KÜNYE
- Toplantı No: 2023/031
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 31.05.2023
- Karar No: 2023/UY.I-827
- Başvuru Sahibi: Arf Enerji İnş. Taahhüt A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2023/290618
- İhale Adı: İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi Arman Polat İlkokulu Yapım İşi
Özet
Alt yüklenici iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihaleye uygun olmaması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını ve ihalenin iptal edilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği uyarınca, benzer işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi alt yüklenici iş bitirme belgesi olup, sadece bina inşaatının bir kısmı olan "duvar ve asma tavan yapılması imalatları ile duvar tavan kaplama işleri"ni kapsamaktadır. İhale konusu iş ise temelden çatıya kaba ve ince işleriyle bir binanın bütünüyle yapımıdır. Bu nedenle, belge esaslı unsur olarak B-II grup bina işleri olarak belirtilmiş olsa da, ihaleye konu B-III grup bina işlerine uygun değildir ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınamaz.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici tarafından düzenlenen iş deneyim belgesinde, ihale konusu işle benzerlik belirlenirken hangi ölçütler öncelikli olarak dikkate alınmalıdır?
Cevap: Benzer iş tespitinde, iş deneyim belgesinin kapsamı ile ihalenin iş kapsamının esaslı unsurlarının karşılaştırılması esas alınır. Belgenin içeriği, iş kalemleri ve işin büyüklüğü bakımından ihaleyle uyumlu olması beklenir. Örneğin, sadece bina içi belirli imalatları kapsayan bir belge, temelden çatıya bina yapımı kapsamındaki ihalede benzer iş sayılmayabilir. Bu ölçütlerle benzerlik somutlaştırılır ve belgenin benzer işe uygunluğu değerlendirilir.
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru ihale konusu işin kapsamını kısmen karşılıyorsa, belge tutarının tamamının değerlendirilmesi nasıl yapılır?
Cevap: Belgenin esaslı unsuru, ihale konusu işin yalnızca bir bölümünü kapsıyorsa, belge tutarının tamamının benzer işe uygun sayılması mümkün olmayabilir. Bu durumda, belge kapsamının ihale işinin hangi aşamalarını veya kalemlerini karşıladığı belirlenip, ancak bu orana tekabül eden kısmın değerlendirmeye alınması gerekir. Böylece teklif değerlendirme sürecinde belge gerçek kapsamıyla orantılı kabul edilir.
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgeleri doğrudan esas iş deneyim belgesi olarak kabul edilebilir mi yoksa ek şartlar aranır mı?
Cevap: Alt yüklenici iş deneyim belgeleri, esaslı unsur kriterleri sağlandığı takdirde değerlendirmeye alınabilir ancak doğrudan ve koşulsuz kabul edilmez. Bu belgelerin, alt yüklenici olarak yapılan işin ihale konusu işin önemli bir parçasını veya bütününü kapsaması gerekmektedir. Ayrıca, belgenin düzenlenme şekli ve içeriği; ihale dokümanı ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır. Aksi hâlde belgeler değerlendirmenin dışında kalabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru ihale konusuna uymadığı tespit edilirse, idare nasıl bir işlem yapmalıdır?
Cevap: Esaslı unsur uyumsuzluğu tespit edildiğinde, belgenin düzenlendiği idareye bilgi verilip düzeltilmesi için bildirimde bulunulması gerekir. Bu sayede belgenin kapsamı ve içerdiği iş kalemleri ihale konusu işe uygun şekilde netleştirilir veya yeniden düzenlenir. Bu işlem, ihalenin şeffaflığı ve adil rekabet koşullarının korunması açısından önem taşır.
Soru: İş deneyim belgesinin benzer işe uygunluğu konusunda oluşan ihtilaflarda genel uygulamada hangi hususlara dikkat edilir?
Cevap: Benzer işe uygunluk değerlendirmesinde, iş kapsamı, iş kalemleri, kullanılan teknikler ve işin büyüklüğü gibi unsurlar bütüncül olarak ele alınır. Sadece belgenin adı veya grubu esas alınmaz. Uygulamada, alt yüklenici belgelerinde kapsam daralması veya farklı iş kalemlerinin olması nedeniyle benzerlik reddedilmekte; bu nedenle ihale komisyonlarının belge içeriği ve esaslı unsuru doğru tespit etmesi hayati önem taşır. Eksik veya hatalı değerlendirmeler, hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici tarafından düzenlenen iş deneyim belgesinin, ihaleye esas benzer işe uygun olup olmadığını belirlerken hangi kıstas esas alınmıştır?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun, ihale konusu iş veya benzer işe uygun olup olmadığı; ihale konusu işin kapsamıyla belge kapsamının ölçülmesi suretiyle belirlenmiştir. Somut olayda, alt yüklenici belgesi sadece bina inşaatının belirli bölümlerini (duvar ve asma tavan imalatları ile kaplama işleri) içerirken, ihale konusu işin temelden çatıya kadar tüm kaba ve ince inşaat işlerini kapsaması nedeniyle belge benzer işe uygun bulunmamıştır.
Soru: Neden alt yüklenici iş deneyim belgesinin belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınmamıştır?
Cevap: Çünkü belgenin esaslı unsuru ihale konusu işin tümünü veya benzerini karşılamamaktadır, yalnızca belirli bir iş kalemini kapsamaktadır. Bu sebeple, iş deneyim belgesi B-II grup bina işleri olarak gösterilmiş olsa bile, ihale konusu iş B-III grup bina işleri olduğundan, belge tutarının tamamı benzer işe uygun kabul edilmemiş ve değerlendirmeye alınmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyeti neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihaleye konu iş veya benzer işe uygun olmadığı tespit edildiğinden; yani belge kapsamı ihale konusu okul yapım işinin tamamını değil sadece bir bölümünü gösterdiğinden, şikâyet hukuka uygun bulunmamış ve reddedilmiştir.
Soru: İdareye iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun düzeltilmesi için bildirim yapılmasının sebebi nedir?
Cevap: Alt yüklenici tarafından düzenlenen iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş ile uyumlu olmaması nedeniyle, belgenin yanlış veya eksik unsurlar taşımaması, belgede yer alan bilgilerin ihaleye uygun hale getirilmesi amacıyla belgeyi düzenleyen idareye bildirim yapılmıştır.
Detaylı Analiz
İlgili vakada uyuşmazlığın temelini, başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin, ihaleye konu okul binası yapımı işiyle benzer olup olmadığının tespiti oluşturmuştur. Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında değerlendirilebileceğini ileri sürmüş, teklifinin değerlendirilmeye alınmamasını ve ihalenin iptalini talep etmiştir. Ancak uyuşmazlığın çözümünde merkezi nokta, belgenin ihale konusu işi içerip içermediği, somut biçimde ihalenin kapsamını karşılayıp karşılamadığıdır.
İhale sürecinde tartışılan husus, başvuru sahibince sunulan iş deneyim belgesinin yalnızca “duvar ve asma tavan imalatları ile duvar tavan kaplama işleri”ni kapsaması, diğer deyişle binanın tamamına yönelik üretimleri içermemesi olmuştur. İhale konusu iş ise yalnızca belirli imalatları değil, yapının temel kazısından çatısına kadar tüm kaba ve ince yapı işlerini içeren bir bina yapımıdır. Bu durumda, belgede tanımlanan iş ile ihaleye konu işin kapsamı arasında nitelik ve bütünlük açısından uyum bulunmamıştır. Uyuşmazlık tam da bu kısmi kapsam nedeniyle ortaya çıkmıştır.
Esaslı unsur kavramı bu değerlendirmede belirleyici rol oynamıştır. Alt yüklenici belgesinde yer alan imalatların, ihalenin merkezinde bulunan bina yapım işinin asli ve belirleyici yönlerini karşılayıp karşılamadığı incelenmiştir. Kurul, işin esaslı unsurunun yalnızca işin adıyla sınırlı olmadığını; belgenin işlevsel anlamda ihale konusu işin bütününü temsil edip etmediğine bakılarak anlaşılması gerektiğini ortaya koymuştur. Belge, her ne kadar B-II grup bina işine ait olsa da, ihalede aranan B-III grup işler kapsamındaki bütüncül üretimi yansıtmadığı için esaslı unsur yönünden yeterli görülmemiştir.
Bu vakada pilot ortağın sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin, sadece bir kısım bina imalatına ilişkin olması nedeniyle ihale konusu işin tamamına yönelik bir benzerlik taşıdığı kabul edilmemiştir. Dolayısıyla belgenin bedelinin tamamı üzerinden değerlendirme yapılmamış; kısmi işler esas alınarak belge tutarının tamamının benzer iş kapsamında yer aldığı varsayımı reddedilmiştir. Bu durum, ihaleye katılımda aranan niteliksel eşdeğerlik ilkesinin, yalnızca belge türüyle değil, belge içeriğiyle doğrudan ilişkili olduğunun altını çizmektedir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, belgede yer alan işin kapsamının esaslı unsur itibarıyla ihale konusu okul yapımı işine uygun olmadığına hükmetmiş ve başvuruyu reddetmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesini düzenleyen idareye, belgede esaslı unsurun yanlış gösterilmesi nedeniyle düzeltme yapılması yönünde bildirimde bulunulmasına karar verilmiştir. Bu karar, belgenin türü değil içeriği esas alınarak yapılan incelemenin ve benzer iş değerlendirmesinin titizlikle yürütüldüğünü göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.