KÜNYE
- Toplantı No: 2021/037
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 08.09.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1685
- Başvuru Sahibi: Şir-As İnş. Enrj. Mad. Gıda İh. Mad. Tem. Akr. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/663848
- İhale Adı: Ayrım Karşıyaka -Uğurlu (Dokap)Yolu Km 0+000-5+172,03 Arası Ksy Bağlantısı Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması (İkmal) İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgelerinin hatalı olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım işlerinden oluştuğunu, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesi kapsamında incelendiğini belirtmiştir. İdare tarafından istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebinde, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için analiz formatları ve nakliye mesafeleri belirtilmiş, işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmamıştır. İstekli tarafından sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmamış, nakliye mesafeleri idarece belirtilenlerle uyumlu ve Karayolları Genel Müdürlüğü formüllerine uygun hesaplanmıştır. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanakları mevzuata uygun, fiyat tekliflerini verenlerin yetkileri geçerlidir. Hazır beton analiz girdisi için sunulan fiyat teklifleri ve mesafe bilgileri teknik şartnameye uygundur. Akaryakıt girdisi için EPDK düzenlemelerine uygun hesaplama yapılmıştır. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı rayiçler kullanılmış ve liste halinde sunulmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik bedellerinin asgari ücretin altında hesaplanması durumunda hangi işlem yapılır?
Cevap: İşçilik bedelleri ihale tarihindeki yürürlükteki saatlik asgari ücretin altında gösterildiğinde, teklifin aşırı düşük olup olmadığı değerlendirilirken bu durum olumsuz kriter olarak dikkate alınır. Bu durumda istekliye, mevzuata uygun işçilik bedelleri esas alınarak açıklama talep edilebilir. Ancak uygun işçilik bedelleri sağlanır ve diğer açıklamalar da tutarlı ise teklif reddedilmez.
Soru: Nakliye mesafelerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında farklı gösterilmesi veya mevzuata uygun olmayan formüllerle hesaplanması tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Nakliye mesafeleri mevzuatta belirlenen usul ve esaslara (örneğin ilgili genel müdürlük formülleri) uygun olarak hesaplanmadığında veya idarenin belirttiği mesafelerle uyumsuz olduğunda, teklif aşırı düşük açıklama açısından eksik veya hatalı kabul edilir. Bu durumda idare, mevzuata uygun ve objektif mesafe bilgileri çerçevesinde yeni açıklama talebinde bulunabilir veya teklifin reddi yönünde işlem yapabilir.
Soru: İhalede aşırı düşük teklif açıklamalarının destekleyici belgelerinin, teklif sahibi tarafından değil de başka kişilerce sunulması durumunda ne tür sorunlar yaşanabilir?
Cevap: Açıklama belgelerinin veya fiyat tekliflerinin idari kayıtlarla uyumlu, hukuki temsil yetkisi veya vekaletnameye dayalı olarak istekli adına yetkili kişilerce sunulması beklenir. Belgelerin bu nitelikte olmaması durumunda, hukuki geçerlilik ve doğruluk noktasında tereddüt doğabilir; bu da teklifin elenmesine veya açıklama sürecinin iptaline neden olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan iş kalemleri için sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kapsamı ve ayrıntı düzeyi nasıl olmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin yüksek oranını oluşturan iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklamalarında detaylı analizlerin, maliyet kalemlerinin (işçilik, malzeme, nakliye vb.) tutarlı ve belgelerle desteklenmiş biçimde hazırlanması gerekir. İdare tarafından istenen analiz formatlarına uygun ve matematiksel tutarlılık içeren açıklamalar, mevzuat gereği yeterlidir.
Soru: Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı rayiç fiyatların aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılması ne tür avantajlar sağlar?
Cevap: Kamu kurumlarının yayımladığı rayiç fiyatlar, piyasa koşullarını yansıtan resmi referans niteliğinde olduğundan aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılması teklifin gerçekçi ve mevzuata uygun olduğunu gösterir. Bu tür fiyatların kullanılması idari denetimde açıklamaların kabul edilme olasılığını artırır ve itirazları azaltır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik fiyatlarının mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İdarece belirlenen işçilik fiyatları, ihale tarihindeki saatlik asgari ücretin altında olmayacak şekilde hesaplanmış ve analiz dosyasında bu durum doğrulanmıştır. Dolayısıyla işçilik bedelleri mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan nakliye mesafelerinin mevzuata uygunluğu hangi kriterlere göre değerlendirildi?
Cevap: Nakliye mesafeleri, idarece talep edilen yaklaşık maliyetin yüzde 80’ini oluşturan iş kalemleri baz alınarak Karayolları Genel Müdürlüğü formüllerine uygun şekilde hesaplanmış ve idarenin belirtilen mevzuata uygun mesafe bilgileriyle örtüşmesi sağlanmıştır.
Soru: İsteklinin sunduğu fiyat tekliflerinin ve tespit tutanaklarının yetkililer tarafından verilmiş olmasının önemi ne olmuştur?
Cevap: Fiyat tekliflerinin ve tutanakların istekli adına yetkili kişilerce sunulması, tekliflerin hukukî geçerliliğini ve mevzuata uygunluğunu sağlamış, böylece şikayet konusu olan belgeler açısından eksiklik veya yetkisizlik nedeniyle hukuki sorun bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu iddiası üzerine yapılan değerlendirme sonucu ne olmuştur?
Cevap: İdari aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan detaylı incelemesinde herhangi bir usulsüzlük veya mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir; bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları reddedilmiş ve itirazen şikayet başvurusu görev yönünden reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, ihalenin sonucu üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu iddiasına dayanmakta, özellikle işçilik maliyetleri, nakliye mesafeleri ve fiyat tekliflerinin uygunluğu sorgulanmaktadır. Başvuru sahibince, teklif sahibinin sunmuş olduğu açıklamalarda yer alan belgelerin eksik ya da mevzuata aykırı olduğu ve bu nedenle teklifi geçersiz kılacak nitelikte usulsüzlük içerdiği ileri sürülmüş, bu temelde yapılan başvuruda, isteklinin yeterlik belgeleri ve fiyat bileşenlerine ilişkin değerlendirme tartışmaya açılmıştır.
Uyuşmazlık kapsamında, Kamu İhale Kurulu’nca yapılan değerlendirmede öncelikle aşırı düşük teklif açıklamalarının dayandığı unsurlar detaylı şekilde incelenmiştir. Özellikle yaklaşık maliyetin büyük kısmını oluşturan iş kalemleri esas alınarak yapılan analizler, idarece belirlenmiş formatlarda sunulmuştur. Bu analizlerde kullanılan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında bulunmadığı, sunulan maliyet tablolarında herhangi bir hesap veya mantık hatası bulunmadığı tespit edilmiştir. Nakliye mesafeleri için de idarenin belirttiği kriterlere uygun şekilde Karayolları Genel Müdürlüğü’nün öngördüğü hesaplama yöntemi uygulanmış, açıklamalarla idarenin mesafe tahminleri arasında çelişki olmadığı saptanmıştır.
İşçilik ve nakliye gibi temel maliyet unsurlarının açıklamalarının ilgili teknik ve mali düzenlemelere uygun olması, bu unsurların “esastan” değerlendirilmesi gereğini doğurmuştur. Kurul, bu noktada özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarının temel çıktısı olan analizlerin, yaklaşık maliyetin ağırlık merkezindeki iş kalemleri üzerinde yoğunlaşmasını dikkate alarak değerlendirme yapmıştır. Sunulan belgelerde esasa dair herhangi bir eksiklik, çelişki ya da maddi hata bulunmaması; açıklamaların mevzuatın belirlediği sınırlar içinde yapıldığını göstermiştir. Bu yönüyle, başvurucunun iddialarının ihale sonucunu etkileyecek somut bir dayanağa ulaşmadığı sonucuna varılmıştır.
Vakaya özel olarak, pilot ortağa ait yeterlik belgelerine ya da bu ortağın iş deneyimini etkileyen herhangi bir belgeye yönelik ayrıca bir değerlendirme yer almamaktadır. Dolayısıyla kurulun kararında, teklifin geçerliliği açısından pilot ortağın iş deneyimi belirleyici bir unsur olarak ele alınmamış; değerlendirme esas itibariyle fiyat bileşenlerine ve bunlara ilişkin açıklamalara odaklanmıştır. Pilot ortakla ilgili hususlar başvuru konusu yapılmadığından veya kararda değerlendirme kapsamında bulunmadığından, teknik açıklamalar yalnızca maliyet girdileri ve analizlerin içeriği üzerinden yürütülmüştür.
Sonuç olarak, Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının hem şekil hem içerik bakımından mevzuata ve idarece belirlenen kriterlere uygun biçimde hazırlandığını tespit etmiştir. Fiyat tekliflerinin yetkili kişilerce sunulması, belgelerin belirlenen formatta ve dayanaklarla hazırlanması, rayiç fiyatların kamu kurum verilerine dayanması gibi unsurlar dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır. Mevzuata uygunluğu teyit edilen açıklamalar sonrası, ihale sürecinin devamını engelleyen bir durum görülmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.