KÜNYE
- Toplantı No: 2021/022
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 02.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1118
- Başvuru Sahibi: As Zayıf Akım Sist. Elek. Elektr. Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kırşehir Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü
- İKN: 2021/177772
- İhale Adı: Kırşehir İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Çevre Güvenlik Kamera Sistemi Yapım İşi
Özet
Alt yüklenici iş deneyim belgesindeki benzer iş tutarının güncellenmesiyle teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğunu, güncellenmiş tutarın teklif tutarını karşıladığını, dolayısıyla teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, iş deneyim belgesinde yer alan 435.000,00 TL tutarlı alt yüklenici iş bitirme belgesinin %35,4769 oranında E/IV grup işler (güvenlik kamera ve yangın alarm sistemleri) içerdiği, bu tutarın güncellenmiş haliyle 355.691,67 TL olduğu, başvuru sahibinin teklif tutarı olan 179.000,00 TL’yi karşıladığı tespit edilmiştir. Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri uyarınca, iş deneyim belgesinin esaslı unsuru olan benzer iş tutarının güncellenerek değerlendirilmesi gerektiği, ihale komisyonunun tereddüt duyduğu hususlarda inceleme yapma yetkisi bulunduğu halde bu incelemeyi yapmadan değerlendirme dışı bırakmanın mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesindeki tutar ve oran hesaplamasında hata yapıldığını, belgeyi düzenleyen idare ile yazışma yapılarak açıklığa kavuşturulabileceğini ancak bu inceleme yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinde benzer iş oranı veya tutarının açık olmaması durumunda değerlendirmenin nasıl yapılması gerekir?
Cevap: İş deneyim belgesinde benzer iş oranı veya tutarının net olmaması uygulamada sık rastlanan bir durumdur. Bu gibi durumlarda ihale komisyonu, belgeyi düzenleyen idare ile yazışma yaparak veya belgeye ilişkin ek bilgi ve açıklama talep ederek tereddütleri gidermelidir. Doğrudan değerlendirme dışı bırakma yoluna gitmektense, benzer iş tutarının güncellenmesi veya açıklığa kavuşturulması esastır. Bu yaklaşım, hukuki uyuşmazlıklara ve iptal istemlerine yol açmamak için önem taşır.
Soru: Benzer iş tutarının güncellenmiş hali teklif bedelini karşıladığı halde teklif neden değerlendirme dışı bırakılmamalıdır?
Cevap: Benzer iş tutarının güncellenmiş hali teklif bedelini karşılıyorsa, başvuru sahibinin yeterliliği açısından bu tutarın dikkate alınması gerekir. İhale mevzuatı, esas unsurlarda hatalar veya eksiklikler varsa bunların belgelendirilmesi ve düzeltilmesine imkan tanır. Güncellenmiş ve doğruluğu tespit edilmiş benzer iş tutarı teklif şartını sağlıyorsa, başvurunun değerlendirmeye alınmaması haksızlığa sebebiyet verebilir ve mevzuata uygun bir işlem olmaz.
Soru: İhale komisyonunun iş deneyim belgesinde belirsizlik görmesi halinde inceleme yetkisi sınırları nelerdir?
Cevap: İhale komisyonu, iş deneyim belgesindeki belirsizlik veya uyumsuzluklar konusunda idari inceleme yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki, belgeyi veren kurumla yazışma yapılması veya başvuru sahibinden ek bilgi istenmesini kapsayabilir. Bu incelemeler yapılmadan, belgenin koşullarının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı sayılabilir. Komisyonun bu yetkiyi kullanması, kararlarının dayanaklılığı açısından önemlidir.
Soru: Alt yükleniciye ait iş deneyim belgesindeki benzer iş tutarının teklif tutarına göre durumu nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: Alt yüklenici olarak sunulan iş deneyim belgelerinde benzer iş tutarının güncellenmiş hali teklif tutarını karşılıyorsa, bu durum ihale komisyonu tarafından olumlu şekilde dikkate alınmalıdır. Güncellenmiş tutarın altında kalan tekliflerin reddi gerekebilirken, uygun tutar ve benzerlik oranı sağlanmışsa teklif değerlendirilmelidir. Doğrudan elenme yerine açıklama ve inceleme yapılması tavsiye edilir.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan benzer iş tutarına ilişkin hesaplama hatalarının sonucu ne olmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgesindeki benzer iş tutarına ilişkin hesaplama hataları varsa, ihale komisyonu bu hesaplamaların doğruluğunu araştırmakla yükümlüdür. Hatalı hesaplama nedeniyle yapılan red işlemi, uygun inceleme yapılmadıysa geçersiz sayılabilir. Bu nedenle, komisyonun belge üzerindeki tutar ve oranları gerektiğinde yeniden hesaplayarak tutarın teklif şartlarını karşılayıp karşılamadığını tespit etmesi ve sonuca göre karar vermesi doğru uygulamadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesinde benzer iş oranının açıkça belirtilmemesi nedeniyle teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması doğru mudur?
Cevap: Hayır, bu vakada ihale komisyonu benzer iş oranının net olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifini doğrudan değerlendirme dışı bırakmıştır. Ancak incelemede, iş bitirme belgesindeki benzer iş oranının hesaplanarak güncellenmiş tutarın teklif tutarını karşıladığı tespit edilmiştir. Komisyonun, bu belirsizliği gidermek için belgeyi düzenleyen idare ile yazışma veya başka inceleme yapma yetkisi olmasına rağmen bunu kullanmadan değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırıdır.
Soru: Güncellenmiş benzer iş tutarının başvuru sahibinin teklif tutarını karşılaması teklifin kabulü için yeterli midir?
Cevap: Evet, güncellenmiş benzer iş tutarı başvuru sahibinin teklif tutarını karşıladığı için teklifin değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Vakanın somutunda, alt yüklenici iş bitirme belgesinde esaslı unsur olan benzer iş tutarı güncellenmiş şekilde teklif bedelini sağladığı için teklif, teklif değerlendirme dışı bırakılmamalıdır.
Soru: İhale komisyonunun benzer iş oranıyla ilgili şüpheleri olması durumunda nasıl hareket etmesi gerekir?
Cevap: Komisyonun benzer iş oranı konusunda tereddütleri varsa, hiç inceleme yapmadan değerlendirme dışı bırakma yoluna gitmemeli; belgeyi düzenleyen idare ile yazışmalar yaparak veya başka yöntemlerle açıklığa kavuşturmalıdır. Bu vakada, komisyonun bu inceleme yetkisini kullanmaması nedeniyle işlemi mevzuata uygun olmayan şekilde sonuçlandırılmıştır.
Soru: İdarenin teklif değerlendirme dışı bırakma işleminin hukuki sonucu ne olmuştur?
Cevap: İdarenin iş deneyim belgesindeki benzer iş tutarını güncellemeden ve tereddütleri gidermeden teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı bulunmuştur. Bu nedenle, başvuru sahibinin teklifi değerlendirmeye alınmalı ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmelidir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan isteklinin sunduğu alt yüklenici iş bitirme belgesi kapsamında yaşanan uyuşmazlık, belgedeki benzer iş tutarının ya da oranının açık şekilde belirtilmemesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olup olmadığı sorusu çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, belgesinin esaslı unsurunu oluşturan benzer iş tutarının güncellenmiş haliyle teklif tutarını karşıladığını ifade etmiş, dolayısıyla teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğini ileri sürmüştür. İdare ise ilgili iş deneyim belgesinde gerekli netliğin bulunmadığını, benzer işe karşılık gelen tutarın belgede doğrudan hesaplanabilir durumda olmadığını belirterek isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan iş deneyim belgesi, alt yüklenici olarak yürütülen bir işe ilişkindir ve içinde ihale konusu benzer işe tekabül eden kısmın oranı açıkça yer almamaktadır. İhalenin teknik konusuna denk gelen iş kalemlerinin pursantaj oranları üzerinden yapılan değerlendirmede, bu kalemlerin oransal etkisi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ancak ihale komisyonu kendi yetkisini kullanarak belgeyi düzenleyen idare ile yazışmadan ya da diğer açıklayıcı incelemeleri gerçekleştirmeden doğrudan değerlendirme dışı bırakma yoluna gitmiş, bu da işlemi tartışmalı hale getirmiştir.
İnceleme sırasında önemli hale gelen husus, benzer iş tutarının iş deneyim belgesinde yer alması değil, esaslı unsur olan bu tutarın güncellenerek teklif bedelini karşılayıp karşılamadığıdır. Buradaki esaslı unsur kavramı, belgenin ihale kapsamına giren işlerle örtüşen yönünü ifade etmektedir. Somut olayda, güvenlik kamera sistemleri ve yangın alarma sistemleri gibi benzer iş grubuna giren kalemlerin oranı yüzde 35’in üzerinde çıkmış ve bu oran üzerinden güncellenen tutar teklif bedelini sağlamıştır. Bu yönüyle, belgenin esaslı unsurlarında eksiklik değil, yalnızca açıklama ihtiyacı olduğu görülmektedir.
İsteklinin pilot ortak olarak sunduğu iş deneyimine ilişkin değerlendirmenin ağırlık noktası da, bahse konu belgenin yeterli sayılması için gerekli tutarın karşılanıp karşılanmamasıdır. Yapılan hesaplamada, belgeye dayanak teşkil eden işin güncellenmiş benzer iş tutarının yaklaşık 355.000 TL olduğu ve bu tutarın, başvuru sahibinin teklif ettiği 179.000 TL’lik bedelin oldukça üzerinde bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, pilot ortak yönünden yeterli iş deneyiminin sağlandığını ortaya koymuş; belirsizliklerin isteklinin yeterlilik düzeyinin altında kalmadığı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde ihale komisyonunun tereddüt duyduğu hususlarda inceleme yapma yetkisini kullanmadığını ve belgeyi düzenleyen kurumdan bilgi talep etmeksizin istekliyi elenmiş saymasının mevzuata aykırılık oluşturduğunu belirtmiştir. Kurul, esaslı unsur olan benzer iş tutarının hesaplanabilir durumda olduğunu ve güncel haliyle teklif şartlarını sağladığını dikkate alarak, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine hükmetmiştir. Bu perspektiften bakıldığında, teklifin şekli gerekçelerle elenmesi yerine, maddi içerik yönünden değerlendirilmesi gerektiği yaklaşımı benimsenmiş ve ihale işlemlerinin yeniden gözden geçirilmesi kararlaştırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.