KÜNYE
- Toplantı No: 2017/008
- Gündem No: 44
- Karar Tarihi: 08.02.2017
- Karar No: 2017/UY.II-498
- Başvuru Sahibi: Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Mehmet Ali Ünal İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü, 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/378933
- İhale Adı: Adana-Tuzla Ayr Yolu Km:1+900-3+400 ve Km:7+800-10+400 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk’lı Üstyapı (İkmal) İşleri İle Km:15+000-25+900 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk’lı Üstyapı İşleri Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin mevzuata aykırı olması nedeniyle tekliflerin değerlendirmeye alınması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğunu, özellikle genel gider ve kar tutarlarının eksik hesaplandığını ve mazot fiyatının piyasa koşullarına uygun olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, başvuru sahibinin teklifine karşılık gelen genel giderlerin idarece hesaplanan tutardan daha az öngörüldüğü tespit edilmiş ancak analizlerin idarenin formatına uygun olmaması nedeniyle bu gerekçe yerinde görülmemiştir. Mazot fiyatı için ise, EPDK raporundaki fiyatların piyasa ortalamaları olduğu ve başvuru sahibinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifini mevzuata uygun şekilde sunduğu, dolayısıyla mazot fiyatının piyasa koşullarına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin açıklamaları biçimsel olarak uygun değilse bu durum teklifin elenmesine yol açar mı?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin değerlendirmeleri kendi belirlediği format ve analiz ilkelerine uygun değilse, bu durum hukuki açıdan açıklamaların reddi için tek başına yeterli bir gerekçe olmayabilir. Biçimsel eksiklikler veya uygunsuzluklar, idarenin açıklamaların doğruluğunu ya da yeterliliğini ispat etmesini zorlaştıracağından, teklifin elenmesinden ziyade açıklamaların yeniden ve mevzuatla uyumlu değerlendirilmesi gerekebilir.
Soru: Piyasa fiyatının tespitinde idare dışı kaynaklardan sunulan belgeler veya raporlar hangi şartlarda değerlendirmeye alınır?
Cevap: İdare dışından alınan piyasa fiyat raporları veya üçüncü taraf fiyat teklifleri, ilgili kalemin piyasa koşullarına uygun olduğunu kanıtlamak amacıyla sunuluyorsa, bu belgelerin mevzuata uygun şekilde usulüne uygun olarak hazırlanmış ve güncel olması önemlidir. Böyle belgeler, idarenin piyasa fiyatı tespitine ilişkin şüphelerini bertaraf etmek için ciddi ve objektif bir dayanak oluşturabilir.
Soru: Genel gider ve kar tutarlarına ilişkin idari hesaplamalarda hangi durumlarda idarenin red gerekçeleri yerinde görülmez?
Cevap: İdarenin genel gider ve kar tutarlarının eksik hesaplandığına veya hatalı olduğuna dair gerekçeleri, ancak dayandığı analizler yeterince açıklanmış, mevzuata uygun ve nesnel ölçütlere uygun biçimde yapılmışsa geçerli kabul edilir. Aksi takdirde, hesaplama yöntemlerinde belirsizlik veya biçimsel uyumsuzluk varsa, idare tarafından ileri sürülen reddetme gerekçeleri tereddütle karşılanabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması halinde teklif sahibinin başvurusu üzerine ihalenin nasıl bir yöntemle sonuçlandırılması gerekir?
Cevap: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmaması mevzuata aykırı tespit edilirse, ilgili tekliflerin değerlendirmeye alınması zorunlu hale gelir. Bu durumda ihale işlemlerinin usulüne uygun şekilde ve mevzuatla bağdaşan kriterler çerçevesinde yeniden sonuçlandırılması beklenir; ister ihalenin yeniden yapılması, ister tekliflerin tekrar değerlendirilmesi yoluna gidilebilir.
Soru: Aşırı düşük şartnamesinde açıklama istenirken idare hangi hususlarda objektif ve ölçülebilir kriterler kullanmalıdır?
Cevap: İdare aşırı düşük teklif açıklamalarında ölçülebilir ve objektif kriterler kullanmalıdır; örneğin genel gider oranları, kar marjları, piyasa fiyatları gibi göstergelerde dayanaklı, piyasa verileriyle desteklenmiş ve usulen kabul görmüş hesaplama yöntemleri tercih edilmeli; öznel yorum veya biçimsel eksiklikler gerekçe yapılmamalıdır. Aksi halde açıklamaların reddi iptal kararıyla sonuçlanabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin genel giderlerin eksik hesaplandığına dair gerekçesi neden yeterli görülmemiştir?
Cevap: İdare, başvuru sahibinin genel gider tutarını daha düşük hesapladığını tespit etmiş ancak, idarenin dayandığı analizlerin kendi formatına uygun olmaması nedeniyle bu gerekçe geçerli bulunmamıştır. Dolayısıyla idarenin genel giderlere ilişkin eleştirisi mevzuata uygun gerekçe oluşturamamıştır.
Soru: Mazot fiyatları konusunda hangi kanıtlar idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığını göstermiştir?
Cevap: Mazot fiyatlarının piyasa koşullarına uygunluğu EPDK’nın piyasa ortalamalarını gösteren raporu ve başvuru sahibinin mevzuata uygun şekilde sunduğu üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile ortaya konmuştur. Bu sebeple idarenin mazot fiyatının piyasa koşullarına uygun olmadığına dair reddetme gerekçesi kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin idarece mevzuata aykırı olduğuna karar verilmesinin net sonucu ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin tekliflerinin değerlendirmeye alınması kararlaştırılmış ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına hükmedilmiştir.
Soru: Bu vakada idarenin uygun bulmama gerekçelerinin değerlendirilmesinde hangi tür açıklamalar veya belgeler zihniyet ve biçimsel uyuma tabi tutulmuştur?
Cevap: İdarenin yapılan harcama kalemlerine ilişkin hesaplamaları kendi belirlediği format ve analiz kriterlerine uygun olmadığından, biçimsel uyumsuzluk gerekçe olarak kabul edilmiş ve idarenin açıklamaları yeterince sağlam bulunmamıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirmeye alınmaması üzerine yapılan başvuruda, uyuşmazlık idarenin reddetme gerekçelerinin mevzuata uygunluk taşıyıp taşımadığına odaklanmıştır. Başvuru sahibi, özellikle genel gider ve kâr hesaplamasına ilişkin yapılan eleştirilerin temelsiz olduğunu, ayrıca teklifinde yer verdiği mazot fiyatının güncel piyasa koşullarına uygun şekilde belgelendirildiğini ileri sürerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
İncelemenin merkezinde yer alan tartışma noktalarından biri, teklif dosyasındaki genel gider ve kâr tutarlarının idare nezdinde yeterli görülmemesidir. İdare, bu hesaplamaların kendi analizlerine göre eksik olduğunu savunmuştur. Ancak değerlendirme sırasında idarece yapılan bu analizlerin idarenin kendi belirlediği biçimsel formatlara dayanmasına rağmen, söz konusu hesaplama yöntemlerinin mevzuatla uyumlu ve objektif ölçütler içermemesi nedeniyle kurula yeterli açıklama sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, sadece idari tasarrufla oluşturulmuş biçimsel şablonlardan hareketle bir teklifin geçersiz sayılması isabetli bulunmamıştır.
Mazot fiyatına yönelik değerlendirme de uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olmuştur. Başvuru sahibi, piyasadan alınmış üçüncü kişi teklifleri sunduğunu ve bunların EPDK’nın yayımladığı piyasa ortalaması verileriyle uyum içinde olduğunu belgelemiştir. Bu belgeler, fiyatın nesnel piyasa koşullarına uygunluğunu ortaya koymuş ve idarenin sunduğu gerekçeleri zayıflatmıştır. Bu bakımdan idarenin gerekçesi, somut ve objektif dayanaklara dayanmadığı için kabul edilmemiştir.
İdarenin teklif açıklamasını uygun bulmamasındaki dayanaklar üzerinde yapılan değerlendirmede, Kurul’un yöneldiği temel husus biçimsel farklılıkların esas alınarak içerik değerlendirmesinin göz ardı edilip edilmediğidir. Kararda, teklif açıklamalarının idarenin belirlediği özel bir formatta sunulmamasının, içeriğin nesnel ve mevzuata uygun olması halinde tek başına geçersizlik sonucunu doğurmayacağı yaklaşımı benimsenmiştir. Bu çerçevede idarenin kendi analiz yöntemlerine biçimsel uyumu gerekçe göstererek açıklamayı reddetmesinin yeterli görülmediği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak gösterilen gerekçeler hukuken geçerli kabul edilmemiş ve teklifin yeniden değerlendirmeye alınması kararı verilmiştir. Bu kapsamda ihale işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yeniden yürütülmesi gerektiğine karar verilerek, idareye tekliflerin içerik yönünden yeniden değerlendirme yükümlülüğü yüklenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.