KÜNYE
- Toplantı No: 2023/053
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 25.10.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1357
- Başvuru Sahibi: Solakoğlu Yol Yapım İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/409887
- İhale Adı: Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü, 104 Şube (Giresun) ve 105 Şube (Trabzon) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadele İşlerinin Yapılması İşi
Özet
İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik girdisi tanımındaki değişikliğin mevzuata aykırı olmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik girdilerinin tanımından ‘Aylık Asgari İşçilik Maliyeti/KİK İşçilik Modülünden’ ifadesinin çıkarılmasının yaklaşık maliyet ile uyumlu olmadığını ve bu nedenle sınır değer hesabının etkilenerek hak kaybına uğrayacağını, sınır değer hesabında değişiklik olması halinde ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde işçilik ücretlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret üzerinden hesaplandığı, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında ise işçilik girdilerinin KİK İşçilik Modülünden aylık asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanacağının belirtildiği tespit edilmiştir. 14.09.2023 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdilerinin nasıl hesaplanacağının boş bırakılması mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir. Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca işçilik girdileri, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz ve ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. Bu nedenle, işçilik girdilerinin tanımından ilgili ifadenin çıkarılması, yaklaşık maliyet ve mevzuatla uyumsuzluk oluşturmaz.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik girdilerinin hesaplamasına ilişkin somut bir parametre verilmemesi durumunda ne gibi hukuki sonuçlar oluşabilir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik girdilerinin nasıl hesaplanacağını açıkça belirtmese de, işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olmaması ve açıklama istenilmeyecek girdiler arasında sayılamaması nedeniyle mevzuata aykırılık oluşmaz. Ancak, işçilik girdilerinin hesaplama yönteminin yaklaşık maliyetle açıkça uyumlu olması ve idari şartname ile tutarsızlık yaratmaması gerekir. Bu hususlarda tereddüt varsa başvurulara konu olabilir.
Soru: İşçilik girdilerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki yöntemle farklı gösterilmesi teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde işçilik ücretleri ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret üzerinden belirlendiği sürece, açıklamalarda işçilik girdilerinin farklı ve belirsiz bir yöntemle tanımlanması veya o ifadenin çıkarılması yaklaşık maliyetle uyumsuzluk yaratmayabilir. Bu durumda teklifin değerlendirilmesinde işçilik girdileri için belirlenen standart sınırlar geçerlidir ve hak kaybı doğmayabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, işçilik girdilerinin tanımında yer alan spesifik kaynak veya yöntemin (örneğin “KİK İşçilik Modülü”) kaldırılması veya değiştirilmesi mevzuata uygun sayılır mı?
Cevap: İşçilik girdilerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan mevzuatta belirtilen standartlar doğrultusunda hesaplanması ve ihale tarihindeki asgari ücretin altında olmaması kaydıyla, ilgili kaynak ya da yöntem tanımının değiştirilmesi veya çıkarılması mevzuata aykırı bulunmamaktadır. Bu nedenle böyle değişiklikler, yaklaşık maliyetin veya aşırı düşük teklif kriterlerinin objektifliğini zedelemediği sürece kabul görür.
Soru: İşçilik girdilerine ilişkin açıklama istenilmeyecek girdiler kapsamında olup olmadığı konusu nelere bağlıdır ve uygulamada hangi sorunlara yol açabilir?
Cevap: İşçilik girdileri tutarları toplam analiz içerisinde %3 veya altında dahi olsa açıklama istenilmeyecek girdiler arasında sayılamaz; çünkü işçilik maliyetleri yaklaşık maliyet ve teklif uygunluğunda temel girdilerdendir. Bu nedenle işçilik girdileri için ayrıntılı açıklama istenebilir ve istenmelidir. Ancak uygulamada işçilik girdilerinin açıklama sürecinde yeterince net düzenlenmemesi, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında tereddüt ve itirazlara yol açabilmektedir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif hesaplamalarında işçilik girdileri için açık ve sabit bir yöntem belirtmemesi teklif değerlendirmesine ve itirazlara nasıl yansır?
Cevap: İdarenin işçilik girdilerinin hesaplanmasına ilişkin paylaştığı metinde tutarsızlık veya eksiklik olması, yaklaşık maliyetle uyumsuzluk iddialarına neden olabilir ve bu durum başvurulara, şikayetlere yol açabilir. Yine de işçilik girdilerinin asgari ücretin altında olamayacağı mevzuat hükmü gereğince, somut hesaplama yönteminin belirtilmemiş olması otomatik olarak işlemin iptali veya teklifin reddedilmesine neden olmaz. Ancak uygulamada bu hususun netleştirilmesi kanuni uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif talebinde işçilik girdilerinin tanımından “Aylık Asgari İşçilik Maliyeti/KİK İşçilik Modülünden” ifadesini çıkarması yaklaşık maliyet hesabını nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde işçilik ücretleri ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret üzerinden hesaplandığı için, açıklamalarda bu ifadenin çıkarılması yaklaşık maliyetle uyumsuzluk yaratmaz. Dolayısıyla sınır değer hesabında değişikliğe neden olmaz ve hak kaybına yol açmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik girdilerine ilişkin düzenlemenin boş bırakılması mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdilerinin nasıl hesaplanacağının boş bırakılması mevzuata aykırı değildir. Çünkü işçilik girdileri, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz ve Kamu İhale Genel Tebliği gereği açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
Soru: İşçilik girdileri ile ilgili ifadenin çıkarılması yaklaşık maliyet ve mevzuat açısından hangi sonucu doğurur?
Cevap: İşçilik girdilerinin tanımından bu ifadenin çıkarılması, yaklaşık maliyet ve mevzuat açısından herhangi bir uyumsuzluk ya da hukuki sıkıntı doğurmaz. Kurul bu uygulamayı mevzuata uygun görmüştür.
Soru: Başvuru sahibinin itirazı doğrultusunda ihale iptal edilmesi gerekmiş midir?
Cevap: İdarenin işçilik girdilerine ilişkin değişiklikleri mevzuata uygun bulunduğundan ve yaklaşık maliyet hesaplarında hak kaybı doğmadığından, başvuru sahibinin iptal talebi reddedilmiştir, ihale iptal edilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvurunun odağında, bir hizmet alımı ihalesinde idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarına konu ettiği işçilik girdisinin tanımında yapılan değişiklik yer almaktadır. Başvuru sahibi, işçilik girdilerinin tanımından “Aylık Asgari İşçilik Maliyeti/KİK İşçilik Modülünden” ibaresinin çıkarılmasının yaklaşık maliyet hesabıyla tutarsızlık oluşturduğunu ve bu durumun sınır değer hesabını etkileyerek hak kaybına yol açtığını ileri sürmüştür. Bu itibarla, uyuşmazlık idarenin açıklama talep yazısındaki bu değişikliğinin hukuki sonuçları ve teklif değerlendirme sürecine etkisi etrafında şekillenmektedir.
İhale sürecinde tartışmaya konu edilen temel husus, işçilik girdilerinin nasıl hesaplandığıdır. Yaklaşık maliyetin oluşturulmasında, işçilik ücretlerinin ihale günü yürürlükte olan saatlik asgari ücret esas alınmış; ancak daha önceki aşırı düşük teklif talep yazısında bu hesaplamanın KİK İşçilik Modülünden alınan aylık maliyet üzerinden yapılacağı belirtilmiştir. Daha sonra düzenlenen 14.09.2023 tarihli belgede ise bu kaynak belirtimine yer verilmemiştir. Başvuru sahibi bu değişikliğin hesaplama yöntemine belirsizlik getirdiğini ve teklif hazırlığı sürecinde öngörülebilirliği ortadan kaldırdığını iddia etmiştir.
Kurul, vakayı değerlendirirken işçilik girdilerinin “esasa etkili” yani ihale kararına yönelik belirleyici unsurlar arasında bulunduğunu kabul etmekle birlikte, ilgili ifadelerin çıkarılmasının bu esaslı unsur üzerinde bir değişiklik meydana getirmediğini ortaya koymuştur. Çünkü işçilik girdileri, her halükârda ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olamaz ve bu nedenle sınır değer hesabı üzerinde etkili olabilecek herhangi bir farklılık, hem yaklaşık maliyette hem teklif değerlendirmelerinde ortaya çıkmamıştır. Bu bağlamda, ilgili ifade çıkarılmış olsa dahi, esaslı unsurun içeriği bakımından ihlal oluşmamıştır.
Pilot ortak ya da diğer geçerli teklif sahiplerinin işçilik girdisi ile uyumu da bu değerlendirmeye bağlı olarak ele alınmıştır. Değerlendirme sonucunda, işçilik maliyetinin ihale tarihinde geçerli saatlik asgari ücretten düşük olmaması gerektiği yönündeki zorunluluk göz önüne alındığında, işçilik maliyetinin kaynak gösterilerek veya kaynak belirtilmeksizin açıklamada yer almasının teklif geçerliliğini etkilemediği tespit edilmiştir. Bu nedenle açıklamalardaki ifadelerin değişmiş olması, başvuru sahibi açısından teknik ya da mali yeterlik yönünden bir eksiklik doğurmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, sürece ilişkin değerlendirmesinde öncelikle yaklaşık maliyetin belirlenme yöntemini ve işçilik girdilerine ilişkin mevzuat hükümlerini dikkate almıştır. Kurul, işçilik maliyetlerinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında değerlendirilemeyeceğini ve bunların belirli bir hesaplama standardına bağlandığını vurgulamıştır. Sonuç itibarıyla, idarenin açıklama talep yazısındaki değişikliğin mevzuata ve yaklaşık maliyet esaslarına aykırılık oluşturmadığı kanaatine varılmış; dolayısıyla ihale sürecinde hukuka aykırı bir işlem tespit edilmediğinden başvuru reddedilmiştir. Bu bağlamda, hem tekliflerin değerlendirilmesinde hem de sınır değer hesaplamasında herhangi bir sakınca görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.