KÜNYE
- Toplantı No: 2017/017
- Gündem No: 71
- Karar Tarihi: 05.04.2017
- Karar No: 2017/UY.I-1026
- Başvuru Sahibi: Hüseyin ATEŞ
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/521156
- İhale Adı: Şevket Başak Köprülü Kavşağı Bağlantı Yolları ve İmar Yolu Bağlantı Köprüsü Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olması nedeniyle teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış beyanlar ve mevzuata aykırı belgeler içerdiğini, idarenin incelemesinin yetersiz olduğunu ve açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının işin yapım amacı, iş kalemlerinin teknik içeriği ve tutar dağılımı açısından incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. İdare tarafından belirlenen analiz formatlarına uygun olmayan, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu, nakliye ve malzeme fiyatlarının mevzuata uygun belgelerle desteklenmediği, fiyat tekliflerinin tutarsız olduğu ve açıklamaların yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Nakliye giderlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü taşıma formüllerine uygun olarak ayrı analiz girdisi şeklinde açıklanması gerekirken, isteklinin kendi özel ortağından alınan fiyat tekliflerini kullanması mevzuata aykırıdır. Ayrıca, açıklamalarda kullanılan fiyatların resmi rayiçlerle uyumlu olmadığı ve bazı analiz girdilerinin mevzuata uygun belgelerle desteklenmediği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin resmi rayiçlerle uyumlu olup olmadığı nasıl değerlendirilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyatların, işin niteliği ve kapsamına uygun resmi rayiçlerle yakın oranda uyumlu olması beklenir. Resmi rayiçler esas alınarak yapılan karşılaştırmalar ve analizler, açıklamaların gerçekçi ve mevzuata uygun olduğunu gösterir. Uyum sağlanamadığı durumlarda, açıklamalar tereddüte düşürür ve teklifin reddine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyetlerinin belirlenmesinde hangi kriterler göz önünde bulundurulur?
Cevap: İşçilik maliyetleri belirlenirken ihale yılı geçerli asgari ücret tavan olarak kabul edilir; işçilik miktarında veya birim fiyatlarda asgari ücretin altında gösterim yapılması genellikle geçersiz sayılır. İşçilik miktarlarında eksiltme yapmadan, asgari ücret seviyesine uygun açıklamalar sunulması gerekir. Bu kriterlere uyulmazsa, açıklamalar mevzuata uygun görülmez.
Soru: İsteklinin kendi özel ortağından aldığı fiyat tekliflerini aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanması neden sorun oluşturur?
Cevap: İsteklinin kendi özel ortağından alınan fiyat tekliflerini kullanması, bağımsız ve objektif belge sunmama anlamına gelir. Mevzuat, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan belgelerin güvenilir, resmi veya tarafsız kaynaklardan alınmasını öngörür. Özel ortağa dayalı fiyat teklifleri bu koşulları sağlamadığından, açıklamalar mevzuata aykırı kabul edilir.
Soru: İdare tarafından istenilen belgeler nasıl ve kimler tarafından onaylanmalıdır?
Cevap: İdare tarafından talep edilen aşırı düşük teklif açıklaması belgeleri, meslek mensuplarınca veya yetkili kişilerce onaylanmalıdır. Bu onayların yerinde ve usulüne uygun olması, belgelerin doğruluğunu ve güvenilirliğini artırır. Onaysız veya usule aykırı belgeler, açıklamaların reddine yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemlerinin teknik içeriği ve tutar dağılımının analiz edilmemesi ne tür sonuçlar doğurabilir?
Cevap: İş kalemlerinin teknik içeriği ve tutar dağılımı açısından ayrıntılı açıklamalar yapılmadığında veya analize uygun olmazsa, idare ve bağımsız merciler bu durumu açıklamaların yetersizliği ve mevzuata aykırılık olarak değerlendirir. Bu durum teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılması kararını doğurabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik ücretlerini asgari ücretin altında göstermesi aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için yeterli bir neden midir?
Cevap: Bu vakada işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğu tespit edilmiştir ve bu durum, teklifin reddi kararının gerekçeleri arasında yer almıştır. Dolayısıyla, işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında belirlenmesi, açıklamaların mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifin reddi için yeterli bir nedendir.
Soru: Nakliye giderlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında nasıl ve hangi kriterlere göre gösterilmesi gerekmektedir?
Cevap: Nakliye giderlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü taşıma formüllerine uygun olarak ve ayrı analiz girdisi şeklinde açıklanması gerekmektedir. Ancak bahsi geçen isteklinin bu yönteme uygun davranmayıp, kendi özel ortağından alınan fiyat tekliflerini kullanması mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İdare tarafından belirlenen analiz formatına uygun olmayan aşırı düşük teklif açıklamalarının sonucu ne olmuştur?
Cevap: İdare tarafından belirlenen analiz formatına uygun olmayan açıklamalar, iş kalemlerinin teknik içeriği ve tutar dağılımı açısından yeterince açıklanamamış, bu yüzden açıklamalar hatalı ve eksik sayılmıştır. Bu eksiklik, teklifin reddi ve ihalenin yeniden yapılmasına karar verilmesi sonucunu doğurmuştur.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için talep ettiği açıklamalar yeterli görülmüş müdür?
Cevap: Evet, idarenin yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için talep ettiği açıklamalar, idarenin belirlediği analiz formatına uygun olarak yapılmıştır ve bu husus Kurul tarafından da tespit edilmiştir. Ancak diğer hususlarda mevzuata uygunluk sağlanamamıştır.
Detaylı Analiz
Şikâyete konu olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu tartışmaya açılmıştır. Başvuru sahibi, açıklamaların yanlış beyanlar içerdiğini, destekleyici belgelerin uygun olmadığını ve idare incelemesinin yetersiz olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, özellikle açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığı, açıklamalarda kullanılan belge ve fiyat tekliflerinin dayanaklarının yeterliliği ile açıklamaların işin niteliğine ve maliyet dağılımına uyup uymadığı çerçevesinde şekillenmiştir. Kurul, incelemesini bu çerçevede gerçekleştirmiştir.
İhale sürecinde yapılan değerlendirmede, isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından belirlenen analiz formatına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Özellikle iş kalemlerinin teknik içerikleri ve maliyet dağılımı açısından açıklamalar yeterli görülmemiştir. Açıklamaların dayanak belgeleri arasında fiyat tekliflerinin tutarsız olduğu saptanmış, bazı girdilere ilişkin belgeler uygun biçimde düzenlenmemiştir. İstenen analiz yapısının dışında kalan açıklamalar, değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu uyumsuzluklar teklifin mevzuata aykırı değerlendirilmesine neden olmuştur.
İşçilik ücretleri özelinde yapılan değerlendirme, asgari ücret kriterinin dikkate alınmadığını ortaya koymuştur. Açıklamalarda belirtilen işçilik tutarlarının ihale yılı itibarıyla geçerli asgari ücretin altında kaldığı belirlenmiş ve bu husus, teklifin reddedilmesi için başlıca gerekçeler arasında yer almıştır. Diğer taraftan, işçilik miktarlarında eksiltme yapılmamış olsa da ücret unsuru bakımından yapılan bu hata, açıklamaların bütünlük içinde değerlendirilmesi sonucunda mevzuata uygun bulunmamıştır.
Nakliye giderleri bakımından ise, mevzuata uygun olarak Karayolları Genel Müdürlüğü taşıma formüllerine göre analiz yapılması gerekirken, isteklinin kendi özel ortağından alınan fiyat tekliflerini dayanak alması önemli bir aykırılık olarak tespit edilmiştir. Bu durum, açıklamalarda kullanılacak belgelerin tarafsız ve güvenilir kaynaklardan alınma gerekliliğiyle bağdaşmamaktadır. Ayrıca açıklamalarda kullanılan malzeme ve nakliye fiyatlarının resmi rayiçlerle uyum sağlamadığı ve söz konusu fiyatların yeterince belgelenmediği de Kurul değerlendirmesinde yer almıştır.
Tüm bu unsurlar ışığında, Kurum, aşırı düşük teklif açıklamalarının gerek içerik gerek dayanak belgeler bakımından yetersiz ve mevzuata aykırı olduğuna hükmetmiştir. Teklif, hem biçimsel hem içeriksel hatalar nedeniyle reddedilmiş; ihalenin yeni bir süreçle ve mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar verilmiştir. Bu yaklaşımda, açıklamaların gerçek maliyet unsurlarını yansıtmadığı, sunulan belgelerin objektiflikten uzak olduğu ve açıklamanın bütünüyle teknik gerekçeye dayalı olmadığı dikkate alınmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.