KÜNYE
- Toplantı No: 2017/021
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 26.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-1184
- Başvuru Sahibi: Faysal TAŞKIN
- İhaleyi Yapan İdare: Muş Hasköy Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı
- İKN: 2016/525773
- İhale Adı: Muş Hasköy İlçesi 100 Öğrenci Kapasiteli Kız Öğrenci Yurdu İnşaatı İşi
Özet
İhale tekliflerinin 4734 sayılı Kanun 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesi sonucu itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklifinin 11/g bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu ve benzer gerekçelerle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan diğer isteklilerin tekliflerinin sınır değeri değiştireceği gerekçesiyle yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım amacı ve teknik içeriği doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu Emniyet Genel Müdürlüğü ve Millî İstihbarat Teşkilatı tarafından bildirilen isteklilerin ihaleye katılamayacağını, bu kapsamda yapılan tespitlerin idare tarafından Muş Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü yazısı ile desteklendiğini ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin teklifinin 11/g bendi kapsamında olduğu yönünde tespit yapmış ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Terör örgütleriyle iltisaklı olduğu iddia edilen isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesinde idarenin hangi tür resmi belgeler sunması gerekir?
Cevap: Kamu ihalelerinde isteklilerin terör örgütleriyle iltisaklı olduğuna dair tespitlerin değerlendirilmesi için, idarenin genellikle Emniyet Genel Müdürlüğü, Milli İstihbarat Teşkilatı veya yetkili güvenlik birimleri tarafından düzenlenen resmi yazıları sunması beklenir. Bu belgeler somut bir dayanak teşkil ettiğinde, Kurul tarafından tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar verilebilir.
Soru: İdare bir isteklinin 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesini isterken, bu tespitlerin ihale sürecinde diğer isteklilerin iddialarını ve teklif sınırlarında yaratacağı değişiklikleri de dikkate almalı mıdır?
Cevap: İhale kararlarında, 11/g maddesi kapsamında değerlendirme dışı bırakılan istekliler nedeniyle oluşabilecek teklif sınırı değişiklikleri, idari değerlendirme kapsamında ve somut veriler ışığında ele alınabilir. Ancak bu durum tek başına değerlendirme dışı bırakmaya engel teşkil etmeyebilir. Kurumlar, sınır değer değişimini gerekçe göstererek değerlendirme dışı bırakmayı sorgularken somut ve bağlayıcı deliller sunmalıdır.
Soru: Terör örgütleriyle ilişkilendirilen isteklilerin 11/g maddesi kapsamında ihaleden elenmesi sürecinde, teknik ve idari şartnamede yer alan işin niteliği ve amacı nasıl dikkate alınır?
Cevap: İhale konusu işin teknik içeriği ve amacı, tekliflerin 11/g maddesi gereği değerlendirme dışı bırakılmasının gerekçelendirilmesinde önem taşıyabilir. Özellikle güvenlik, savunma gibi hassas alanlarda, bu bağlantının varlığı ihalenin adil ve güvenli şekilde yürütülmesi için yeterli kabul edilebilir. Bu nedenle ihale konusu ve işin kapsamı, değerlendirmede somut ve yerinde bir ölçüt olarak kullanılır.
Soru: 11/g maddesi kapsamında tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kararlarda idarenin yazılı bildirimleri ve deliller eksik veya belirsizse durum nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarenin somut ve resmi belgelerle desteklemediği veya yeterince açık olmayan tespitler, isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmasında tereddüt oluşturabilir. Bu gibi durumlarda, Kurul veya ilgili makamlardan ek açıklama veya belge talep edilmesi gerekebilir. Belge eksikliği halinde bu kararlara itiraz yolu açılabilir ve işlemin hukuka uygunluğu sorgulanabilir.
Soru: 11/g maddesi kapsamında tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgili karar süreçlerinde, başvuru sahiplerinin itirazlarında hangi tür delillerin ortaya konması önemlidir?
Cevap: Başvuru sahipleri itirazlarında, idarenin 11/g maddesine dayandırdığı tespitlerin yanlış, eksik veya dayanaksız olduğunu somut belgelerle göstermek zorundadır. Deliller; güvenlik kurumlarından alınacak sübjektif yorumlar dışında, somut hukuki veya fiili durumun ispatına yönelik olmalıdır. Bu tür doğrudan ve net deliller olmadıkça, itirazların kabul edilip değerlendirme dışı bırakma kararlarının bozulması zorlaşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmemesi başvuru sırasında hangi somut veri veya belgeye dayanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifinin 11/g maddesi kapsamında değerlendirildiği tespit, idarenin Muş Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıya dayanmıştır. Bu yazıyla, başvuru sahibinin terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu bildirilmiştir. Kurul da bu somut delil ışığında teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olduğuna karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, 11/g bendi kapsamındaki teklif dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu iddiası neden Kurul tarafından kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, idarenin teklifin 11/g bendi kapsamında olduğuna ilişkin tespitin Muş Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü’nün yazısı ile desteklendiğini ve bu tespitin mevzuata uygun olduğunu belirterek, başvuru sahibinin itirazını reddetmiştir. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, teklif değerlendirme dışı bırakılan diğer isteklilerin tekliflerinin sınır değerini değiştireceğine dair talebinin Kurul kararına etkisi olmuş mudur?
Cevap: Hayır, Kurul kararında bu talep kabul edilmemiştir. Başvuru sahibinin benzer gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılan diğer isteklilerin tekliflerinin sınır değerini değiştireceği iddiası, Kurul tarafından somut verilerle desteklenmediği takdirde talebin değerlendirmeye alınması uygun bulunmamıştır.
Soru: İhale konusu işin teknik içeriği ve yapılma amacına ilişkin tespit, 11/g maddesi kapsamında tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Kurul, ihale konusu işin teknik içeriği ve yapılma amacını göz önünde bulundurarak, terör örgütleriyle bağlantılı olduğu tespit edilenlerin ihaleye katılamayacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, teknik ve idari gerekçeler doğrultusunda yapılan tespit, tekliflerin 11/g maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasını uygun kılmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, bir isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kanun’un 11/g bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılması üzerine ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, teklifinin bu kapsamda elenmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüş ve ayrıca, benzer gerekçelerle elenen diğer isteklilerin tekliflerinin sınır değer hesaplamasında etkili olacağını belirterek ihalenin yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Bu çerçevede temel tartışma, idarenin 11/g bendi kapsamında gerçekleştirdiği teklif dışı bırakma kararının dayanağı ile bu kararın etkilerinin hukuki geçerliliği üzerindedir.
Uyuşmazlığın merkezinde bulunan teklif dışı bırakma işlemi, idarece Muş Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından bildirilen bilgiler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Bu yazıda başvuru sahibinin terör örgütleri ile iltisaklı veya irtibatlı olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır. Kurul, bu resmi yazıyı dikkate alarak, idarenin işleminde somut bir dayanak bulunduğu sonucuna ulaşmış ve söz konusu tespitin 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesini hukuka uygun bulmuştur. Bu yaklaşımda, yazılı bildirimin niteliği ve içeriği belirleyici rol oynamıştır.
İhale konusu işin teknik özellikleri ve yapılma amacı da karar sürecinde etkili olmuştur. Kurul, yürütülmesi planlanan işin mahiyetine bağlı olarak, bu tür ihalelerde güvenlik açısından hassasiyetin önemli bulunduğunu, bu nedenle güvenlik birimlerince bildirilen risklerin, ihale dışı bırakma için yeterli bir gerekçe oluşturduğunu değerlendirmiştir. İşin niteliğinin, 11/g maddesinin uygulanmasına zemin hazırladığı koşullarda, idare tarafından yapılan dışlama işlemine destek sağladığı görülmektedir.
Başvuru sahibi, yalnızca kendi teklifine yönelik işlemi değil, aynı gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılan diğer tekliflerin sınır değer üzerinde yaratacağı etkiyi de gündeme getirmiştir. Ancak Kurul, bu iddiayı değerlendirmeye almadı. Söz konusu gerekçenin sadece varsayımlara dayandığını, somut verilerle desteklenmediğini belirleyerek, sınır değer tartışmasının karar üzerinde etkili olmasına gerek görmemiştir. Bu tutum, değerlendirme dışı bırakma işleminin bağımsız bir nitelik taşıdığına işaret etmiştir.
Sonuç olarak Kurul, idarece yapılan tespitin güvenlik makamlarından alınan resmi yazıya dayandığını ve ihale konusu işin özellikleri dikkate alındığında, teklifin 11/g maddesi çerçevesinde değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olduğunu değerlendirmiştir. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin itirazı reddedilmiş ve ihale sürecinde yapılan işlem onanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.