile karşılaştırılır; yaklaşık maliyet içindeki iş kalemlerinin tutar dağılımının teknik şartname ve piyasa koşullarına uygunluğu incelenir. Bu uyum sağlanması halinde açıklamalar mevzuata uygun kabul edilir. Uyumsuzluk durumunda ise teklif reddedilebilir.
Soru: İdarece belirlenen sınır değerler ve sorgulama kriterleri aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde nasıl kullanılır?
Cevap: İdare tarafından tespit edilen sınır değerler ve sorgulama kriterleri, isteklinin açıklamalarının uygunluğunu ölçmek için referans noktasıdır. Bu kriterler çerçevesinde açıklamalardaki tutar ve içerik unsurları kontrol edilir. Eğer açıklamalar bu sınırları karşılıyorsa ve belgeler eksiksizse, açıklamalar yerinde sayılır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında teknik şartnameye uygunluk neden önemlidir ve nasıl denetlenir?
Cevap: Teknik şartnameye uygunluk, iş kalemlerinin ve analizlerin işin gerektirdiği standartlara uygun yapıldığını gösterir. Kontrollerde açıklamaların şartnamenin çizdiği çerçevede ve iş gereği ile uyumlu olması aranır. Uygunluk bulunmazsa, açıklamalar değerlendirme dışı bırakılabilir veya teklif elenebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, isteklinin sunduğu işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olmadığı ve bu yönlü bir mevzuat ihlaline rastlanmadığını tespit etti. Bu nedenle iddiayı yerinde bulmadı.
Soru: İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullandığı metraj farklılıklarının lehine bir durum yaratıp yaratmadığı nasıl belirlendi?
Cevap: İnceleme sonucunda metraj farklılıklarının isteklinin lehine değil aleyhine olduğu, dolayısıyla avantaj sağlamadığı tespit edildi.
Soru: Fiyat tekliflerinin analizlerde kullanılan birim fiyatlar ve yaklaşık maliyetle uyumu nasıl değerlendirildi?
Cevap: Analizlerde kullanılan birim fiyatların kamu kurumları tarafından yayımlanan fiyatlarla uyumlu olduğu, yaklaşık maliyet içindeki iş kalemlerinin tutar dağılımının mevzuata ve teknik şartnamelere uygun şekilde yapıldığı belirlendi.
Soru: İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Kanunu ve Genel Tebliği hükümlerine uygunluğu hangi ölçütlere göre değerlendirildi?
Cevap: İdarece belirlenen sınır değerler, sorgulama kriterleri, iş kalemlerinin içerik ve tutarları ile fiyat tekliflerinin şekli ve içerik unsurları dikkate alınarak açıklamaların mevzuata uygun olduğu tespit edildi.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olup olmadığı noktasında ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu, sunulan analizlerin gerçeği yansıtmadığını, fiyat tekliflerinin dayanağının yeterli olmadığını ve metraj tespitlerinin usulsüz biçimde düzenlendiğini belirterek sürece itiraz etmiştir. Kurul ise bu iddiaları değerlendirerek açıklamaların Kamu İhale Kanunu’nun ve ilgili tebliğ düzenlemelerinin esaslarına uygun sunulup sunulmadığını incelemiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan hususlardan biri, iş deneyimine değil, ağırlıklı olarak açıklamalarda yer verilen analizlerin içeriği ve usulüne dairdi. Açıklamalarda sunulan işçilik maliyetlerinin, asgari ücretin altında olduğu iddiası Kurul tarafından dikkate alınarak incelenmiş, ancak yapılan değerlendirme sonucunda bu gider kalemlerinin yürürlükteki asgari ücret düzeyinin altına inmediği anlaşılmıştır. Ayrıca, fiyat teklifleriyle desteklenen analizlerin, kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlarla örtüştüğü ve teknik şartname gereklerine uygunluk gösterdiği tespit edilmiştir. Böylece açıklamaların temelini oluşturan verilerin mevzuatla uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, açıklama belgelerinin içeriğinde yer alan maliyet verilerinin güvenilirliği ve sunum biçimi üzerinden değerlendirilmiştir. Kurul, açıklamalarda sunulan iş kalemi analizlerinde kullanılan metrajların, isteklinin lehine bir avantaj sağlamadığı, hatta bazı noktalarda isteklinin aleyhine işlemeye müsait bir yapı sunduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, teklifin gerçekçilik ve dürüstlük bakımından güçlü bulunduğu yönünde yorumlanmıştır. Böylece açıklamalarda şekli değil, esas yönünden anlamlı bir uygunsuzluk tespit edilmediği belirtilmiştir.
Pilot ortak veya benzeri nitelikteki istekli sorumluluğu açısından dosyada ayrıca iş deneyimi ya da yeterlik yönünden bir değerlendirme bulunmamaktadır. İtirazen şikâyet dilekçesinin aksine, Kurul incelemesi yalnız açıklama içerikleriyle sınırlı tutulmuş, herhangi bir ortağın teknik veya mali yeterliği bakımından ayrıca olumsuz bir tespit yapılmamıştır. Bu durum, dava konusu işte teklif açıklamalarının esas yönü itibarıyla değerlendirildiğini ve iş deneyim kriterlerinin bu uyuşmazlıkta tartışma konusu yapılmadığını göstermektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının hem şekli hem de içerik yönünden mevzuata ve teknik şartnameye uygun biçimde hazırlandığını belirlemiş, fiyat tekliflerinin dayanak analizlerle uyumlu olduğuna kanaat getirerek başvuru sahibinin iddialarına itibar etmemiştir. İşçilik kalemlerinden metraj kullanımına, analiz birimlerinden teknik uyumluluğa kadar yapılan kapsamlı inceleme neticesinde açıklamaların geçerli olduğu kabul edilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Bu yaklaşım, Kurulun değerlendirmelerinde hem mali tutarlılığı hem teknik gerekleri bir bütün halinde esas aldığını göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.