KÜNYE
- Toplantı No: 2018/053
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 26.09.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1757
- Başvuru Sahibi: Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/245962
- İhale Adı: Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece belirlenen analiz formatına uygun olmaması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdilerinin ve miktarlarının ihale dokümanındaki formatla uyumsuz olduğunu, sunulan fiyat tekliflerinin gerçekçi olmadığını ve tevsik edici belgelerin eksik olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece belirlenen analiz formatına uygun analizlerin sunulması gerektiğini; idarece verilen analiz formatlarının değiştirilmesinin ve analiz girdilerinin eksik veya hatalı kullanılmasının mevzuata aykırı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, sunulan fiyat tekliflerinin defter kayıtları ve piyasa fiyatları ile uyumlu olmadığı, tevsik edici belgelerin eksik veya geçersiz olduğu, nakliye fiyat tekliflerinin mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği, analizlerde kullanılan işçilik ve makine rayiçlerinin mevzuata aykırı şekilde düşük alındığı, ariyet ocağı ve taş ocağı ile ilgili ruhsat ve izin belgelerinin sunulmadığı ve taşıma mesafelerinin hatalı hesaplandığı belirlenmiştir. Bu tespitler, işin teknik içeriği ve yaklaşık maliyet içindeki önemli iş kalemleri açısından tekliflerin gerçekçi olmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarece belirlenen analiz formatının değiştirilmesi veya esnetilmesi mümkün müdür?
Cevap: Genel uygulamada, ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği ile belirlenen analiz formatının değiştirilmesi veya esnetilmesi öncelikle mevzuata uygun bulunmaz. İsteklilerin açıklamalarını idarenin belirttiği formatta sunmaları beklenir. Format dışı veya eksik yapılan açıklamalar genellikle değerlendirme dışı bırakılır veya itirazen şikâyetlerde reddedilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan işçilik, malzeme ve makine rayiçlerinin piyasa ve muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olması neden önemlidir?
Cevap: İşçilik, malzeme ve makine rayiçlerinin piyasa ve defter kayıtları ile uyumlu olması, teklifin gerçekçi olduğunu teyit eder. Uyum sağlanmadığında teklifin düşük maliyeti manipülatif veya tutarsız bulunabilir ve teklifin elenmesine veya itirazen şikâyetin reddine yol açabilir.
Soru: Nakliye fiyat teklifleri aşırı düşük teklif açıklamalarında nasıl değerlendirilir; üçüncü kişilerden alınan tekliflerin mevzuata uygunluğu ne şekilde ölçülür?
Cevap: Nakliye fiyat tekliflerinin üçüncü kişilerden alınması mevzuata uygun kabul edilir ancak taşıma mesafelerinin doğru hesaplanması ve analiz formatına uygun sunulması gerekir. Eksik, hatalı veya uyumsuz nakliye hesapları teklifin gerçekliğine gölge düşürür ve söz konusu teklifin reddedilmesine neden olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında işyeri ruhsatları, izin belgeleri veya benzeri resmi dokümanların sunulmaması sonucunda ne gibi hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: Teknik ve mali analizlerde işyeri ruhsatları, izin belgeleri gibi mevzuat gerektirdiği belgelerin sunulmaması genellikle teklifin gerçekçi olmadığını gösterir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya itirazen şikâyetlerin reddi şeklinde olumsuz sonuçlar doğurabilir.
Soru: İtirazen şikâyet sürecinde, başvuruda yer almayan iddiaların incelenmemesi uygulamasının gerekçesi ve sınırı nedir?
Cevap: İtirazen şikâyet sürecinin sınırları başvuru kapsamında belirtilen hususlarla sınırlıdır. Başvuruda yer almayan iddiaların inceleme konusu yapılmaması, sürecin şeffaflığı ve tarafların savunma haklarının korunması açısından önemlidir. Bu uygulama, iddiaların yalnızca başvuru kapsamına göre değerlendirileceği anlamına gelir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarece belirlenen analiz formatına uygun olmayan aşırı düşük teklif açıklamalarının itirazen şikâyet sürecinde geçerli bir gerekçe olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği nasıl belirlenmiştir?
Cevap: Kurul, idarece ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda belirlenen analiz formatına uyulmasının zorunlu olduğunu, bu formatın değiştirilmesinin veya eksik/hatalı kullanılmasının mevzuata aykırı olduğunu tespit etmiş; bu nedenle analiz formatına uygun olmayan açıklamaları geçersiz sayarak şikâyeti reddetmiştir.
Soru: Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarındaki fiyat tekliflerinin gerçekçi olmadığının tespitinde hangi unsurlar esas alınmıştır?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerinin defter kayıtları ve piyasa fiyatları ile uyumsuzluğunu, işçilik ve makine rayiçlerinin mevzuata aykırı düşük alınmasını, nakliye fiyat tekliflerinin usulüne uygun düzenlenmemesini ve taşıma mesafelerinin hatalı hesaplanmasını esas alarak tekliflerin gerçekçi olmadığını belirlemiştir.
Soru: Eksik veya geçersiz tevsik edici belgelerin itirazen şikâyet değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Sunulan belgelerin eksik veya mevzuata uygun olmaması nedeniyle tekliflerin desteklenemediği anlaşılmış; bu durum tekliflerin gerçekçi olmadığını gösterdiği için itirazen şikâyet başvurusunun reddi yönünde karar verilmiştir.
Soru: İdareye şikâyet başvurusunda bulunulmayan iddiaların itirazen şikâyet aşamasında değerlendirilmesi mümkün müdür?
Cevap: Kurul, yalnızca idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer alan iddiaların itirazen şikâyet kapsamında incelenebileceğini, başvuru kapsamı dışında kalan hususların değerlendirmeye alınamayacağını belirtmiştir.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik ihtilaf, isteklilerin ihale makamı tarafından belirlenen analiz formatına uymamaları ve tevsik edici belgeleri eksik veya hatalı sunmaları sebebiyle ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, açıklamalardaki analiz girdileri ile miktarların dokümanda yer verilen formatla örtüşmediğini, bu açıklamalarla sunulan fiyat tekliflerinin gerçekçi olmadığını ve maliyetin dayanaklarının yeterince ortaya konmadığını ileri sürerek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur. Uyuşmazlık, açıklamaların biçimsel ve içeriksel yeterliliğinin değerlendirilmesine odaklanmıştır.
İhale sürecinde esas olarak, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerin, idare tarafından belirlenmiş olan teknik forma uygun biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı tartışılmıştır. Kurul, açıklamaların bu forma uygun şekilde yapılmasının gerekli olduğunu tespit etmiş ve analizin farklı bir yapıda sunulmasını mevzuata aykırı kabul etmiştir. Açıklamalarda, iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin ya eksik bırakıldığı ya da farklı içerikle doldurulduğu; bu durumun da teklifin açıklanabilirliğini engellediği değerlendirilmiştir. Bu noktada formatın değiştirilmesi veya esnetilmesi yönündeki uygulamaların Kurul nezdinde geçerlilik taşımadığı sonucu ortaya çıkmıştır.
İnceleme konusu vakada, tekliflerin gerçekçiliğini etkileyen unsurlar, işin mahiyeti bakımından önem arz eden maliyet bileşenleri üzerinden somutlaştırılmıştır. Kurul değerlendirmesinde, özellikle fiyat tekliflerinin ne defter kayıtları ile ne de piyasa rayiçleriyle uyumlu olmadığı görülmüş; işçilik ve makine girdilerinin rayiçlerinin olması gerekenden düşük düzeyde gösterildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, nakliye kalemleri açısından alınan fiyat tekliflerinin usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, taşıma mesafelerinin yanlış hesaplandığı kanaatine varılmıştır. Ruhsat ve izin belgeleri gibi dayanakların sunulmamış olması da teknik analizlerin güvenilirliğini zedeleyen bir faktör olarak değerlendirilmiştir.
Tevsik edici belgelerin yetersizliği vakada belirleyici unsurlar arasında yer almıştır. Açıklamaları destekleyen belgelerin ya hiç sunulmamış olması, ya da mevzuata uygun nitelikte düzenlenmemesi nedeniyle, teknik ve mali açıklamaların dayanağının ortaya konamadığı anlaşılmıştır. Belgelerdeki bu eksiklik, yalnızca biçimsel bir sorun olarak değil, ilgili tekliflerin ihale konusu işin gerektirdiği malzeme, hizmet ve üretim kaynaklarını gerçeğe uygun şekilde karşılayamayacağı yönünde bir kanaate yol açmıştır.
Kamu İhale Kurulu, sunulan açıklamaların analiz formatına uygun olmadığını, tekliflerin tutarlı bir biçimde gerekçelendirilmediğini ve açıklamaların dayandığı belgelerin mevzuata uygun düzenlenmediğini ortaya koyarak başvurunun reddi kararı vermiştir. Ayrıca, Danıştay kararıyla esas yönünden incelenmesine hükmedilen iddiaların yeniden değerlendirilmesi sonucunda da aynı yönde bir sonuca ulaşılmıştır. Şikâyet başvurusunda yer almayan iddiaların ise itirazen şikâyet konusu yapılamayacağı yönündeki belirleme ile inceleme kapsamının sınırları da çizilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.