Asfalt plentinin mülkiyet şartı ve iş tanımının rekabeti daraltıcı etkisi üzerine itirazen şikayet başvurusu - 2019/UY.IV-1440

KÜNYE

  • Toplantı No: 2019/050
  • Gündem No: 10
  • Karar Tarihi: 06.11.2019
  • Karar No: 2019/UY.IV-1440
  • Başvuru Sahibi: Atm Ankara Yapı A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
  • İKN: 2019/470617
  • İhale Adı: Asfalt Kaplama İşi (4)

Özet

İtirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, asfalt plentinin kendi malı olmasının istenmesinin mevzuata aykırı olduğunu, iş tanımının belirsiz ve yaklaşık maliyetin yüksek belirlenmesinin rekabeti daralttığını iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

İnceleme sonucunda, başvuru sahibinin idareye 09.10.2019 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, idarenin 17.10.2019 tarihinde karar bildiriminde bulunduğu, ancak başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu yasal süresi olan 28.10.2019 tarihinden sonra, 30.10.2019 tarihinde yaptığı tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İtirazen şikayet başvurusunun süresi, idarenin kararını ne şekilde ve ne zaman bildirmesi durumunda işlemeye başlar?
Cevap: İtirazen şikayet başvuru süresi, idarenin şikayet kararının başvuru sahibine fiilen veya usulüne uygun şekilde bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bildirim yönteminin ne olduğu ve bildirimin başvuru sahibine ulaşma tarihi uygulamada ters düşmelere yol açtığında, Kurul genellikle somut olguları dikkate alarak süre başlangıcını belirler.

Soru: İtirazen şikayet başvurusunun yasal süresi içinde yapılmadığı tespit edilirse, idarenin veya Kurulun bu konuya ilişkin değerlendirmesi nasıl olur?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunun süresi geçtikten sonra yapılması durumunda, başvuru esasına girilmeksizin mevzuat gereği reddedilir. Süre aşımı, ciddi bir şekil eksikliği olarak kabul edilir ve genellikle diğer iddiaların incelenmesine geçilmez.

Soru: İtirazen şikayet süresi içerisinde yapılan başvurunun şekli ve içeriği açısından nelere dikkat edilmelidir ki başvuru süreden reddedilmesin?
Cevap: Başvurunun süresi içinde yapılması, başvurunun şekil bakımından tam ve mevzuatta belirtilen usule uygun olması gerekir. Süre aşımı dışında, başvuru sahibinin iddialarını açıklayıcı ek belgeleri süresi içinde ibraz etmesi, başvurunun işleme alınması için önem taşır.

Soru: İdarenin şikayet kararının bildiriminden sonra itirazen şikayet başvurusunun süresi neden kesin ve itiraz edilmez kabul edilir?
Cevap: Sürenin kesinliği, kamu ihalelerinde işlem güvenliğini ve yasal düzenin öngörülebilirliğini sağlamayı amaçlar. Süreyi kaçıran başvuruların kabul edilmesi, ihalelerin sonuçlarının belirsizleşmesine ve sürecin uzamasına yol açar; bu yüzden mevzuat bu konuda esneklik tanımaz.

Soru: İtirazen şikayet başvurusu süresinde yapılmadığında, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların Kurulca incelenmemesinin sebebi nedir?
Cevap: Süre aşımı, şekli bir eksiklik olup, başvurunun esasının incelenmesini engeller. Kurul öncelikle başvurunun usul ve süreye uygunluğunu tespit eder, uygunsuzluk varsa iddiaları değerlendirmeden reddeder. Bu yaklaşım işlem güvenliği ve mevzuat düzeni açısından yaygın uygulamadır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu yapma süresi hangi olaydan itibaren başlamıştır?
Cevap: İtirazen şikayet başvuru süresi, idarenin şikayet kararını başvuru sahibine bildirdiği tarihten itibaren işlemeye başlamıştır.

Soru: Başvuru sahibi itirazen şikayet başvurusunu ne zaman yapmıştır ve bu sürenin önemi nedir?
Cevap: Başvuru sahibi itirazen şikayet başvurusunu, idarenin şikayet kararını bildirmesinden sonraki on günlük yasal sürenin dolduğu tarihten sonra yapmış, bu nedenle başvuru süresinde yapılmadığı için reddedilmiştir.

Soru: İtirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması halinde Kurul ne tür bir karar vermiştir?
Cevap: Kurul, itirazen şikayet başvurusunun yasal sürede yapılmaması nedeniyle başvuruyu süre yönünden reddetmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin asfalt plentinin kendi malı olması ve iş tanımının belirsiz olması iddialarının Kurul kararına etkisi ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin bu iddiaları değerlendirilmemiş, çünkü itirazen şikayet başvurusu süresinde yapılmadığı için öncelikle süresizlik gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

İhale sürecine yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusunda, başvuru sahibinin esas şikâyeti asfalt plentinin ihaleye katılacak isteklilere ait olmasının şart koşulmasından ve iş tanımının belirsizliğinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca yaklaşık maliyetin yüksek belirlenmesinin rekabeti sınırlayıcı bir etki doğurduğu da ileri sürülmüştür. Bu iddiaların dayanağı, düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve ihaleye katılımı zorlaştırarak kamu yararına aykırı bir durum ortaya çıkardığı görüşüdür. Ancak başvurunun esası bu içerikte olsa da, uyuşmazlığın esasını aslında başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı konusu oluşturmaktadır.

Şikâyete konu ihalenin sözleşme öncesi değerlendirme aşamasında, başvuru sahibi tarafından asfalt plentinin mülkiyetine ilişkin koşul ve işin tanımına dair düzenlemelerle ilgili rekabetin sınırlandığına dair bir iddia ortaya konulmuştur. Ancak bu çerçevede gerçekleştirilen başvuruda, Kurul tarafından asıl değerlendirme, bu iddiaların taşıdığı haklılık derecesinden ziyade, başvurunun idarenin kararını takiben kanuni süresi içinde yapılıp yapılmadığına yöneliktir. Dolayısıyla asfalt planti şartı ve tanımın açıklığına ilişkin hususlar bu karar çerçevesinde inceleme konusu yapılmamıştır.

Vaka bağlamında, esaslı unsur tartışmasına yönelik bir değerlendirme Kurul tarafından yapılmamıştır. Bunun nedeni, başvurunun şekli yönüyle inceleme eşiğini geçememiş olmasıdır. Süre yönünden ön koşul sağlanmadığı için, asfalt plentinin şart koşulması ya da iş tanımı gibi içeriksel unsurların esasa etkisi değerlendirilememiştir. Bu nedenle uyuşmazlıkta esaslı unsur kavramı üzerinden bir yorum yapılmasına imkân tanınmamaktadır.

Olayda herhangi bir katılım türüne veya yeterlik bileşenlerine ilişkin değerlendirmeye yer verilmemiştir. Bu doğrultuda, başvuru dosyasında yer alan iddialar işin teknik boyutuna yönelik olsa da, bunların sunan kişinin niteliği ya da ilişkili diğer yeterlik unsurlarına dair bir inceleme yürütülmemiştir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin ihale sürecindeki rolüne veya konumuna ilişkin özel bir değerlendirme mevcut değildir.

Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyetin usul yönünden süresinde yapılmadığını tespit etmiştir. İdarenin şikayet kararını 17.10.2019 tarihinde bildirmesinden sonra başvuru süresi 28.10.2019’da sona ermiş olmasına rağmen başvurunun 30.10.2019 tarihinde yapıldığı belirlenmiştir. Bu süre aşımı, başvurunun esasına girilmeksizin reddedilmesine neden olmuş, böylece sunulan iddiaların içeriği tartışmaya açılmamıştır. Kurulun bu yaklaşımı, başvuru usulünün ihale işlemleri üzerindeki belirleyici yasal niteliğini vurgulayan yerleşik uygulama çerçevesinde şekillenmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.