KÜNYE
- Toplantı No: 2017/012
- Gündem No: 55
- Karar Tarihi: 08.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-757
- Başvuru Sahibi: Anatolia Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satın Alma ve İhale Daire Başkanlığı
- İKN: 2017/4992
- İhale Adı: Adana Bşk Bld Sorumluluk Alanı İçerisinde Bulunan Muhtelif Cadde, Bulvar ve Yollarda Alt Yapı, Toprak İşleri, Sanat Yapıları (Köprü, Menfez, Taş Duvar, Beton Hendek ve Kaldırım) ve Üst Yapı İşleri (Bitümlü Sıcak Karışım ve Sathi Kaplama) İhalesi
Özet
Asfalt plentinin Adana sınırları içinde kurulu olması şartı rekabeti engellemedi ancak kiralama belgelerinin teklif ile sunulması şartı mevzuata aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, asfalt plentinin kapasite ve coğrafi konum şartlarının rekabeti engellediğini, kiralama belgelerinin teklif ile sunulmasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğunu, detaylı analiz formatlarının verilmediğini ve birim fiyat teklif cetvelindeki sehven unutulan imalatların yükleniciye yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin Adana Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde geniş bir alanda yapılması, asfalt plentinin işin ifasında kritik öneme sahip olması ve iş süresinin 800 gün olması nedeniyle, plentlerin Adana sınırları içinde kurulu ve isteklinin kendi malı veya kiralık olması şartının rekabeti engellemediği; ancak kiralama belgelerinin teklif kapsamında sunulması şartının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9.1 maddesine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, ihale dokümanında 82 iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetvelinin zeyilname ile istekli olabileceklerin erişimine sunulduğu, detaylı analiz formatlarının ise sadece genel analiz girdilerini içerdiği ve bu durumun aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yeterli olduğu değerlendirilmiştir. Toprak-Sanat ve Üstyapı Şartnamesi’nin 39. maddesindeki sehven unutulan imalatların yüklenici sorumluluğunda olduğu düzenlemesinde ise hukuka aykırılık bulunmamıştır.
İdare Görüşü
İdare, asfalt plentinin Adana sınırları içinde sabit kurulu olmasının işin niteliği ve kapsamı gereği kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyacın zamanında karşılanması açısından zorunlu olduğunu, bölgede yeterli sayıda asfalt plenti bulunduğunu ve bu nedenle rekabeti kısıtlamadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında yer alan ve belirli bir il sınırları içinde kurulu olma şartı işin niteliği gereği kabul edilebilir mi, yoksa rekabeti engelleyen bir unsur olarak değerlendirilir mi?
Cevap: Belirli bir il sınırları içinde kurulu olma şartı, işin kapsamı, süresi ve teknik gereklilikleri göz önünde bulundurulduğunda işin ifasında kritik kaynakların verimli kullanılmasını sağlıyorsa, bu şart rekabeti engellemediği yönünde değerlendirilebilir. Ancak, bu tür coğrafi kısıtlamalar her somut olayda rekabete etkisi açısından dikkatle ölçülmeli, makul gerekçelere dayanmalıdır.
Soru: Kiralama belgelerinin teklif ile birlikte sunulmasının zorunlu tutulması mevzuata uygun mudur, yoksa bu düzenleme teklif değerlendirme sürecini olumsuz etkiler mi?
Cevap: Kiralama belgelerinin teklif ile sunulması şartı, Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olmadığı için genellikle mevzuata aykırı kabul edilir. Bu durum, ihale sürecinde esneklik ve rekabeti sınırlandırabilir, dolayısıyla ihale dokümanlarında kiralama belgelerinin daha sonraki aşamalarda sunulması tercih edilmektedir.
Soru: İhale dokümanlarında detaylı analiz formatlarının tam olarak yer almaması, aşırı düşük tekliflerin açıklanması aşamasında idareyi zor durumda bırakır mı?
Cevap: Detaylı analiz formatlarının tamamen sunulmaması durumunda bile; zeyilname yoluyla tüm isteklilerin erişiminde bulunan ve asıl bilgileri içeren analiz girdileri yeterli olabiliyor. Bu nedenle, analiz formatlarının sınırlı da olsa erişilebilir olması aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde genellikle yeterli kabul edilmektedir.
Soru: İhale şartnamelerinde sehven unutulan imalatların yüklenici sorumluluğunda olduğunun belirtilmesi hukuka aykırı bir uygulama sayılır mı?
Cevap: İlgili şartnamelerde bu tür sorumluluk hükümleri hukuka uygun kabul edilmektedir. Bu durum, yüklenicinin iş kapsamını geniş kapsamlı değerlendirmesi gerektiğini, fakat sehven yapılan eksikliklerden dolayı idarenin yüklenici aleyhine sorumlu tutulamayacağını gösterir.
Soru: İhale sürecinde yapılan zeyilnameler yoluyla istekli olabileceklerin erişimine sunulan bilgi ve belgelerin kapsamı ne derece yeterli sayılır?
Cevap: Zeyilnamelerle sunulan ilave bilgiler ile, özellikle iş kalemleri ve teklif cetvelleri gibi dokümanların eksik kalan yönlerinin tamamlanması suretiyle, istekli olabilecekler gerekli bilgiye ulaşabiliyor ise bu genellikle yeterli sayılır. Ancak zeyilnamenin içeriği ve erişim kolaylığı uygulamada tereddüt yaratabilecek ölçüde olmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Asfalt plentinin Adana sınırları içinde kurulu ve isteklinin kendi malı veya kiralık olması şartı bu ihale kapsamında rekabeti engellemiş midir?
Cevap: Hayır, işin geniş bir coğrafi alanda ve uzun süreli oluşu ile plentlerin işin ifası için kritik olması göz önüne alındığında, Adana sınırları içinde kurulu ve isteklinin malı veya kiralık olması şartı rekabeti engellememiştir. İdarenin bölgedeki yeterli plent sayısına ilişkin tespiti ve ihtiyaçların zamanında karşılanması gerekçesi bu sonucu desteklemiştir.
Soru: Kiralama belgelerinin teklif ile birlikte sunulmasının zorunlu tutulması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, kiralama belgelerinin teklif ile sunulması şartı Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükmüne aykırı bulunmuştur. Bu nedenle, bu hususun ihale dokümanına konulması mevzuata aykırıdır ve ihalenin iptaline temel teşkil etmiştir.
Soru: İhale dokümanındaki detaylı analiz formatlarının yalnızca genel analiz girdilerini içermesi aşırı düşük teklif açıklaması bakımından yeterli midir?
Cevap: Evet, zeyilname ile istekli olabileceklerin erişimine sunulan ince iş kalemleri ve detaylı analiz formatlarının genel analiz girdilerini içermesi, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yeterli bulunmuştur. Bu konuda bir eksiklik ya da hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.
Soru: Toprak-Sanat ve Üstyapı Şartnamesi’nin sehven unutulan imalatların yüklenici sorumluluğunda olduğuna dair hükmü hukuka aykırı mıdır?
Cevap: Hayır, sehven unutulan imalatların yükleniciye yüklenmesi şartının yer aldığı madde hukuka uygun bulunmuştur. Bu hüküm nedeniyle herhangi bir iptal veya itiraz sonucu doğmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, asfalt plentinin Adana ili sınırları içerisinde kurulu olmasının ve bu plentlerin isteklinin kendi malı veya kiralık olması şartının, ayrıca kiralama belgelerinin teklif ile birlikte sunulmasının istenecek şekilde ihale dokümanında düzenlenmesinin hukuki açıdan değerlendirilmesine ilişkindir. Başvuru sahibi, bu şartların rekabet ortamını daralttığını ve Kamu İhale Mevzuatı’na aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede değerlendirme, yapılan düzenlemelerin işin niteliği ile uyumlu olup olmadığı ve teklif hazırlama sürecine etkisi yönünden şekillenmiştir.
İhale dokümanında tartışma konusu edilen düzenlemelerden biri, plentlerin Adana ili sınırları dâhilinde kurulu olması koşuludur. Bu düzenlemenin, idarece kaynakların etkin kullanımı ve işin belirlenen süre içinde tamamlanabilmesi açısından gerekli görüldüğü anlaşılmaktadır. Kurul da asfalt plentinin işin süresi ve geniş alanı göz önüne alındığında önemli bir kaynak olduğu kanaatiyle bu düzenlemeyi yerinde bulmuştur. Öte yandan, plentlerin kiralık olabileceği seçeneğinin sunulmuş olması ve bölgede bu şartları karşılayabilecek yeterli sayıda tesisin bulunması, rekabetin sınırlanmadığını ortaya koyan önemli unsurlar arasında değerlendirilmiştir.
İhalenin esas tartışma noktası ise kiralama belgelerinin teklif zarfı içerisinde sunulmasının zorunlu tutulmasına ilişkindir. Kurul değerlendirmesinde bu düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiğine hükmedilmiştir. Kiralama ilişkilerinin tevsikine yönelik belgelerin belirli aşamalarda sunulmasının mevzuatla belirlenmiş olması karşısında, teklif sürecinin erken bir aşamasında bu belgeyi zorunlu tutmanın hukuki dayanağının bulunmadığı kabul edilmiştir. Bu durumun teklif hazırlama sürecine gereksiz bir yük getirdiği ve belgelerin sunulma zamanlamasına ilişkin genel kurallarla çeliştiği belirtilmiştir.
Kurul, asfalt plentinin il içindeki yerleşimi ile ilgili düzenlemeyi yerinde ve işin teknik gereklilikleriyle uyumlu bulmakla birlikte, kiralama belgelerinin teklif aşamasında sunulmasını şart koşan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşmıştır. Diğer taraftan, ihale dokümanında yer alan birim fiyat cetveline ilişkin analiz girdilerinin genel formatta sunulmuş olması, başvuru konusu uyuşmazlık kapsamında aşırı düşük teklif açıklama koşulları açısından yeterli görülmüş; teknik şartnamede bulunan ve sehven unutulan imalatlara ilişkin yüklenici sorumluluğunu düzenleyen maddenin ise hukuka aykırılık taşımadığı yönünde değerlendirme yapılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, ihale kapsamında asfalt plentinin il sınırları içinde kurulu olmasına yönelik düzenlemenin rekabeti sınırlamadığı kanaatine varırken, kiralama belgelerinin teklif zarfında sunulmasının zorunlu tutulmasını mevzuata aykırı bulmuştur. Bu belirleme, ihale sürecinin şeffaflığı ve hukuki güvenlik ilkeleri bakımından esasa etkili bir aykırılık sayılmış ve bu nedenle ihalenin iptaline karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.