KÜNYE
- Toplantı No: 2017/010
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 22.02.2017
- Karar No: 2017/UY.II-631
- Başvuru Sahibi: Metehan Makina İnşaat Madencilik Harfiyat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/215289
- İhale Adı: Beyağaç (Denizli) Kanalizasyon İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyecek kalemlere 0,01 TL teklif verilmesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine 0,01 TL fiyat teklif edilmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım amacı kanalizasyon inşaatı olup, aşırı düşük teklif sorgulamasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2 maddesine göre, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan analiz girdileri için açıklama istenmemektedir. Başvuru sahibinin teklifinde açıklama istenilmeyen 33 analiz girdisi için 0,01 TL fiyat verilmiş, ancak bu durumun açıklama istenilmeyecek girdiler için teklif edilen fiyatların makul olup olmadığını belirlemede tek başına yeterli olmadığı, işin teknik şartnamesi ve fen-sanata uygunluk açısından aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği belirtilmiştir. İdarenin açıklama istenilmeyecek girdilere ilişkin fiyatları sorgulamaması mevzuata aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine verilen fiyatlar, teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması için tek başına dikkate alınabilir mi?
Cevap: Hayır, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine verilen fiyatlar tek başına teklifin elenmesi için yeterli bir gerekçe sayılmaz. Bu girdiler için belirlenen sınır altında fiyat verilmesi halinde bile, işin teknik şartnameye uygunluğu ve fen-sanata uygunluk açısından kapsamlı bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekir. İdareler sadece bu fiyatlara dayanarak teklifleri doğrudan dışlayamaz.
Soru: İdare aşırı düşük teklif incelemesinde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine ilişkin fiyatları sorgulamazsa sonuç ne olur?
Cevap: İdarenin açıklama istenilmeyecek analiz girdilerindeki fiyatları değerlendirmeden sadece tutar bazında hareket etmesi mevzuata aykırıdır. Bu durumda yapılan işlem iptal edilebilir ve tekliflerin yeniden teknik uygunluk açısından sorgulanarak değerlendirilmesi gerekir.
Soru: Teklifte açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine sembolik fiyat (örneğin 0,01 TL) verilmesi teklifin aşırı düşük olup olmadığını tek başına gösterir mi?
Cevap: Hayır, sembolik fiyat verilmesi bu girdilerin aşırı düşük olduğu anlamına hemen gelmez. Bu fiyatların işin teknik şartlarına ve piyasa koşullarına uygunluğu ayrıca analiz edilmelidir. Bu nedenle sadece sembolik fiyat verilmesi teklifin doğrudan elenmesini gerektirmez.
Soru: Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için fiyat alt sınırı, aşırı düşük teklif sorgulamasında nasıl uygulanır?
Cevap: Tebliğde, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında ise bu girdiler için açıklama talep edilmez. Ancak bu durum, idarenin bu girdilerin teklif fiyatlarının makul olup olmadığını değerlendirmesine engel değildir. Dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasında bu girdiler yine teknik açıdan incelenmelidir.
Soru: Bir analiz girdisi için açıklama talep edilmemesi, o girdinin fiyatının mutlaka doğru ve makul olduğu anlamına gelir mi?
Cevap: Hayır, açıklama istenmeyecek girdilere ilişkin fiyatların uygunluğu idarece ayrıca değerlendirilmelidir. Açıklama talep edilmiyor olması fiyatın geçerliliğine kesin onay vermek anlamına gelmez; idare işin teknik şartlarına ve fen-sanata uygunluk açısından da inceleme yapmak zorundadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine 0,01 TL fiyat verilmesi, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Hayır, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine 0,01 TL fiyat verilmesi tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli değildir. İdarenin işin teknik şartnamesi ve fen-sanata uygunluk açısından aşırı düşük teklif sorgulamasını yapması ve süreci mevzuata uygun yürütmesi gerekmektedir.
Soru: İhalenin aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin açıklama istenilmeyecek girdilere ilişkin fiyatları sorgulamaması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, idarenin açıklama istenilmeyecek analiz girdilerindeki fiyatları sorgulamaması mevzuata aykırıdır. Bu girdilere ilişkin tekliflerin makul olup olmadığı değerlendirilmeden sadece fiyat tutarına dayanarak teklifin elenmesi mümkün değildir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinde açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL fiyat verildiği halde teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunun tekrar gözden geçirilmesi gerekebilir mi?
Cevap: Evet, bu tür bir durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata aykırı bulunduğundan teklifin yeniden değerlendirilmesi ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması gerekir.
Soru: Kamu İhale Genel Tebliği kuralları çerçevesinde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin fiyatlandırılmasına ilişkin sınır nasıl uygulanmıştır?
Cevap: Genel Tebliğ hükmü gereği, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan analiz girdilerine ilişkin fiyat tekliflerine açıklama istenmeyeceği belirtilmiş; ancak bu sınırın altında fiyat teklif edilmiş olsa bile fiyatın makul olup olmadığı ve işin teknik şartlarına uygunluk açısından aşırı düşük sorgulaması yapılmalıdır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, yapım işi kapsamında gerçekleştirilen bir ihalede, bazı analiz girdilerine teklif edilen sembolik fiyatlar nedeniyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıdır. Özellikle, açıklama istenilmeyecek kapsamda kalan 33 analiz girdisi için 0,01 TL gibi sembolik fiyatlar verilmiş olduğu, idare tarafından sadece bu fiyatlar gerekçe gösterilerek teklifin geçersiz sayıldığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi bu işlemin, aşırı düşük teklif sorgulama sürecine ve ilgili mevzuat hükümlerine açıkça aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
İhale sürecinde temel tartışma, açıklama istenilmeyecek nitelikteki analiz girdilerinin fiyatlandırılmasına ilişkindir. Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ya da daha düşük tutarda kalan girdiler için açıklama talep edilmemektedir. Ancak sorun, bu açıklama zorunluluğu ortadan kalksa dahi, bu tür girdilere verilen sembolik fiyatların teklifin dışlanmasında tek başına belirleyici olup olamayacağı noktasında ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, ilgili fiyatların ticari hayatın olağan akışıyla uyumsuz olduğu gerekçesiyle yapılan dışlamanın hukuken temelsiz olduğunu iddia etmektedir.
Uyuşmazlıkta önemli olan husus, bu fiyatlandırma tutumunun işin fen ve sanat kurallarına uygunluğu noktasında değerlendirilip değerlendirilmediğidir. Kurul, açıklama istenilmeyen girdiler için öngörülen sınırlar altında kalan fiyatlara yönelik ayrıca sorgulama yapılmasının gerekliliğine dikkat çekmiştir. Bu yönüyle, söz konusu girdiler için açıklama mekanizması işlemese dahi, teklif edilen fiyatların teknik şartnameye uygun olup olmadığı değerlendirilmeden sırf tutar nedeniyle dışlama yoluna gidilmesi geçerli bir gerekçe sayılmamaktadır.
Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin teklifinde açıklama istenilmeyen 33 kalem için 0,01 TL fiyat verilmesinin tek başına teklifin geçersizliği için yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda idarenin, teknik gereklilikler ve yapım koşulları çerçevesinde analiz girdilerinin fiyatlandırmasının makuliyetini ayrıca incelemesi gerektiği ortaya konmuştur. Açıklama talep edilmeyen kalemlerin doğrudan göz ardı edilmesi, işin bütününe dair fen ve sanat uygunluğunun irdelenmediği anlamına gelmiştir.
Sonuç olarak, Kurul, teklifin yalnızca açıklama istenilmeyecek girdilere verilen sembolik fiyatlar gerekçesiyle dışlanmasının mevzuata aykırı olduğunu belirlemiş ve teklifin yeniden değerlendirilmesi yönünde düzeltici işlem kararı almıştır. Bu kararla, idarelerin aşırı düşük teklif değerlendirmelerinde yüzeysel değerlendirmeler yerine kapsamlı ve teknik içerikli bir inceleme yapmak zorunda oldukları bir kez daha vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.