KÜNYE
- Toplantı No: 2017/019
- Gündem No: 63
- Karar Tarihi: 19.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-1132
- Başvuru Sahibi: Tbm Yapı Eml. İnş. Taah. Turz. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.-Altındağ İnş. Tah. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/575779
- İhale Adı: Ankara - Kahramankazan Yolu (Çevreyolu Ayr-Kahramankazan Arası) (Km: 21+200 - 49+606,95 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri, Köprü İşleri ve Çeşitli İşler Yapım İşi
Özet
İhale komisyonunun, mali tabloların şirketler arası organik bağını ispatlayamayan isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Arnavutluk’taki şirketin Türkiye’deki şirketin temsilcisi olduğunu ve aralarında organik bağ bulunduğunu, bu nedenle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu, teklif dosyasındaki mali tabloların ticari unvan bilgilerinin asli unsur olduğunu ve bu bilgilerin eksik veya belirsiz olması halinde tamamlatılamayacağını tespit etmiştir. Ayrıca, Arnavutluk’ta düzenlenen mali tabloların Türkiye’deki şirketle organik bağını gösteren belge sunulmaması nedeniyle, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varmıştır. İdari şartnamede ve Yönetmelikte, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik ve tercüme usulleri açıkça düzenlenmiş olup, sunulan belgelerin bu şartları sağlamadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, teklif dosyasında Arnavutluk’taki şirket ile Türkiye’deki şirket arasındaki bağa dair yeterli belge sunulmadığını, sunulan belgelerin ise mevzuata uygun olmadığını belirterek şikâyeti reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen mali tabloların, Türkiye’de ihaleye teklif veren şirketle organik bağını ispatlamada hangi tür belgeler ve belgelerin nasıl sunulması gereklidir?
Cevap: Yabancı ülkede düzenlenen mali tabloların teklif veren şirketle olan organik bağını ispatlamak için ilgili şirketler arasındaki sermaye ilişkisini veya temsile yetkili olunduğunu gösteren resmi belgeler (örneğin sermaye payı belgeleri, vekâletname, temsil belgesi vb.) sunulmalı ve bu belgeler, ihale mevzuatında ve idari şartnamede öngörülen usullere uygun şekilde yeminli tercüman tarafından tercüme edilmeli ve noter veya konsolosluk onayı gibi geçerli tasdik işlemlerine tabi tutulmalıdır. Bu usuller yerine getirilmediğinde veya belgelerde asıl ticari unvan bilgileri eksikse, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Eksik ya da belirsiz ticari unvan bilgisi içeren mali tablolar için ihale komisyonu teklif dosyasından ek belge veya açıklama talep edebilir mi?
Cevap: İhale komisyonları, mali tablolar veya benzeri belgelerde ticari unvan gibi temel ve asli bilgilerin eksik veya belirsiz olması durumunda, mevzuat çerçevesinde bunları tamamlatmak yerine teklifin değerlendirme dışı bırakılması yoluna gidebilir. Çünkü bu tür temel unsur eksiklikleri, teklifin uygunluğu ve değerlendirilebilirliği açısından giderilemez nitelikte kabul edilir.
Soru: İhale komisyonları, başvuru sahibinin iddialarını (örneğin temsilcilik veya organik bağ iddiası) hangi şartlarda tek taraflı belgelerle değerlendirmeye almalıdır?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiaları, yalnızca beyana dayanıyorsa teklifin değerlendirilmesine esas alınması güçtür. İhale komisyonları, iddianın somut, resmi ve mevzuata uygun şekilde doğrulanmasını bekler. Tek taraflı, resmi onay veya tasdik içermeyen belgeler çoğunlukla yeterli bulunmaz ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Yabancı ülkelerde düzenlenmiş belgelerin geçerlilik, tasdik ve tercüme işlemlerini düzenleyen mevzuat hükümlerine aykırı belge sunulması ne şekilde sonuçlanabilir?
Cevap: Yabancı belgelerin ihale dosyasına, usulüne uygun tasdik ve tercüme edilmeden sunulması, teklifin mevzuata uygunluğunu zedeleyebilir. Bu durumda ihale komisyonu, belgelerin geçersiz veya yetersiz olduğunu tespit edip teklifi değerlendirme dışı bırakabilir. Bu uygulama, mevzuatın açık düzenlemeleri uyarınca tereddüt oluşturmaz.
Soru: İhale değerlendirmelerinde şirketler arası “organik bağ” ispatının önemi ve buna ilişkin belge yükümlülüğü nasıl yorumlanmalıdır?
Cevap: İhale mevzuatı ve uygulamaları, şirketler arası organik bağın (örneğin ana şirket, bağlı ortaklık, temsilci ilişkisinin) dayanak belgelerle kesin olarak ispatlanmasını zorunlu kılar. Bu bağın teklif değerlendirmesinde dikkate alınabilmesi için doğrudan bir iddia yeterli olmaz; iddiayı destekleyen resmi ve usulüne uygun belgelerin teklif dosyasına eklenmesi gerekir. Aksi halde, teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuki açıdan uygun kabul edilmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonu, Arnavutluk’ta düzenlenen mali tabloların ticari unvan bilgilerinin eksik olması nedeniyle teklif dosyasını tamamlatma talebinde bulunabilir miydi?
Cevap: Bu vakada ihale komisyonu, eksik veya belirsiz olan mali tabloların ticari unvan bilgilerini tamamlatma talebinde bulunamamıştır. Çünkü ihale komisyonu, bu tür temel unsur eksikliklerinin tamamlatılamayacağı yönünde tespitte bulunmuş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin, Arnavutluk’taki şirket ile Türkiye’deki şirket arasında organik bağ bulunduğunu iddia etmesi teklifin değerlendirmeye alınması için yeterli midir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiası tek başına yeterli değildir. İhale komisyonu, organik bağın varlığını ispatlamak için teklif dosyasında uygun şekilde tasdik edilmiş ve tercüme edilmiş resmi belge sunulmasını zorunlu görmüştür. Başvuru sahibi bu belgelere teklif dosyasında yer vermediğinden, teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale komisyonu, yabancı ülkede düzenlenen belgelerin tasdik ve tercüme usullerini nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: İhale komisyonu, idari şartname ve yönetmelikte belirlenen tasdik ve tercüme kurallarının eksiksiz uygulanmasını aramış, başvuru sahibinin sunduğu belgelerin bu usullere uygun olmadığını tespit etmiştir. Bu tespit doğrultusunda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Kurul, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararını nasıl gerekçelendirmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin Arnavutluk’taki şirket ile Türkiye’deki şirket arasında organik bağ olduğuna dair belge sunmadığını ve mali tabloların ticari unvan bilgilerinin eksik olması nedeniyle teklifin mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir. Bu nedenle ihale komisyonunun işlemi hukuka uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihale sürecinde sunulan belgeler arasında yer alan mali tabloların düzenlendiği yabancı şirket ile Türkiye’deki teklif veren şirket arasında organik bağ bulunduğunun belgeyle ispatlanmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkindir. Başvuru sahibi, Arnavutluk’ta faaliyet gösteren şirketin Türkiye’deki şirketin temsilcisi olduğunu ve aralarındaki ilişki sebebiyle mali tabloların kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Buna karşın idare, sunulan belgelerin bu ilişkinin varlığını ve geçerliliğini ortaya koymadığını, özellikle ilgili belgelerin usule uygun şekilde tasdik ve tercüme edilmediğini belirterek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığını savunmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan belgeler, yabancı bir ülkede düzenlenmiş mali tablolardır. Bu tabloların Türkiye’deki isteklinin şirketine ait olduğu ya da doğrudan bir ilişki içinde sunulduğu iddia edilse de, aradaki bağlantıyı tevsik edecek nitelikte resmi belgelerin dosyada yer almaması belirleyici olmuştur. Kurul değerlendirmesinde, belgelerde yer alan ticari unvan bilgilerinin açık ve eksiksiz bir biçimde sunulması gerektiği, bu bilgilerin eksikliği halinde söz konusu belgelerin ihale değerlendirme sürecinde geçerli kabul edilemeyeceği tespit edilmiştir. Eksik veya belirsiz bilgilerin, hele ki belgeyi anlamlandıran temel ögeler arasında yer alması durumunda, sonradan tamamlama imkânının bulunmadığı yönündeki yaklaşım doğrultusunda, belge değerlendirme dışında bırakılmıştır.
Vakada özellikle yabancı belgeye dayalı başvurunun içerdiği iddianın nasıl belgelenmesi gerektiği konusu öne çıkmıştır. Başvuru sahibi yalnızca şirketler arası temsilcilik ilişkisine dayalı bir organik bağ bulunduğunu beyan etmiş, ancak bu iddiayı resmi, onaylı ve tercümesi yapılmış belgelerle desteklememiştir. Bu iddianın kendi başına yeterli görülmemesi, esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş ve eksikliğin belge tamamlamayla giderilemeyecek nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla belge düzeninin yalnızca içeriksel yeterliliği değil, aynı zamanda şekli usullere uygunluğu da sonuca etki eden belirleyici unsur olmuştur.
Kurul değerlendirmesinde, yabancı ülkede hazırlanmış belgelerin kabul edilebilmesi için açıkça belirlenmiş olan tercüme ve tasdik usullerine dikkat çekilmiş, sunulan belgelerin bu usulleri taşımıyor olması, belgelerin değerlendirmeye alınmamasını hukuken gerekçelendirmiştir. Ticari unvan bilgilerinin eksikliği ise ilgili belgelerin içeriksel olarak da yeterli görülmemesi sonucunu ortaya çıkarmıştır. Bu durum, belge sunulamadığı gerekçesiyle teklifin somut biçimde değerlendirme dışı kalmasına yol açmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, hem iddia edilen ilişkinin somut belgelere dayandırılmaması hem de mevcut belgelerin usulüne uygun olmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakan ihale komisyonu kararını hukuka uygun bulmuştur. Böylece, yalnızca beyana dayanan iddiaların değil, bunları destekleyecek şekilde usul ve içerik bakımından eksiksiz belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu yönündeki yaklaşım doğrulanmış ve kurumsal bağın belgelenememesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli gerekçe olarak kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.