KÜNYE
- Toplantı No: 2018/030
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 23.05.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1018
- Başvuru Sahibi: Metafor İnşaat Taah. Mad. Tem. Nak. Oto. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Küçükçekmece Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2018/72455
- İhale Adı: Söğütlüçeşme, İstasyon, Kanarya ve Yarımburgaz Mahalleri Ana ve Tali Yollarda Bordür Tretuvar Yapım Bakım Onarım İşi
Özet
Araç ruhsatlarının yeterlik belgesi olarak kabul edilmemesi ve iş hacmi belgeleri eksikliği gerekçeleriyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, araç ruhsatlarının yeterlik şartını sağladığını, ruhsatla birlikte noter tespit tutanağı veya mali müşavir raporu sunulmasının gerekmediğini, ayrıca iş hacmini gösteren belgelerden yalnızca gelir tablosu sunmasının yeterli olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve ilgili mevzuat hükümlerine göre, kendi malı araçların ruhsatlarının noter tespit tutanağı veya mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi gerekirken, başvuru sahibi tarafından sunulan ruhsatların idare tarafından ‘aslı idarece görülmüştür’ şerhiyle kabul edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, iş hacmi yeterlik kriteri için teklif tutarının %25’i oranında net satışları gösteren gelir tablosu sunulması yeterlidir ve başvuru sahibinin sunduğu gelir tablosunda net satışlar 20.213.097,86 TL olup, yeterlik kriteri olan 1.189.626,71 TL’yi aşmaktadır. Bu nedenle, iş hacmi belgeleri açısından da başvuru sahibinin yeterliği sağladığı anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kendi malı olması gereken araçların ruhsatlarının noter tespit tutanağı veya mali müşavir raporu olmadan doğrudan yeterlik belgesi olarak kabul edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Genel olarak, ihale dokümanında araçların kendi malı olduğunu kanıtlamak için ruhsatların yanı sıra noter tespit tutanağı veya mali müşavir raporu talep edilebilmektedir. Ancak idare, ruhsatların aslının görülüp “aslı idarece görülmüştür” şerhiyle kabul edilmesi durumunda, ayrıca noter tespit veya rapor aranmayabilir. Bu kabul, dokümanda açıkça zorunlu tutulmamışsa veya idarece belgelerin doğruluğu yeterince teyit edilmişse mevzuatla uyumlu sayılabilir. Yine de uygulamada belgenin kapsamı ve somut şartlar önem taşır.
Soru: İş hacmi belgeleri bakımından, sadece gelir tablosu sunulması iş hacmi yeterlik koşulunu sağlamaya yeterli midir?
Cevap: İhale mevzuatı ve uygulamalarında iş hacmi göstergesi olarak genellikle teklif tutarının belirli oranında net satışların belgelenmesi istenir. Bu kapsamda, gelir tablosu sunularak net satış tutarının yeterli düzeyde olduğunu gösterilmesi, iş hacmi şartının karşılandığını ispatlamaya yeterli kabul edilebilir. Faturalar veya diğer belge türleri talep edilebilir, ancak dokümanda sadece gelir tablosu öngörülmüş veya geçerli kabul edilmişse bununla da yeterlik sağlanabilir. Eksik belge nedeniyle elenme kararı tereddütlü olursa, idarece mazur görülmeyen bilgi eksikliği olmadan teklif değerlendirilmelidir.
Soru: Araç ruhsatlarının ve iş hacmi belgelerinin yetersizliği gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hangi hallerde mevzuata aykırı olur?
Cevap: İhale dokümanı ve mevzuat hükümlerine uygun şekilde ibraz edilen belgelerle; araçların kendi malı olduğu ve iş hacmi şartsının sağlandığı yeterince belgelendirilmiş ise, buna rağmen belge yetersizliği gerekçesiyle teklifin elenmesi hukuka aykırıdır. Belgelerin doğruluğuna ilişkin makul şüphe bulunmadığında ve idarece belgelerin aslı görülmüştür kaydı gibi teyit yöntemleri kullanıldığında, anılan gerekçelerle değerlendirme dışı bırakma kararı haksız olur.
Soru: Bir kamu ihalesinde değerlendirme dışı bırakılan teklif sahibi, belgelerin kabul edilmemesi halinde nasıl bir yol izleyebilir?
Cevap: Teklif sahibi, teklifinin elenmesine neden olan belge reddiyatına ilişkin idareye itiraz edebilir ve Kamu İhale Kurumu’na şikayette bulunabilir. Kurumun incelemesi sonucu belgelerin uygunluğu ve yeterliliği tespit edilirse, ihale makamı bu duruma ilişkin işlemini iptal etmek zorundadır. Böylece idare, hukuka aykırı değerlendirme dışı bırakma kararını düzelterek teklif sahibinin teklifini esas değerlendirmeye almalıdır.
Soru: İhale dokümanında bir belge türü kesinlikle zorunlu olarak belirtilmişse, idare başka belgelerle bu zorunluluğu yerine getiremez mi?
Cevap: İhale dokümanı belirli bir belgenin sunulmasını zorunlu kılmışsa, bu şartların dışına çıkmak genel olarak mümkün değildir. Ancak uygulamada idare, bu belgeyi “aslı görülmüştür” şerhiyle veya onunla eşdeğer diğer güvenilir yöntemlerle teyit etmişse, ayrıca başka belge istenmeyebilir. Bu durumlar belgelerin niteliğine ve ihalenin özel şartlarına bağlıdır; bu nedenle şartları dikkatle değerlendirmek gerekir. Belgenin sunulmaması veya eksikliği halinde tek başına elenme kararı verilmesi ise ancak mevzuat ve dokümana kesin aykırılık varsa geçerlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin kendi malı olması gereken araçların ruhsatları neden yeterlik belgesi olarak kabul edilmiştir?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen şartlara göre kendi malı araçların ruhsatları, noter tespit tutanağı veya mali müşavir raporu ile teyit edilmelidir. Ancak başvuru sahibi tarafından sunulan ruhsatlar, ihale makamınca “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülerek kabul edilmiştir. Kurul da bu kabulün mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş hacmini belgelemek için yalnızca gelir tablosu sunması yeterli midir?
Cevap: Evet, ihale dokümanı ve mevzuat hükümleri uyarınca iş hacmi yeterlik kriteri için teklif tutarının %25’i oranında net satışları gösteren gelir tablosu sunulması yeterlidir. Başvuru sahibinin sunduğu gelir tablosundaki net satış tutarı bu kriterin üzerine çıkmıştır, dolayısıyla iş hacmi bakımından da yeterli kabul edilmiştir.
Soru: İdarece araç ruhsatlarının ve iş hacmi belgelerinin yetersizliği gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun mudur?
Cevap: Hayır, bu gerekçe mevzuata aykırıdır. Araç ruhsatları “aslı görülmüştür” şerhiyle kabul edilmiş ve iş hacmi belgeleri olarak geçerli gelir tablosu sunulmuştur. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması doğru değildir.
Soru: Bu durumda ihale makamının hangi işlemi yapması gerekmektedir?
Cevap: İhale makamı, başvuru sahibinin teklifini değerlendirmeye almalı ve ihale işlemlerini mevzuata uygun şekilde yeniden yürütmelidir. Başvuru sahibi hakkında yapılan değerlendirme dışı bırakma işlemi iptal edilmelidir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin uyuşmazlık, iki temel noktada yoğunlaşmaktadır: birincisi, kendi malı olması gereken araçlara ait ruhsatların kabul edilme biçimi; ikincisi ise iş hacmi yeterliğinin yalnızca gelir tablosu ile kanıtlanmasının yeterli olup olmadığıdır. İdare, aracın malikine ilişkin belgeleri yeterli görmeyip ayrıca noter ya da mali müşavir onayı aramış; yine iş hacmi kriteri için fatura gibi ek belgelerin eksikliğini gerekçe göstermiştir. Başvuru sahibi ise araç ruhsatlarının yeterlik için yeterli olduğunu ve gelir tablosunun, iş hacmini tek başına belgelemeye yeterli bulunduğunu savunmuştur.
İhale sürecinde tartışma konusu olan belgelerin ilki araç ruhsatlarıdır. Başvuru sahibi, araçların kendi malı olduğunu bu ruhsatlarla beyan etmiş; ancak idare bu belgelerin yeterlik belgesi olarak kabul edilemeyeceği kanaatiyle hareket etmiştir. Oysa sunulan araç ruhsatlarının “aslı idarece görülmüştür” şerhi ile kayıt altına alındığı ve ilgili makamca bu haliyle kabul edildiği görülmektedir. Bu durumda, belgeye ilişkin onayın idarece yapıldığı ve ihale dokümanının açık hükümleri uyarınca bu kontrolün tevsik edici nitelikte olduğunu Kurul da kabul etmiştir. Belgelerin doğruluğu yönünden ayrıca noter veya mali müşavir onayı aranmadığı anlaşılmaktadır.
İş hacmi yeterliğine dair değerlendirmede esas alınan unsur, net satış tutarını gösteren gelir tablosudur. Başvuru sahibi, yalnızca gelir tablosu sunmuş ancak bu tabloda teklif tutarının %25’ini karşılayacak oranı fazlasıyla aşan bir net satış miktarı yer almıştır. Söz konusu tutarın yeterlik kriterini sağladığı açık biçimde tespit edilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinden ayrıca fatura ya da benzeri destekleyici belgeler sunmasının beklenmesi mevzuat açısından dayanak bulmamaktadır. Gelir tablosu tek başına yeterlilik göstergesi sayılmış ve bu yönde bir eksiklik bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Kurulun yaklaşımı, belgelerin sunuluş biçiminin ve içeriğinin ihale dokümanı hükümlerine uygun olduğu tespitine dayanmıştır. Araç ruhsatlarının idarece teyit edilmesi ve gelir tablosunun yeterli net satış tutarını göstermesi sayesinde her iki yeterlik kriterinin karşılandığı değerlendirilmiştir. Kurul, idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe yaptığı her iki hususta da başvuru sahibi lehine karar vermiştir. Bu nedenle ihale sürecinin, teklifin geçerli sayılması suretiyle yeniden yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.