KÜNYE
- Toplantı No: 2017/017
- Gündem No: 63
- Karar Tarihi: 05.04.2017
- Karar No: 2017/UY.I-1013
- Başvuru Sahibi: Alpaytaş İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Birha İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Nevşehir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
- İKN: 2016/343098
- İhale Adı: Nevşehir 500 Kişilik 2 Kısım Öğrenci Yurdu Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki metraj farklarının makul olması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında kullandığı metrajların hatalı olduğunu, metraj farklarının makul olduğunu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, başvuru sahibinin sunduğu 77 iş kaleminin metrajları ile idarenin metrajları karşılaştırılmış, 12 iş kaleminde %10’dan fazla artış veya eksiliş tespit edilmiştir. Ancak, anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde metrajların tam olarak aynı olması beklenmediği, makul düzeyde metraj farklarının olabileceği, toplamda ise başvuru sahibinin avantajlı duruma geçmediği değerlendirilmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarının teknik içeriği ve metrajların işlevi dikkate alınarak, metraj farklarının başvuru sahibinin teklif sıralamasına etkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarını inceleyerek bazı metrajlarda %10’dan fazla fark tespit etmiş ve açıklamaları yeterli bulmayarak teklifin reddine karar vermiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde, aşırı düşük teklif açıklamalarında metrajların bire bir aynı olmaması kabul edilebilir mi?
Cevap: Evet, anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde metrajların tamamen aynı olması beklenmeyebilir. Bu iş modelinde, metraj farkları belirli bir oranda makul karşılanabilir ve bu farkların teklifin ekonomik sıralamasını önemli ölçüde değiştirmemesi durumunda, metraj uyumsuzlukları aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi için tek başına yeterli görülmemektedir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki metraj farklarının ölçütü olarak yüzde kaçlık fark sınırı önem taşır?
Cevap: Yüzde 10’luk metraj farkı uygulamada sıkça referans verilen bir eşik olmakla birlikte, bu oranın aşılması durumunda dahi metraj farklarının teklifin avantaj sağlamada bir etkiye yol açıp açmadığı değerlendirilmelidir. Dolayısıyla, mutlak %10 sınırı tek başına değerlendirme ölçütü olmamalı; metraj değişikliklerinin somut etkileri analiz edilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif gerekçelerinde tesisat iş kalemlerinin malzeme ile montaj bedellerinin ayrı gösterilmesi zorunlu mudur?
Cevap: İdari uygulamalarda, tesisat iş kalemlerine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarında malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı sunulması genellikle talep edilmez. Önemli olan, genel açıklamaların iş kalemlerinin kapsamını ve teklifin gerçekçiliğini yeterli düzeyde ortaya koymasıdır.
Soru: Teklif sahiplerinin süresi içinde sunmadığı belgelerin (örneğin SMMM belgeleri) ihale sürecindeki etkisi nedir?
Cevap: İhale mevzuatına göre, SMMM veya benzeri belgelerin süresi içinde sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir. Bu nedenle belgelerin zamanında ve eksiksiz teslim edilmesi, tekliflerin geçerliliği açısından kritik önem taşır.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında dile getirilmeyen iddialar nasıl değerlendirilir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu kapsamında olmayan hususlar genel olarak değerlendirmeye alınmaz. Yani başvuru formunda yer verilmeyen talepler ya da iddialar itirazen şikayet mercilerince karara bağlanmaz; bu yüzden şikayet başvurularının kapsamı baştan net ve tam belirlenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında metrajlarda %10’dan fazla fark tespit etmesi, başvuru sahibinin teklifinin reddi için yeterli midir?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin sunduğu metraj farkları makul bulunmuş ve anahtar teslimi götürü bedel işlerde metrajların tam olarak aynı olmasının beklenmediği gerekçesiyle, %10’dan fazla fark tespit edilmesi teklifin reddi için tek başına yeterli olmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki metraj farklarının teklif sıralamasına etkisi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, metraj farklarının başvuru sahibinin avantajlı duruma geçmesine yol açmadığını ve teklif sıralamasına herhangi bir etki yapmadığını belirlemiştir.
Soru: İdareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen hususlar hakkında ne karar verilmiştir?
Cevap: İdareye şikayet başvurusunda bulunulmayan hususlar itirazen şikayet kapsamında değerlendirilmemiş ve bu iddialar dikkate alınmamıştır.
Soru: SMMM’lerin istenilen belgeleri süresi içinde sunmaması durumunda hangi yaptırım uygulanmıştır?
Cevap: SMMM’lerin talep edilen belgeleri süresinde sunmaması nedeniyle ilgili tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun temelinde, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan metraj miktarlarının, idare tarafından belirlenen metrajlara göre bazı iş kalemlerinde %10’dan fazla farklılık göstermesi yer almaktadır. İdare, bu farklılıklara dayanarak teklifin reddine karar vermiş, başvuru sahibi ise bu metraj farklarının makul olduğunu ve tekliflerinin geçerli sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, bu kapsamda metraj farklarının hangi ölçüde kabul edilebilir olduğuna ve teklifin sıralamasına etkisinin bulunup bulunmadığına odaklanmaktadır.
İhale sürecinde tartışılan husus, başvuru sahibince sunulan 77 iş kaleminin metrajlarının idarece öngörülen metrajlarla birebir örtüşmemesi ve bunlardan 12 iş kaleminde %10’un üzerinde sapmalar bulunmasıdır. İdare bu farkları aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersizliği olarak değerlendirmiş; ancak başvuru sahibi, işin niteliği gereği bu farkların doğal ve teknik olarak açıklanabilir olduğunu savunmuştur. Kurul incelemesinde, anahtar teslimi götürü bedel işlerde metrajların tam uyumunun beklenemeyeceği dikkate alınmış, bu nedenle %10’luk farkın her durumda reddi gerektirmeyeceği değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede yapılan değerlendirmede, %10’u aşan metraj farklarının tek başına teklifin geçerliliğini ortadan kaldıracak düzeyde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kurul, farkların iş kalemlerinin teknik içeriğini yansıttığını ve sunulan açıklamaların teklifin gerçekliğini ortaya koyabildiğini belirlemiştir. Ayrıca, söz konusu farkların başvuru sahibi lehine önemli bir mali avantaj yaratmadığı, dolayısıyla teklif sıralamasını etkileyen bir unsur teşkil etmediği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, açıklamalardaki farklılıkların işin ifa sürecine etkisi de dikkate alınarak, bunların esaslı nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
Tekliflerin değerlendirilmesinde sadece fiyat farklılıkları değil, bu farklılıkların teklifin rekabetçi yapısına etkisi de göz önünde bulundurulmuştur. Başvuru sahibinin sunduğu açıklamaların, genel toplam maliyet açısından idareye karşı haksız bir üstünlük sağlamadığı ve piyasa gerçekleriyle uyumlu bulunduğu ifade edilmiştir. Böylece, metraj sapmalarının herhangi bir haksız rekabet ya da teknik yetersizlik göstergesi olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Kurul tarafından yapılan nihai değerlendirmede, başvuru sahibinin yaptığı açıklamaların makul olduğu kanaatine varılmış; metraj farklılıklarının teklif sıralamasını etkilemediği ve açıklamaların mevzuata uygun olduğu kabul edilerek itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Diğer yandan, süresinde yapılmayan iddialar ve süresi içinde sunulmayan belgeler bakımından ise mevzuatın öngördüğü uygulama doğrultusunda başvurunun reddine karar verilmiştir. Kurulun yaklaşımı, her somut durumu kendi içinde değerlendirerek, biçimsel eşiklerin ötesinde işin ve teklifin yapısına odaklanan bir anlayışı yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.