KÜNYE
- Toplantı No: 2023/017
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 08.03.2023
- Karar No: 2023/UY.II-457
- Başvuru Sahibi: Bahattin Aydın - Ramka İnş. Taah. Müth. Müş. Müh. Mimarlık Petrol ve Petrol Ürünleri Bilgisayar Teks. Kuy. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Batman İl Özel İdaresi
- İKN: 2022/1476999
- İhale Adı: Kozluk Tepecik - 2 Mahallesi 6 Derslikli Anaokulu ve Çevre Düzenleme Yapım İşi
Özet
Alt yüklenici iş deneyim belgesinin temelden çatıya bütün yapı inşaatını kapsamaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olduğunu ve iş deneyim belgesinin yapılan işlerin %80’ini kapsadığını, iş deneyim belgesine inşaat işleri yüzdeliğinin yazılmamasının idareden kaynaklandığını, bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmalarının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, B-III grubu bina yapım işlerinin benzer iş olarak kabul edilmesi için işin baştan sona (temelden çatıya) bir bütün halinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut olayda, alt yüklenici tarafından işin %80’i yapılmış ancak işin tamamı alt yüklenici tarafından gerçekleştirilmemiştir. Alt yüklenici iş bitirme belgesinin esaslı unsuru B-III grup olarak belirlenmiş olsa da, belge konusu işin baştan sona bir yapı inşaatını kapsamadığı, dolayısıyla ihale konusu işe benzerlik şartını sağlamadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Alt yüklenici iş deneyim belgesinde yer alan işin sadece bir bölümünün gerçekleştirilmiş olması benzer iş şartının karşılanmaması için yeterli midir?
Cevap: Evet, kamu ihalelerinde belirli iş gruplarında, örneğin bina yapım işlerinde benzer iş deneyimi kabul edilmesi için işin temelden çatıya, yani bütün olarak gerçekleştirilmesi beklenir. İşin yalnızca bir bölümünün (örneğin %80 veya başka oran) alt yüklenici tarafından yapılması, bu bütünlük şartını karşılamayabilir ve benzerlik değerlendirmesinde yetersiz sayılabilir.
Soru 2: Alt yüklenici iş deneyim belgelerinde işin yüzdesinin belirtilmemesi, belgeyi değerlendirme dışı bırakmak için yeterli bir neden midir?
Cevap: İş yüzdesinin belgede yer almaması tek başına iş deneyim belgesinin reddini gerektirmez. Ancak, işin hangi kısmının ve ne ölçüde yapıldığına dair somut bilgi olmadan, benzerlik şartlarının yerine gelip gelmediğinin sağlıklı tespiti zorlaşır. Bu nedenle, iş yüzdesinin belirtilmemesi idarenin hatası olarak değerlendirilebilir ancak benzerlik şartının sağlanması ayrıca aranır.
Soru 3: İş deneyim belgesinde esaslı unsurun belirlenmemesi durumunda idare nasıl bir yol izlemelidir?
Cevap: İş deneyim belgesinde işin esaslı unsurunun açıkça gösterilmemesi halinde, idare belgeyi düzenleyen kuruma veya ilgili makamına giderek belgenin mevzuata uygun ve esaslı unsurunu belirtecek şekilde düzeltilmesini istemelidir. Bu, belgenin değerlendirmeye alınabilmesi için gereken standartların sağlanmasına yardımcı olur.
Soru 4: Bina yapım işlerinde benzer iş olarak kabul için işin bütün halinde yapılması zorunlu ise, alt yüklenicinin yaptığı kısmın kapsamı neden bu kadar önemlidir?
Cevap: Özellikle B-III grup bina yapım işlerinde, ihale mevzuatı ve uygulamaları, benzer iş deneyimi için işin baştan sona (temelden çatıya), yani bütün olarak yapılmasını şart koşar. Bu, işin kapsamı, niteliği ve bütünlüğünün benzerlik açısından kriter oluşturması açısından önemlidir. Alt yüklenicinin sadece işin bir bölümünü yapması bu bütünlüğü ortadan kaldırır ve benzerlik şartını sağlamaz.
Soru 5: Alt yüklenici tarafından yapılmayan işlerin de iş deneyim belgesinde gösterilmesi benzerlik değerlendirmesinde etkili midir?
Cevap: İş deneyim belgesinde, alt yüklenicinin yaptığı iş ve diğer işlerin kapsamı ayrı ayrı ve net olarak belirtilmediği sürece, benzerlik kriterlerinin karşılandığı yönünde kesin bir değerlendirme yapmak güçleşir. Bu nedenle, iş deneyim belgesinin işlem bazında esaslı unsurunu açıkça ortaya koyması, benzerlik şartlarının değerlendirilmesini kolaylaştırır ve ihtilafların önüne geçer.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Alt yüklenicinin iş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzerlik şartını sağlamaması hangi somut gerekçeye dayandırılmıştır?
Cevap: Alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen işin, ihale konusu B-III grup bina yapım işlerinde benzer iş olarak kabul edilmesi için gereken “temelden çatıya baştan sona bütün yapı inşaatı” kriterini karşılamaması nedeniyle benzerlik şartını sağlamadığı tespit edilmiştir. İşin sadece %80’inin alt yüklenici tarafından yapılması, iş deneyim belgesinin benzer iş şartını karşılamaması için yeterli bulunmuştur.
Soru 2: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine ilişkin itirazında öne sürdüğü işin %80’inin yapılmış olması ve iş yüzdesinin belgede yer almaması neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İhale mevzuatına göre benzer iş olarak kabul için işin bütün halinde temelden çatıya yapılmış olması zorunludur. İşin sadece bir kısmının (örneğin %80) yapılması bu zorunluluğu karşılamaz. İş yüzdesinin belgede olmaması ise idare hatasına işaret etmekle birlikte benzerlik şartının varlığına etkisi yoktur; dolayısıyla itiraz reddedilmiştir.
Soru 3: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun belirlenmemesi sonucu ne tür bir işlem yapılmasına karar verilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsuru belirlenmeksizin doğru ve mevzuata uygun hale getirilmesi için idareye bildirimde bulunulmasına karar vermiştir. Bu sayede belge mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenecektir.
Soru 4: İhale komisyonu, pilot ortağa ait alt yüklenici iş deneyim belgesini neden değerlendirme dışı bırakmıştır?
Cevap: Pilot ortağın sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin, ihale konusu işe benzerlik kriterlerini karşılamaması, özellikle B-III grup bina yapım işlerinde işin tamamının gerçekleştirilmeme durumu nedeniyle, mevzuata uygun olarak teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikâyet, başvuru sahibinin pilot ortağının sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin, ihale konusu olan bina inşaat işine benzerlik teşkil etmediği gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması üzerine ortaya çıkmıştır. Uyuşmazlık, iş deneyim belgesinin benzer iş olarak kabulü açısından gerekli olan temel koşulları sağlayıp sağlamadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, işin %80’inin pilot ortak tarafından yapıldığını ve belgedeki eksikliklerin idareden kaynaklandığını savunmuş; buna rağmen tekliflerinin elenmesinin haksız olduğu iddiasında bulunmuştur.
İhale sürecinde yapılan incelemede, pilot ortağın sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinin ihale konusu iş ile benzerlik taşıyıp taşımadığı değerlendirilmiş, burada ana sorun işin sadece bir kısmının, yani %80’inin gerçekleştirilmiş olması olmuştur. Başvuru sahibince sunulan belge, yapı işinin bütünü değil yalnızca bir bölümünü kapsadığı için, değerlendirme dışı bırakma işlemine esas teşkil etmiştir. Özellikle yapı işlerinin benzer iş olarak kabulü açısından sadece yüksek yüzdeli katılım değil, işin türü ve kapsamı bakımından bütüncül bir icranın ortaya konması gereklidir.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, iş deneyim belgesinin geçerliliği açısından belirleyici önemdedir. Esaslı unsur, belgenin hangi kısımlarının değerlendirmeye esas iş kapsamında yer aldığını ve belgenin benzer iş tanımına ne ölçüde uyduğunu belirlemede kullanılır. Somut olayda sunulan belgede, esaslı unsurun belirlenmemesi nedeniyle işin kapsamının benzerlik değerlendirmesi açısından yeterince açık şekilde ortaya konmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu eksiklik, yalnızca belge düzenine dair bir sorun olmakla kalmayıp, işin benzerliğinin maddi olarak tespiti bakımından da belirleyici olmuştur.
Bu çerçevede pilot ortak tarafından gerçekleştirilen işin niteliği mercek altına alınmış ve işin temel yapıdan çatıya kadar tüm aşamaları kapsamadığı anlaşılmıştır. Yapının yalnızca %80’lik kısmının tamamlanması, benzer iş tanımında yer alan “başından sonuna kadar bir bütün yapı gerçekleştirme” koşulunu karşılamadığından, pilot ortağın iş deneyiminin yeterli görülmemesi sonucunu doğurmuştur. Bu durum, özellikle B-III grubu gibi yapı işlerinin bütüncül olarak “temelden çatıya” yürütülme zorunluluğunun vurgulandığı işlerde, alt yüklenici deneyiminin sınırlarını ortaya koymuştur.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımında bu teknik ayrım net biçimde yansıtılmış; alt yüklenici olarak işin büyük bölümünü yapmak yeterli görülmemiştir. Kurul, işin tamamının yapılmamış olması nedeniyle benzerlik şartlarının gerçekleşmediğini değerlendirmiş ve buna bağlı olarak teklifin elenmesini mevzuata uygun bulmuştur. Bunun yanında, Kurul belgede esaslı unsurun belirlenmemiş olmasını da bir eksiklik olarak not düşmüş ve idareye bu belgenin mevzuata uygun biçimde yeniden düzenlenebilmesi için bildirimde bulunulmasına karar vermiştir. Böylece hem başvuru sahibi firma açısından belgede düzeltme yapılması imkânı sağlanmış hem de ihale sürecindeki değerlendirme ölçütlerinin tutarlılığı korunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.