KÜNYE
- Toplantı No: 2021/010
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 10.03.2021
- Karar No: 2021/UY.I-567
- Başvuru Sahibi: Saylık Yol Yapı İnş. Maden. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Baş-Ka İnş. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/346471
- İhale Adı: Gebze Kavşağı – İzmit Doğu Kavşağı Arası TEM Otoyolu ve Bağlantı Yolları Üstyapı İyileştirmesi ve Büyük Onarım İnşaatı Yapım İşi (Bitüm İdareden)
Özet
Teknik özellikleri farklı asfalt kazıma makinesi nedeniyle aşırı düşük teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını, özellikle motorin fiyatı ve asfalt kazıma makinesi teknik özellikleri ile ilgili usulsüzlükler olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, motorin fiyatının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verilerine uygun olarak kullanıldığını, SOYPET firmasının Kocaeli ilinde aktif bayilerinin bulunduğunu tespit etmiştir. Ancak, asfalt kazıma makinesinin ihale dokümanında belirtilen 400 HP gücünde olması gerekirken, isteklinin kullandığı makinenin 462 HP gücünde olduğu ve teknik belgelerin bu konuda yanıltıcı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, makineye ilişkin yedek parça, tamir-bakım, nakil-montaj-demontaj ve sigorta bedellerinin teklif edilen makine gücüyle uyumsuz olduğu, bu nedenle açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teknik özelliklerin ihale dokümanına aykırı olması aşırı düşük teklif açıklamasının reddine hangi koşullarda neden olabilir?
Cevap: İhale dokümanında belirlenen teknik şartlara uygun olmayan makine veya ekipmanın kullanılması, teklifin dayandırıldığı maliyet unsurlarında tutarsızlığa yol açıyorsa aşırı düşük teklif açıklaması reddedilebilir. Burada, sadece teknik özelliğin farklı olması değil, bu farklılıkla ilişkilendirilen maliyet kalemlerinin (yedek parça, bakım, sigorta vb.) dokümana uygun olmaması da önemli rol oynar. Bu nedenle, teklifin gerekçeleri bütünsel olarak değerlendirilerek, teknik uyumsuzluk ve maliyet tutarsızlığı birlikte ele alınır.
Soru: İhale sırasında enerji veya yakıt fiyatları gibi değişken giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanımı nasıl değerlendirilir?
Cevap: Enerji ve yakıt fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılmasında güncel, resmi ve güvenilir kaynaklardan alınan veriler esas alınır. Örneğin, enerji fiyatları ile ilgili Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verileri gibi resmi yayımlanmış fiyatlar tercih edilir. İlgili bölgede teklif sahibi tarafından bu fiyatlarla malzeme temini yapılabilir olması da hesaba katılır. Bu kriterlere uyulduğu sürece yakıt veya enerji giderlerinin açıklamada kullanılması genellikle kabul görür.
Soru: Makine teknik özellikleri dışında maliyet kalemlerinde (nakil, montaj, sigorta vb.) tutarsızlık tespit edilirse aşırı düşük teklif açıklaması nasıl etkilenir?
Cevap: Makine teknik özelliklerindeki uyumsuzluğun maliyet kalemlerine yansıması ve bu kalemlerin açıklamayla bağdaşmaması, aşırı düşük teklif açıklamasının güvenilirliğini azaltabilir. Söz konusu maliyet unsurlarının makinenin teknik kapasitesi ve doküman şartlarıyla uyumsuzluğu, maliyet hesabının gerçek dışı veya yanıltıcı olduğunun göstergesi sayılır ve açıklamanın reddine sebep olabilir. Bu değerlendirme, maliyet kalemlerinin somut tutarlılığına dayanır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan teknik belgelerin doğruluğu ve uygunluğu nasıl kontrol edilir?
Cevap: Teknik belgelerin doğruluğu ve ihale dokümanına uygunluğu ihale komisyonu ve gerekirse teknik uzmanlarca incelenir. Belgelerde yer alan kapasite, güç gibi teknik parametrelerin şartnamede yer alan gerekliliklerle birebir veya kabul edilebilir ölçüde uyumlu olması beklenir. Belgelerde yanıltıcı, yanlış veya eksik bilgiler tespit edilirse açıklama reddedilir. Ayrıca, bu belgelerle maliyet hesaplamaları arasındaki tutarlılık da değerlendirilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması reddedilen isteklinin durumunda ihale süreci nasıl devam eder?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmazsa, ilgili isteklinin teklifi ihale dışı bırakılır. İhale işlemleri mevzuat hükümlerine uygun şekilde yeniden düzenlenir; örneğin, teklif değerlendirmesi güncellenir veya ihalenin iptaliyle yeni ihale süreci başlatılır. Bu karar, adil rekabet ve şeffaflık ilkeleri çerçevesinde ihale makamınca yürütülür ve ihale sürecinin objektifliğini sağlamaya yöneliktir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin kullanmak istediği asfalt kazıma makinesinin teknik özelliklerinin ihale dokümanındaki şartlarla uyumsuz olması aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için yeterli bir gerekçe midir?
Cevap: Bu vakada, isteklinin makine gücünün (462 HP) ihale dokümanında aranan gücü (400 HP) aşması ve teknik belgelerde yanıltıcılık bulunması, açıklamanın reddi için yeterli bulunmuştur. Ayrıca, makineye ilişkin diğer maliyet kalemlerinin (yedek parça, tamir-bakım vb.) bu uyumsuz makine gücüyle tutarsız olması açıklamayı geçersiz kılmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında motorin fiyatının uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul tarafından yapılan incelemede, motorin fiyatının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan verilerle uygun olduğu ve isteklinin bu fiyatı baz alarak açıklama yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca, isteklinin motorin alımı için ilgili ilçede aktif bayilerden temin sağlayabileceği belgelenmiştir.
Soru: Asfalt kazıma makinesine ilişkin yedek parça, nakil ve sigorta gibi maliyet kalemlerinde uyumsuzluk tespit edilmesinin ihale sonucu üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: Bu vakada, teknik özelliklerin dokümana aykırı olması nedeniyle makinenin maliyetine ilişkin yedek parça, tamir-bakım, nakil-montaj-demontaj ve sigorta bedellerinin makine özellikleriyle uyumsuz olduğu kabul edilmiş ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı görülmesine sebep olmuştur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması halinde ihale işlemleri nasıl sonuçlandırılmıştır?
Cevap: Teknik özellik uyumsuzluğu ve aşırı düşük teklif açıklamasının geçersiz kabulü nedeniyle isteklinin teklifi reddedilmiş, ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirilmesi sürecinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin asfalt kazıma makinesiyle ilgili verdiği teknik açıklamaların ve buna bağlı maliyet hesaplamalarının, ihale dokümanında belirtilen şartlarla uyuşmadığı iddiasına dayanıyor. Başvuru sahibi, özellikle asfalt kazıma makinesinin gücünün şartnamede talep edilenden farklı olduğunu, bu farkın da aşırı düşük teklif açıklamalarında önemli sapmalara sebep olduğunu ileri sürerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuştur. Bahse konu maliyet unsurlarının başında yakıt tüketimi, yedek parça temini, bakım-onarım giderleri ve ilgili sigorta ücretleri yer almaktadır.
İncelenen ihale sürecinde, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan asfalt kazıma makinesinin teknik özellikleri tartışmanın merkezinde yer almıştır. Özellikle makinenin motor gücünün şartnamede belirtilen 400 HP değeri yerine 462 HP olması, açıklamanın teknik yönden uyumsuz bulunduğu noktayı oluşturmaktadır. Bu teknik uyumsuzluğun aynı zamanda açıklanan maliyet kalemlerine de yansıdığı görülmüş; zira, daha yüksek güçlü bir makinenin çalıştırılması ve bakımı daha farklı bir maliyet düzeyi gerektirdiğinden, kullanılan birim fiyatlar ve hesap metodolojisi, sunulan makinenin gerçek giderlerini yansıtmamıştır. Buna göre, dokümana uygun olmayan bir makine üzerinden yapılan teklif savunması, açıklamanın bütünlüğünü zedelemiştir.
Vaka özelinde “esaslı unsur” kavramı, yalnızca teknik gücün farklılığı üzerinden değil, bu farklılığın açıklamaların mali boyutuna doğrudan etkisi üzerinden değerlendirilmiştir. Sadece makinenin tipinin veya gücünün şartnamede belirtilenden sapması değil, bu sapmanın maliyete ilişkin tüm unsurları etkilemesi, açıklamanın esasını sakatlayan bir eksiklik olarak görülmüştür. İhalede kabul edilen makine gücü, yalnızca bir teknik parametre değil, aynı zamanda teklifin ekonomik mantığına yön veren temel unsur kabul edilmiştir. Bu bağlamda, açıklamada yanıltıcı bilgi kullanılması ve buna bağlı tutarsız maliyet tablosu oluşturulması, açıklamanın esaslı unsurlarına aykırılık teşkil etmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli, teklifini desteklemek amacıyla sunduğu teknik belgelerde belirtilen makine üzerinden açıklama yapmıştır. Ancak, bu makinenin gücü şartnamede açıkça tanımlanan değerin üzerinde olduğundan, bu durum işin gereksinimiyle ve teklifin dayandığı maliyet ögeleriyle çelişmiştir. Makinaya ilişkin yedek parça, bakım, taşıma, montaj ve sigorta giderlerinin söz konusu teknik değerlerle tutarsız hesaplandığı tespit edilmiş; bu durum, belgelerin sadece teknik olarak değil aynı zamanda ekonomik yönden de yanıltıcı nitelikte olduğuna işaret etmiştir. Dolayısıyla açıklamada kullanılan donanım ve onunla ilgili maliyetlerin birbirini destekleyemediği ortaya çıkmıştır.
Kamu İhale Kurulu, bu değerlendirmeler ışığında makinenin teknik şartnameye tam olarak uymadığını, kullanılan belgelerin bu sapmayı gizleyici nitelikte olduğunu ve maliyet kalemlerinin de bu uygunsuzlukla tutarsızlık gösterdiğini belirleyerek, aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli olmadığı sonucuna varmıştır. Akaryakıt fiyatları gibi diğer unsurların mevzuata uygunluğu teyit edilse de, teknik uyumsuzluğun bütün teklif açıklamasını geçersiz kıldığı kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak, açıklamanın kabul edilemeyeceği değerlendirilerek ilgili isteklinin teklifi reddedilmiş ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi yönünde karar alınmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.