KÜNYE
- Toplantı No: 2022/027
- Gündem No: 50
- Karar Tarihi: 11.05.2022
- Karar No: 2022/UY.I-598
- Başvuru Sahibi: As-Yol Yapı Sanayi ve Tic.A.Ş.-Kıbrıs İnşaat Taahhüt Mad. En. San. ve Tic. A.Ş İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/682653
- İhale Adı: Eşme-Güney Yolu Km:0+000-30+207.65, Ulubey-Aşağıçeşme Yolu Km:0+000-24+796(G)/0+000(İ)-5+500 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenmeyen analiz girdilerine farklı fiyat öngörülmesi gerekçe gösterilerek teklifin reddi hukuka aykırı bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyatlar öngörülmesinin mevzuata aykırı olduğunu ve teklifinin reddedilmesinin haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili mevzuat uyarınca, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri ve analiz girdileri belirlenmekte, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan analiz girdileri için açıklama istenmemektedir. İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri tabloları (Ek-3 ve Ek-4) isteklilere verilmiş ve bu tabloların fiyatlarla doldurulup idareye sunulması istenmiştir. Başvuru sahibi açıklama istenmeyen analiz girdileri için farklı fiyatlar öngörmüş ancak bu tabloları idareye sunmamıştır. Mevzuatta açıklama istenmeyen analiz girdilerine farklı fiyat öngörülmesini engelleyen açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, idarece istenilen tabloların sunulmaması nedeniyle teklifin reddedilmesi yerinde bulunmuştur.
İdare Görüşü
İdare, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için sunulan fiyatların farklı olmasının açıklamaların uygun bulunmamasına neden olduğunu ve bu nedenle teklifin reddedildiğini savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Aşırı düşük tekliflerin açıklamasında, idarece açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin fiyatların farklı öngörülmesi nedeniyle teklif doğrudan reddedilebilir mi?
Cevap: İdari düzenlemede açıklama istenilmeyen analiz girdileri için farklı fiyat tahmin edilmesini açık şekilde yasaklayan bir hüküm yoksa, bu durum tek başına teklifin reddine yol açmaz. Ancak idarece bu girdilerin doldurulmasının zorunlu tutulduğu tabloların sunulmaması, teklifin reddine neden olabilir.
Soru 2: İhale sürecinde aşırı düşük teklif sorgulamasında idari yazışma ile isteklilere gönderilen analiz girdileri tablolarının doldurulup sunulması mecburi midir?
Cevap: Evet, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri tabloları isteklilere iletilmiş ve doldurulup sunulması talep edilmişse, bu tabloların eksiksiz ve tam olarak sunulması zorunludur. Sunulmaması halinde teklifin reddi gündeme gelebilir.
Soru 3: İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin idarece gönderilen sorgulama yazısına dair ayrıca itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekir mi?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin idari yazışmalara yönelik ayrı bir itirazen şikayet başvurusunda bulunulması zorunlu olmadığı durumlar vardır. Bu nedenle, bu konuda bir başvuru olmaması tek başına olumsuz bir sonuç doğurmaz; ancak süreç takip edilmeli ve süresi içinde şikayet yapılma ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.
Soru 4: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için farklı fiyatlar öngörülmesi mevzuat açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: Mevzuat kapsamında, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için farklı fiyat öngörülmesini doğrudan yasaklayan ya da düzenleyen özel bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle böyle bir durumun teklifin reddi için tek başına yeterli bir gerekçe olmadığı kabul edilir.
Soru 5: Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde idari şartname ve genel tebliğ hükümlerine uygun davranılmasının önemi nedir?
Cevap: Aşırı düşük teklif sorgulama ve değerlendirme sürecinde idari şartname ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uyulması, şeffaflık ve hukuka uygunluk açısından elzemdir. Bu çerçevede, idarenin isteklilere sunduğu açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri tablolarını tam ve eksiksiz doldurup sunmaları beklenir. Bu usule uyulmaması, teklifin reddine ve itirazların reddine sebep olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyatlar öngörmesi teklifinin reddi için geçerli bir gerekçe midir?
Cevap: Hayır, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyatlar öngörülmesi, doğrudan teklifin reddi için geçerli bir gerekçe olarak kabul edilmemiştir. İncelemede teklifin bu nedenle reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
Soru 2: İdarenin isteklilere gönderdiği açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri tablolarının doldurulup sunulması zorunlu mudur?
Cevap: Evet, idare tarafından gönderilen ve fiyatların doldurulması istenen tabloların isteklilerce eksiksiz olarak sunulması zorunlu bulunmuştur. Başvuru sahibinin bu tabloları sunmaması teklifinin reddi için geçerli bir gerekçe olmuştur.
Soru 3: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısına dair ayrı bir şikayet başvurusunda bulunması gerekli midir?
Cevap: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin sorgulama yazısına dair ayrı bir şikayet başvurusu bulunmamıştır ve bu durum değerlendirme sürecinde olumsuzluk doğurmamıştır. Bu nedenle, idarenin gönderdiği sorgulama yazısına yönelik farklı bir şikayet başvurusunun zorunlu olduğuna dair bir tespit yapılmamıştır.
Soru 4: Mevzuatta açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyat öngörülmesini engelleyen açık bir hüküm bulunmakta mıdır?
Cevap: Mevzuatta, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyat öngörülmesini açıkça yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır. Bu sebeple bu durumun teklifin reddi için tek başına geçerli bir gerekçe oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük bulunarak reddedilmesi gerekçesiyle yaptığı itirazen şikâyet başvurusu değerlendirilmiştir. Uyuşmazlık, esas olarak teklif açıklamaları kapsamında açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyatlar öngörülmesinin teklifin reddine dayanak olup olamayacağına odaklanmıştır. Aynı zamanda idarece teklif açıklamaları için gönderilen tabloların doldurulup sunulması yükümlülüğüne uyulup uyulmadığı ve bunun teklifi geçersiz kılıp kılamayacağı konusu da değerlendirme kapsamına alınmıştır.
Vaka kapsamında dikkat çeken hususlardan biri, aşırı düşük teklif açıklaması sırasında idare tarafından sadece açıklama istenilen analiz girdileri değil, aynı zamanda açıklama istenilmeyen girdilere ilişkin fiyatların da doldurulacağı tabloların isteklilere iletilmiş olmasıdır. Başvuru sahibi, açıklama istenilmeyen girdilere bazı farklı fiyatlar öngörmekle birlikte bu girdilere ilişkin tabloları idareye hiç sunmamıştır. İdare, açıklama istenilmeyen girdilere önerilen bu fiyat farklılıklarını gerekçe göstererek açıklamaları yeterli bulmamış ve teklifi reddetmiştir. Ancak Kamu İhale Kurulu, yalnızca farklı fiyat öngörülmesinin, ilgili tablolar sunulsa dahi, teklifin reddine gerekçe olamayacağına kanaat getirmiştir.
Bu noktada, “esaslı unsur” kavramı üzerinden bir ayrım gözetilmiştir. Açıklama istenilmeyen analiz girdileri, işin maliyeti içinde sınırlı bir etkiye sahip olduğundan esaslı unsur olarak değerlendirilmemiştir. Bu nedenle, bu girdilerde yer alan fiyatların yaklaşık maliyet ile uyumlu olmaması veya bir ölçüde farklılık içermesi, teklifin teknik veya ekonomik tutarlılığını doğrudan bozucu nitelikte görülmemiştir. Açıklama istenilmeyen kalemlerin bu yöndeki esnek yapısı, öngörülen küçük farkların teklifin bütününe ilişkin güvenilirliği zedelemediği yönündeki yaklaşımla örtüşmüştür.
Ancak söz konusu esneklik, bu girdilere ilişkin sunulması istenilen tablolar açısından geçerli görülmemiştir. İdare tarafından açıkça açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin her ikisi için ayrı tablolar sunulmuş ve bunların doldurularak iletilmesi gerektiği açıkça bildirilmiştir. Başvuru sahibi ise bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş, özellikle açıklama istenilmeyen girdilere dair tabloları boş bırakmıştır. Bu durum, şeklen önemsiz sayılamayacak bir eksiklik olarak değerlendirilmiş ve idarenin bu gerekçeyle teklifi geçersiz kabul etmesi yerinde bulunmuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine farklı fiyat öngörülmesini salt bu haliyle teklifin reddi için yeterli görmemiş; ancak idarece açıkça istenilen Ek-3 ve Ek-4 tablolarının sunulmamasını, teklif değerlendirmesi açısından geçerli bir ret gerekçesi olarak kabul etmiştir. Böylece, başvuru sahibinin esas şikâyeti hukuken haklı bulunmakla birlikte eksik belge sunumu nedeniyle talebi nihai olarak reddedilmiş, değerlendirme göstergesini şekli yükümlülüğün yerine getirilmesi oluşturmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.