KÜNYE
- Toplantı No: 2017/007
- Gündem No: 134
- Karar Tarihi: 01.02.2017
- Karar No: 2017/UY.I-449
- Başvuru Sahibi: Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/245962
- İhale Adı: Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarındaki analiz uyumsuzlukları nedeniyle tekliflerin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanı analiz formatına, birim fiyat tariflerine ve teknik şartnamelere uygun olmadığını, analiz girdilerinin miktarlarının düşürüldüğünü, nakliye mesafelerinin ve fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığını, kullanılan fiyat tekliflerinin defter kayıtlarına dayalı olmadığını ve mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale komisyonu kararları ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece verilen analiz formatındaki girdi cins ve miktarlarının değiştirilmesinin, özellikle işçilik miktarlarının yarı yarıya düşürülmesinin ve nakliye mesafelerinin idarenin yaklaşık maliyetindeki mesafelerle uyumsuzluğunun mevzuata aykırı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, fiyat tekliflerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, maliyet/satış tutanakları ve kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile desteklenmesi gerektiği, ancak bazı açıklamalarda bu belgelerin eksik veya mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir. İdare tarafından kabul edilen analizlerde ise, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığı ve bazı fiyat tekliflerinin piyasa fiyatları ile uyumlu olduğu görülmüştür. Ancak, idarece verilen analiz formatındaki miktarların değiştirilmesi ve minha işlemi yapılması, diğer istekliler aleyhine haksız rekabet yaratacağı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının amacını zedeleyeceği değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece verilen analiz formatındaki işçilik, malzeme veya hizmet miktarlarında değişiklik yapılması mevzuata uygun mudur?
Cevap: İdarece verilen analiz formatındaki miktarların, özellikle önemli oranda azaltılması veya değiştirilmesi genellikle mevzuata aykırı sayılır. Bu tür değişiklikler aşırı düşük teklif sorgulamasının amacını zedeler ve diğer istekliler açısından haksız rekabet oluşturabilir. Bu nedenle, teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklamalarını yaparken İdare tarafından belirlenen format ve miktarlar esas alınmalı, önemli farklılıklar yaratılmamalıdır.
Soru 2: Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye mesafelerinin idarenin yaklaşık maliyetinde belirtilen mesafelerden farklı gösterilmesi idare kararlarını nasıl etkiler?
Cevap: Nakliye mesafelerinin yaklaşık maliyet esasındaki mesafelerle uyumsuz şekilde açıklanması mevzuat açısından sorun teşkil eder. İhale komisyonları ve denetim kurumları, mesafelerin gerçek ve dokümanlarla desteklenmediği durumlarda aşırı düşük teklif açıklamalarını kabul etmeyebilir; bu da teklifin reddine yol açabilir. Nakliye giderlerinde açıklamalar yapılırken idarenin yaklaşık maliyeti esas alınmalı ve verilen mesafeler tutarlı olmalıdır.
Soru 3: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin, defter kayıtları, maliyet/satış tutanakları veya resmi fiyat kaynaklarıyla desteklenmemesi teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Fiyat tekliflerinin mutlaka objektif, denetlenebilir ve mevzuatta belirtilen resmi ya da işletme kayıtlarına dayalı belgelerle desteklenmesi gerekir. Destekleyici belge olmaksızın, yaklaşık maliyete uygun ve piyasa fiyatları ile tutarlı olmayan açıklamalar, geçersiz sayılarak teklifin reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle açıklamaların belgelendirilmesi, tekliflerin değerlendirilmesinde kritik bir unsur olarak kabul edilir.
Soru 4: Aşırı düşük teklif açıklamalarında idare tarafından kabul edilen fiyat tekliflerinin piyasa fiyatları ile uyumlu olup olmadığı nasıl incelenir?
Cevap: İdare, açıklanan fiyat tekliflerini, piyasa araştırmaları, resmi fiyat listeleri veya üçüncü taraflardan alınan fiyat teklifleri ile karşılaştırarak değerlendirebilir. Piyasa fiyatları ile uyumlu ve makul görülen fiyat teklifleri, aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli bir parçası sayılabilir. Ancak piyasa fiyatlarından aşırı sapmalar varsa veya fiyatların dayanağı mevzuatta öngörülen türde belgelerle desteklenmiyorsa, açıklamalar uygun bulunmayabilir.
Soru 5: İhale sürecinde, aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddiaların idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almaması durumunda idari mercilerin tutumu nasıl olur?
Cevap: İdare veya denetim organları, şikayet başvurusunda yer almayan iddiaları genellikle şekil yönünden incelemez ve değerlendirmenin dışında bırakır. Bu durum, başvuruların ancak başvuru metninde belirtilen hususlar üzerinden yapılmasını zorunlu kılar. Böylece, idare ve Kurum kararlarında sadece resmen gündeme getirilen konular esas alınır ve süreçte tereddütlerin önüne geçilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece verilen analiz formatındaki işçilik miktarlarının yarı yarıya düşürülmesi ihale sürecinde nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, işçilik miktarlarının idarece verilen analiz formatından önemli ölçüde ve özellikle yarı yarıya düşürülmesinin mevzuata aykırı olduğuna karar vermiştir. Böyle bir değişikliğin, diğer istekliler aleyhine haksız rekabet oluşturacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasının amacını zedeleyeceği ve dolayısıyla teklifin reddini gerektirdiği tespit edilmiştir.
Soru 2: Nakliye mesafelerinin idarenin yaklaşık maliyetindeki mesafelerle uyumsuz belirlenmesi ihale kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhale komisyonu ve Kurul, nakliye mesafelerinin idarenin yaklaşık maliyetindeki mesafelerle uyumsuz şekilde değiştirilmesini mevzuata aykırı bulmuştur. Bu uyumsuzluk gerekçesiyle tekliflerin reddedilmesine ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Soru 3: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat tekliflerinin defter kayıtlarından desteklenmemesi ve mevzuata uygun olmaması nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, fiyat tekliflerindeki eksikliklerin ve mevzuata aykırılıkların varlığı durumunda bu açıklamaların uygun bulunmadığını belirlemiş, ancak idarece kabul edilen fiyat tekliflerinin piyasa fiyatları ile uyumlu ve gerekli belge desteklerini taşıdığı görülmüştür. Eksik veya mevzuata aykırı olanların yer aldığı açıklamalara ilişkin teklifler ise reddedilmiştir.
Soru 4: Başvuru sahibinin, idareye yaptığı şikayet başvurusunda yer almayan bazı iddialarının değerlendirilmesi nasıl olmuştur?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin idareye yapılan şikayet başvurusunda yer almayan bazı iddialarını şekil yönünden incelememiş ve bu kısımdaki taleplerin reddine karar vermiştir. Bu nedenle sadece şikayet başvurusunda belirtilen hususlar esas alınmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında idarece belirlenen analiz formatındaki girdilerde mevzuata aykırı değişiklikler yapmaları ve bazı ekonomik değerlerin gerçeği yansıtmaması iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, bu teklif açıklamalarında analiz miktarlarının düşürüldüğünü, nakliye mesafelerinin objektif olmadığını ve kullanılan fiyat tekliflerinin defter kayıtlarıyla desteklenmediğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede, açıklamaların ihale dokümanına ve teknik gerekliliklere uygun olmadığı ifade edilerek söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması talep edilmiştir.
İhale sürecine yansıyan temel tartışma noktalarından biri, isteklilerin sunduğu analizlerdeki işçilik girdilerinin, idarece belirlenmiş formatta öngörülen miktarlardan önemli ölçüde sapmasıdır. Bu kapsamda, işçilik miktarlarının yarı yarıya düşürülmesi, yapılan açıklamaların geçerliliğini doğrudan etkilemiş ve açıklamaların ihale gerekliliklerini karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sunulan analizlerdeki bu tür sapmalar, Kurul tarafından mevzuata aykırı bulunmuş ve başkaca isteklilerin rekabet imkanını olumsuz etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, analiz girdilerindeki miktar değişikliklerinin sonuçlarını değerlendirirken, bu değişikliklerin ihale sürecinin amacını zedelediği ve hukuken kabul edilemeyecek ölçüde farklılık yarattığı yönünde değerlendirme yapmıştır. Özellikle işçilik miktarlarının ciddi düzeyde azaltılması ve nakliye mesafelerinin gerçeğe aykırı biçimde kısa gösterilmesi, açıklamaların temel çerçevesini bozduğu ve ihale sürecinde eşit muamelenin zedelendiği yönünde yorumlanmıştır. Bu yönüyle ilgili teklifler, esaslı nitelikteki bu uygunsuzluklar nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Kurul ayrıca, ihale sürecinde sunulan bazı fiyat tekliflerinin resmi kaynaklara, defter kayıtlarına veya satış belgelerine dayandırılmaması durumunda geçerli bir aşırı düşük teklif açıklaması oluşturmadığını belirlemiştir. Belge desteğinden yoksun fiyat tekliflerinin yer aldığı açıklamalar kabul edilmemiş, ancak idarece uygun görülen bazı fiyat tekliflerinin ise piyasa fiyatları ile uyumlu ve gerekli belgelerle destekli olduğu için geçerli kabul edildiği görülmüştür.
Sonuç olarak Kurul, analizlerdeki miktar değişikliklerinin ve nakliye mesafelerindeki uyumsuzlukların açık biçimde mevzuata ve ihale dokümanına aykırı olduğu değerlendirmesinde bulunmuş; bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesine ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin şikayet sürecinde gündeme getirmediği bazı iddiaların inceleme dışında tutulduğu ve bu açıklamaların şekil yönünden reddedildiği dikkate alınmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.