KÜNYE
- Toplantı No: 2018/037
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 27.06.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1255
- Başvuru Sahibi: Pehlivanoğlu Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Labirent Yapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Arazi Toplulaştırma ve TİGH Daire Başkanlığı
- İKN: 2017/326351
- İhale Adı: Diyarbakır 3 Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Tamamlama İşi
Özet
Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri yetkisinin DSİ’ye devri nedeniyle ihale iptali mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri işlerinin yapım yetkisinin DSİ’ye devredilmesi nedeniyle ihalenin iptal edilmesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İncelenen mevzuat ve Kanun hükümlerine göre, 28.04.2018 tarihli 7139 sayılı Kanun ile arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapım yetkisi DSİ Genel Müdürlüğüne devredilmiş, devralınan sözleşme ve protokollerden Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen ve devam eden işlere DSİ tarafından son verilebileceği hükme bağlanmıştır. İhalenin ilanından sonra gerçekleşen bu yetki devri, ihale konusu işin Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesinde kamu yararının kalmadığını göstermektedir. Ayrıca, ihale konusu iş için henüz sözleşme imzalanmamıştır. Bu somut tespitler ışığında, iptal gerekçesi mevzuata uygundur.
İdare Görüşü
İdare, 7139 sayılı Kanun ile arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri iş ve işlemlerinin DSİ Genel Müdürlüğüne devredildiğini, bu nedenle ihalenin iptal edildiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yetki devri ihale süreci tamamlandıktan sonra gerçekleşirse iptal kararı verilebilir mi?
Cevap: Yetki devri ihale ilanından veya değerlendirme aşamasından sonra, ancak sözleşme imzalanmadan gerçekleşmişse iptal kararı verilebilir. Sözleşme imzalandıktan sonra yetki devri tek başına iptal gerekçesi sayılması zorlaşır. Ancak bu konuda detaylı düzenleme yoksa ve uygulamada tereddüt varsa, sözleşme imzalanmadan yetki devri iptal imkanı sağlar.
Soru: Kamu ihale mevzuatında yetki devri nedeniyle iptal kararı alınırken idarenin hangi somut göstergeleri değerlendirmesi gerekir?
Cevap: İdarenin yetki devrinin gerçekleştiğine dair resmi mevzuat veya kanuni düzenlemeyi, ihale konusu işin artık eski yetkili idare tarafından yürütülmesinde kamu yararının kalmadığını somut şekilde göstermesi gerekir. Ayrıca sözleşme imzalanmamış olması iptal kararı için önemli bir somut koşuldur.
Soru: Yetki devri sonrası iptal edilen ihalelerde, iptal gerekçesinin dayanağı olarak sadece kamu yararı gösterilebilir mi?
Cevap: Kamu yararı iptal kararında önemli bir unsur olmakla birlikte, iptalin geçerli olması için yetkinin yasal düzenlemeyle devredilmiş ve eski idarenin bu işi yapma yetkisinin somut olarak ortadan kalkmış olması gerekir. Salt kamu yararı değerlendirmesi, yasal yetki aktarımı olmadan iptal için yeterli kabul edilmez.
Soru: İhalenin iptal edilmesi halinde başvuru sahipleri hangi itiraz haklarını kullanabilir ve incelemede esas alınan kriterler nelerdir?
Cevap: İhale iptaline karşı idari itiraz ve isteğe bağlı yargı yolu kullanılabilir. İncelemede, iptal gerekçesinin özellikle yetki devri mevzuatına uygunluğu ve iptal tarihindeki işin yürütülme durumu, sözleşme imzalanıp imzalanmadığı kriter olarak değerlendirilir. Ayrıca iptal kararının kamu yararına uygunluğu önemli bir kriterdir.
Soru: Yetki devrinden sonra ihale konusu işin halen eski idare tarafından devam ettirilecek olması iptal kararı verilmesini önler mi?
Cevap: Yetki devri yasal olarak gerçekleşmiş ise ve eski idarenin iş yapma yetkisi sona ermişse, işin fiilen eski idare tarafından devam ettirilmesi iptal kararını engellemez. Ancak bu durumda da iptal gerekçesi kamu yararına dayandırılır ve sözleşme durumu göz önünde bulundurulur. Fiili durum hukuki durumu değiştirmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapım yetkisinin devri ihale sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Yetkinin Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden DSİ Genel Müdürlüğüne devredilmesi nedeniyle, ihale konusu işin Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesinde kamu yararı ortadan kalkmıştır. Bu nedenle, ihale sürecinin devam ettirilmesi mevzuata uygun görülmemiş ve ihale iptal edilmiştir.
Soru: İhale konusu iş için henüz sözleşme imzalanmamış olmasının iptal kararı üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: Henüz sözleşme imzalanmamış olması, iptal kararının uygulanabilirliğini sağlamıştır. Sözleşme imzalanmadan yetki devri gerçekleştiği için, iptal gerekçesi ortadan kaldırılacak bir durum bulunmamaktadır.
Soru: Başvuru sahibinin, yetki devrine rağmen ihalenin iptal edilmemesi yönündeki iddiası başvurusu açısından neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, yetkinin kanunla devredilmesiyle Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün bu işleri yapma yetkisinin tamamen sona erdiğini tespit etmiş ve bu somut tespiti dikkate alarak iptal gerekçesinin mevzuata uygun olduğunu belirlemiştir; dolayısıyla başvuru sahibinin itirazı reddedilmiştir.
Soru: İhalenin iptal edilmesi kamu yararı açısından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yetkinin devredilmesi ileTarım Reformu Genel Müdürlüğünün ilgili işleri yürütme yetkisinin kalkması, ihale konusu işin bu idare açısından kamu yararını yitirmesi anlamına gelmiştir ve bu durum ihale iptalini zorunlu kılmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerine dair yapım işinin yetkili idaresinin değişmesine dayalı olarak ihalenin iptal edilip edilemeyeceği sorusu çerçevesinde ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, ilgili yetki Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden alınıp DSİ Genel Müdürlüğüne devredilmiş olsa da, mevcut ihalenin iptal edilmesinin yerinde olmadığı görüşünü ileri sürmüştür. Buna karşın idare, yetki devrine dayalı olarak işin artık kendi uhdesinde yürütülemeyeceğini ve bu nedenle ihalenin iptalinin zorunlu hale geldiğini savunarak işlem tesis etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde, söz konusu yapım işinin artık Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesinde kamu yararının bulunup bulunmadığı meselesi yer almaktadır. Kurul değerlendirmesinde, yetkinin 7139 sayılı Kanun hükümlerine göre DSİ Genel Müdürlüğüne devredildiğini ve bu kapsamda Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün söz konusu işleri yapma yetkisinin sona erdiğini tespit etmiştir. Böylece kamu yararı değerlendirmesi, idarenin yetki durumu ile birlikte ele alınmış; işin artık idarece yürütülmesinin mümkün olmaması, kamu yararının ortadan kalktığı sonucunu doğurmuştur.
İptal kararının belirleyici unsurlarından biri de, ihale sürecinde henüz sözleşme imzalanmamış olmasıdır. Kurul bu veriyi dikkate alarak, yetki devrinin fiilen uygulanabilirliğini ve hukuki sonuç yaratma potansiyelini değerlendirmiştir. Sözleşme bağı kurulmadan yetki devrinin gerçekleşmiş olması nedeniyle, ihale sürecinin devam ettirilmesinin hukuken bir karşılığı kalmadığı değerlendirilmiştir. Bu durum, iptal kararının yalnızca kamu yararı gerekçesine değil, aynı zamanda somut mevzuat değişikliği ve yetki aktarımı gibi hukuki olgulara dayandığını göstermektedir.
Başvuru sahibinin, yetki devrinin iptal gerekçesi sayılamayacağı yönündeki itirazı ise Kurul tarafından kabul görmemiştir. Kanunla yapılan yetki devrinin açık, kesin ve uygulamaya yönelik sonuçlar doğurduğu, Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün iş yapma yetkisinin sona erdiği ve bu nedenle ihale konusu iş üzerinde tasarruf yetkisinin kalmadığı değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin ileri sürdüğü gerekçelerin somut olgularla bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, yetki devrine ilişkin hukuki alt yapının yürürlüğe girmiş olduğunu, işin daha önce yetkili idarede kalmasının kamu yararı bakımından bir anlam ifade etmediğini ve ortada geçerli bir sözleşme ilişkisi de bulunmadığını dikkate alarak, ihale iptalinin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu değerlendirme doğrultusunda yapılan başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.