KÜNYE
- Toplantı No: 2020/033
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 22.07.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1257
- Başvuru Sahibi: Öz Arel Elek. İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnş. Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı
- İKN: 2020/109233
- İhale Adı: Zonguldak Sgim Hizmet Binası Yapım İşi
Özet
Anahtar teslim götürü bedel ihalede kar ve genel giderlerin toplam tutar olarak açıklanması aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için gerekçe oluşturmaz
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin birim fiyatlara dahil edilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.5 maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka aykırı bulmakta ve teklifinin değerlendirmeye alınmasını talep etmektedir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale anahtar teslim götürü bedel üzerinden yapıldığından, aşırı düşük teklif açıklamalarında toplam maliyet tutarına kar ve genel giderlerin dahil edilmesi yeterlidir; her birim fiyat için ayrı ayrı kar ve genel gider tutarının belirtilmesi zorunlu değildir. Başvuru sahibi tarafından sunulan hesap cetvelinde toplam maliyet tutarına %6,35 oranında kar ve genel giderler eklenmiş olup, bu durum aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için gerekçe oluşturmaz.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan birim fiyatlarda kar ve genel gider tutarlarının bulunmamasının Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.5 maddesine aykırı olduğunu belirterek başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Anahtar teslim götürü bedel ihalelerde aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin birim fiyat bazında gösterilmesi zorunlu mudur?
Cevap: Anahtar teslim götürü bedel ihalelerde, aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin her birim fiyat için ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu değildir. Toplam maliyet bedeline kar ve genel giderlerin dahil edilmesi, açıklamanın mevzuata uygun kabul edilmesi için yeterli olmaktadır. Ancak ihalenin türü ve uygulanan mevzuat kuralları göz önünde bulundurulmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin birim fiyatlara dahil edilmemesi hangi durumlarda teklifin reddedilmesine yol açabilir?
Cevap: Kar ve genel gider tutarları birim fiyatlara dahil edilmeden açıklama yapıldığında, bu durumun teklifin reddi için gerekçe oluşturması ancak aşırı düşük teklif açıklamasının diğer unsurlarıyla tutarsızlık yaratması, açıklamanın açıklayıcı olmaması veya mevzuata açıkça aykırı olması halinde söz konusu olabilir. Sadece birim fiyatlarda gösterilmemesi, diğer usul ve esaslarla uyumlu ve toplam bedelde doğru belirtilmişse genellikle reddi gerektirmez.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin toplam tutara eklenmiş olması durumunda nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin toplam maliyet tutarına dahil edildiğinin açıkça anlaşılması halinde, ayrıca her birim fiyat için bu unsurların ayrı ayrı gösterilmemesini gerekçe yaparak teklifin değerlendirme dışı bırakılmaması gerekir. İdare tereddütte kalıyorsa idari şartname ve genel tebliğ hükümlerine göre hareket etmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması yaparken kar ve genel giderlerin toplam tutar içinde gösterilmesi halinde hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Toplam maliyet tutarı içinde kar ve genel giderlerin açık, net ve hesaplanabilir şekilde yer alması önemlidir. Açıklamanın bu unsurları gizlemediği, teklifin gerçekçi ve yeterli gerekçelerle desteklendiği anlaşılmalıdır. Belgelerin saydamlığı sağlanmadığı veya oransal anlamda aşırı düşük kalıyorsa değerlendirmede sorun çıkabilir.
Soru: Kamu ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde hangi genel prensipler göz önünde tutulur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, teklifin ekonomik açıdan gerçekçi olup olmadığı, kar ve genel gider unsurlarının açıkça ve eksiksiz biçimde belirtilip belirtilmediği, açıklamaların idarenin talep ettiği kapsam ve formatta sunulup sunulmadığı dikkate alınır. Açıklamalar mevzuata aykırı veya belirsiz ise teklif reddedilebilir; ancak hususlar mevzuata uygun ve tutarlı ise teklifin değerlendirme dışı bırakılması doğru değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderleri birim fiyatlara dahil etmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe midir?
Cevap: Hayır, bu vakada anahtar teslim götürü bedel ihalede kar ve genel giderlerin toplam tutar içerisinde gösterilmesi aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için yeterli olmuştur. Birim fiyatlara ayrı ayrı dahil edilmemesi geçerli bir gerekçe olmamıştır.
Soru: İdarenin başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakma işlemi mevzuata uygun mudur?
Cevap: İdarenin, kar ve genel giderlerin birim fiyatlarda yer almaması nedeniyle teklif sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakması mevzuata uygun bulunmamıştır. Kurul, toplam maliyet tutarına kar ve genel giderlerin dahil edilmesinin yeterli olduğunu belirtmiştir.
Soru: Anahtar teslim götürü bedel ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderlerin hangi şekilde gösterilmesi yeterlidir?
Cevap: Kar ve genel giderlerin aşırı düşük teklif açıklamalarında her bir birim fiyat için ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, toplam maliyet bedelinin içinde yer alması yeterlidir. Bu durumda açıklamanın reddi için gerekçe oluşmamıştır.
Soru: Kurul kararı doğrultusunda ihale işlemleri nasıl şekillenmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar vermiş ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesini sağlamıştır.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif açıklamalarında bilgi sunumunun yöntemi bu vakada temel uyuşmazlık konusunu oluşturmaktadır. İhale anahtar teslim götürü bedel üzerinden gerçekleştirilmiş ve başvuru sahibi, sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderleri toplam maliyet tutarında göstermiştir. Ancak idare, bu unsurların her bir birim fiyat içerisinde ayrı ayrı yer almaması nedeniyle açıklamayı yetersiz bulmuş ve başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. Bu durum ihale sürecinde hangi mali unsurların ne şekilde sunulması gerektiğine dair yorum farklarının önemini ortaya koymuştur.
İhalede taraflar arasında temel tartışma iş deneyimi üzerinden değil, maliyet hesaplamasına ilişkin sunum tekniği üzerinden yürümüştür. Başvuru sahibi, kar ve genel gider kalemlerini açıklama cetvelinde toplam tutarın içerisine dahil edilmiş olarak beyan ederken, idarenin beklentisi bu unsurların her bir birim fiyatın bileşenlerinde gösterilmesiydi. Bu teknik farklılık, açıklamanın bütüncül olarak geçerliliğine gölge düşürüp düşürmediği sorusunu gündeme getirmiştir. İdare, birim fiyat detaylarında bu kalemlerin bulunmamasını yeterlilik açısından esaslı bir eksiklik olarak değerlendirirken, Kurul farklı bir yorum geliştirmiştir.
Bu bağlamda “esası etkileyen unsur” kavramına yapılan vurgu önem kazanmaktadır. Kurul, kar ve genel giderlerin birim fiyatlara dağıtılmamış olmasının, toplam teklif tutarına dahil edilmeleri halinde açıklamanın esasına etki eden bir eksiklik niteliği taşımadığını değerlendirmiştir. Toplam maliyet hesabında %6,35 oranında kar ve genel giderin açıkça öngörülmesi, sunulan teklifin gerçekçiliğini ve hesaplanabilirliğini sağlayan yeterli gösterge olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle, açıklamanın teknik formatının şekli koşulları eksik karşılaması, içeriğin yeterliliğini boşa düşürecek nitelikte değerlendirilmemiştir.
Vaka iş deneyimi değil, maliyet bileşenlerinin sunulma biçimi yönünden incelendiği için pilot ortağa ait bir iş deneyimi değerlendirmesi yapılmamıştır. Değerlendirme, tamamen teklif açıklamasının dayandığı mali verilerin hesaplanabilirliği ve kamu ihale mevzuatına göre kabul edilebilir bir formatta sunulup sunulmadığı üzerinden yürütülmüştür. Bu yönüyle pilot ortağın ya da diğer ortakların bireysel yeterlikleri değil, teklifin bütünsel ekonomik gerçekçiliği ön planda olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, ihalenin niteliğini ve açıklama yöntemini birlikte gözeterek verdiği kararda, toplam teklif tutarına dahil edilen kar ve genel giderlerin yeterli bir açıklama oluşturduğunu kabul etmiştir. İdarenin işleminin, mevzuat gereklerini şekilsel olarak dar yorumladığı ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Kurul, başvuru sahibinin teklifinin yeniden değerlendirilmesine ve ihale sürecinin mevzuata uygun olarak devam ettirilmesine karar vererek, açıklamanın şekilden çok içeriğine odaklanan bir yaklaşım sergilemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.