KÜNYE
- Toplantı No: 2017/016
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 30.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-966
- Başvuru Sahibi: Fora Mekatronik Elektrik Elektronik İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/232407
- İhale Adı: Trafik Yönetim Sisteminin Genişletilmesi
Özet
Alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarının uygun hesaplanmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, alt yüklenici iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğunu ve asgari iş deneyim tutarını sağladığını, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari şartname ve benzer iş tanımları çerçevesinde, alt yüklenici iş deneyim belgesinin tutarı, sözleşme eki keşif özeti birim fiyatları ve işin yüklenicisine yapılan kesin hesap ödemeleri esas alınarak hesaplanmıştır. Hesaplamada, işin yüklenicisi ile alt yüklenici arasındaki sözleşmede belirtilen %52,40 oranındaki tenzilat dikkate alınmış, alt yüklenici tarafından gerçekleştirilmediği somut olarak tespit edilmeyen iş kalemleri belge tutarından çıkarılmamış, ancak ihale konusu iş kapsamında yer almayan kesintisiz güç kaynağı iş kalemleri belge tutarından düşürülmüştür. Bu kapsamda, alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarının güncellenmiş hali 13.522.736,89 TL olarak hesaplanmış, başvuru sahibinin teklif bedelinin %60’ı olan 17.169.108,30 TL tutarını karşılamadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarının hesaplanmasında sözleşme eki keşif özeti ve kesin hesap ödemelerinin rolü nedir?
Cevap: Alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarı, sözleşme eki keşif özeti birim fiyatları ve yükleniciye yapılan kesin hesap ödemeleri dikkate alınarak hesaplanır. Bu yöntemle, işin fiilen yaptırılan miktarları ve yüklenicinin hakedişleri esas alınır. Böylece, sadece sözleşmede yer alan veya tahmini miktarlar değil, gerçekleşen iş karşılığı ödemeler dikkate alınır. Ancak bu tutarın hangi iş kalemlerini kapsadığı ve hesabın şartnameye uygunluğu önem taşır.
Soru: Alt yüklenici tarafından gerçekleştirilmediği açıkça tespit edilemeyen iş kalemleri iş deneyim belgesi tutarına dahil edilmesi ne şekilde değerlendirilmelidir?
Cevap: Uygulamada, alt yüklenicinin gerçekleştirdiği iş kalemleri somut olarak tespit edilmedikçe bu işler genellikle belge tutarından çıkarılmaz. Yani, idari şartname ve benzer iş tanımlarına göre, gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği net olmayan iş kalemleri iş deneyim belgesi tutarına dahil edilmeye devam edilir. Bu uygulama, belirsizlik halinde alt yüklenicinin lehine değil, aleyhine olmayacak şekilde hesaplamaların yapılmasını sağlar.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerinin benzer iş tanımlarına uygunluğu nasıl denetlenir ve bu durum iş deneyim belgesi tutarını nasıl etkiler?
Cevap: İhale kapsamında benzer iş tanımı ve idari şartname hükümleri esas alınarak, iş deneyim belgesi kapsamındaki iş kalemlerinin benzer iş tanımına uygunluğu kontrol edilir. Benzer iş kapsamında olmayan iş kalemleri (örneğin, ihale konusu iş dışında kalan ekipman montajları) belge tutarından çıkarılır. Böylece iş deneyim belgesi tutarı, sadece ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili fiilen yapılan işlerin tutarını yansıtacak şekilde belirlenir.
Soru: İş deneyim belgesi tutarı, teklif bedelinin belirli bir yüzdesini karşılamadığı durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması ne kadar yaygındır ve hangi ölçütte değerlendirilir?
Cevap: İdari şartnamede belirlenen asgari iş deneyim tutarı genellikle teklif bedelinin belli bir yüzdesi olarak ifade edilir (örneğin %60). İş deneyim belgesi tutarı bu sınırı karşılamadığında, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yaygın uygulamadır. Ancak, bu kararın dayanağı belge tutarının mevzuata ve şartnameye uygun hesaplanmasıdır. Hesaplama usulü net değilse ya da benzer iş tanımı tereddütlü ise, değerlendirme dışı bırakma işlemi hukuken itirazlara yol açabilir.
Soru: Ortak girişim veya iş ortaklığında iş deneyim belgesi tutarının hesaplanmasında ortakların oranları nasıl dikkate alınır?
Cevap: Ortak girişim veya iş ortaklığı halinde iş deneyim belgesi tutarı, ortakların sözleşmedeki pay oranlarına göre hesaplanır. İdareler, belge tutarını belirlerken ortaklık pay oranı ve ortakların gerçekleştirdiği iş miktarlarını gözetir. Böylece, ortakların fiilen yürüttükleri işler belgede doğru orantılı olarak yansıtılır ve asgari iş deneyim şartlarına uygunluk değerlendirilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarının hesaplanmasında hangi kriterler esas alınarak iş kalemleri belirlenmiştir?
Cevap: Alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarının hesaplanmasında, idari şartname ve benzer iş tanımları dikkate alınmıştır; belgede yer alan iş kalemlerinden sadece ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında olanlar tutara dahil edilmiş, ihale konusu dışında kalan kalemler (örneğin kesintisiz güç kaynağı) tutardan çıkarılmıştır. Ayrıca, alt yüklenicinin sözleşmesinde belirtilen tenzilat oranı (%52,40) uygulanmış, ancak alt yüklenicinin gerçekleştirdiği somut olarak tespit edilemeyen iş kalemleri tutardan çıkarılmamıştır.
Soru: Alt yüklenicinin iş deneyim belgesi tutarı neden başvuru sahibinin teklifinin asgari gereklilik tutarını karşılamamıştır?
Cevap: Hesaplama sonucunda alt yüklenicinin iş deneyim belgesi güncellenmiş tutarı 13.522.736,89 TL bulunurken, başvuru sahibinin teklif bedelinin %60’ı olan 17.169.108,30 TL asgari tutarı sağlamamıştır. Bu nedenle, söz konusu iş deneyim belgesi tutarı yeterli bulunmamış ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Alt yüklenici iş deneyim tutarının belirlenmesinde alt yüklenicinin gerçekleştirmediği iş kalemlerinin durumu nedir?
Cevap: Alt yüklenici tarafından gerçekleştirilmediği somut olarak tespit edilmeyen iş kalemleri, belge tutarından çıkarılmamıştır. Yani bu tür iş kalemleri iş deneyim belgesi tutarına dahil edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararının hukuki uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, alt yüklenici iş deneyim belgesi tutarının mevzuata ve şartnamelere uygun şekilde hesaplandığını ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığını belirlemiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka uygun bulmuştur.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu alt yüklenici iş deneyim belgesinin, teklif bedelinin %60’ı olan asgari iş deneyim tutarını karşılayıp karşılamadığı noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, alt yüklenici sıfatıyla elde ettiği deneyime ait belgenin mevzuata uygun olduğunu ve yeterli tutarda iş gerçekleştirdiğini savunmuş; buna karşın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir. Uyuşmazlık bu yönüyle, iş deneyim belgesinin içeriği kadar, belgeye esas teşkil eden iş kalemlerinin kapsamı ve tutar hesaplaması bakımından da değerlendirmeye konu olmuştur.
İhale sürecinde tartışma konusu olan husus, sunulan alt yüklenici iş deneyim belgesinde yer alan iş kalemlerinin, benzer iş tanımıyla uyumlu olup olmadığı ve buna göre hesaplanan belge tutarının asgari yeterliliği sağlayıp sağlamadığıdır. İdarece yapılan hesaplamada, alt yüklenicinin iş bedeli, yüklenicisiyle yaptığı sözleşmede yer alan tenzilat oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiştir. Ayrıca söz konusu iş kalemlerinin, işin yüklenicisine yapılan kesin hesap ödemeleri ve sözleşme eki keşif özeti birim fiyatları dikkate alınarak kıymetlendirildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ihale konusu iş kapsamına girmeyen bazı kalemlerin, örneğin “kesintisiz güç kaynağı” gibi ekipmanlara ilişkin işler, belge bedelinden çıkarılmıştır. Ancak, fiilen alt yüklenici tarafından yapılıp yapılmadığı somut biçimde belirlenemeyen iş kalemleri belge tutarına dahil edilmiş, bu yönüyle alt yüklenici aleyhine hesaplama yapılmasından kaçınılmıştır.
Söz konusu hesaplamalar neticesinde iş deneyim belgesi tutarı 13.522.736,89 TL olarak belirlenmiş ve bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedelinin %60’ı olan 17.169.108,30 TL’lik asgari yeterliliğin altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum, belgeyi destekleyen iş kalemlerinin esaslı kısmının, ihale kapsamında tanımlanan benzer işlerle uyumlu olmaması ve ihale dışı kalemlerin belge değerinden düşülmesiyle ilgilidir. Kurul tarafından da bu tutarsızlıklar, işin kapsamının dışında kalan kalemlerin dâhil edilmemesiyle somutlaştırılmış ve esaslı olduğu değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, iş deneyimi açısından belirleyici olan unsurun yalnızca belgesi sunulan sözleşme büyüklüğü değil, içeriğindeki iş kalemlerinin ihale konusu işle benzerlik arz eden kısmı olduğu ortaya konmuştur.
Başvuru sahibi tarafından sunulan alt yüklenici iş deneyim belgesinin dayandığı işlerin, ihale kapsamında aranılan benzer iş tanımıyla yeterli düzeyde örtüşmemesi nedeniyle, hesaplanan toplam tutarın teklifin %60’ı olan gereklilik seviyesine ulaşamadığı açıkça ortaya çıkmıştır. Bu durum, yalnızca iş kalemlerinin teknik içeriğiyle değil, oranlamaya esas alınan tenzilat ve belge kapsamındaki dış kalemlerin ayrıştırılmasıyla da ilgilidir. Belgenin dayanağını oluşturan uygulama detaylarının yeterince kapsayıcı olmaması, asgari tutarın altında kalmasına yol açmıştır.
Kurul, yapılan hesaplamaların idari şartnameye, benzer iş tanımlamasına ve ihale mevzuatındaki usullere uygun biçimde yürütüldüğünü; alt yüklenicinin gerçekleştirmediği somut biçimde belirlenen kalemlerin belge dışında tutulduğunu; tutarın asgari yeterliliği karşılamadığını ve bu gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olduğunu değerlendirmiştir. Kararda ayrıca ihale üzerinde bırakılan ve diğer isteklilere ait belgeler farklı gerekçelerle uygun bulunmuş ya da yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmişse de, başvuru sahibine ilişkin sonucun dayanağını yetersiz tutarın oluşturduğu ve bunun hukuki yönden isabetli bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.