KÜNYE
- Toplantı No: 2017/015
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 29.03.2017
- Karar No: 2017/UY.I-919
- Başvuru Sahibi: Pramid Yapı Yol En. İnş. A.Ş. & Yedigöze İnş. Dan. Oto. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/567900
- İhale Adı: Karaman-5Bölge Hd Devlet Yolu Sertavul Tüneli ve Bağlantı Yolları Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Bsk İşleri Yol
Özet
İhale değerlendirmesinde 2016 yılına ait fatura sunulmaması nedeniyle 2016 cirosunun ortalamaya dahil edilmemesi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, 2015 ve 2014 yıllarına ait gelir tabloları ile 2015 yılına ait faturaların sunulduğunu, 2016 yılına ait faturaların da sunulduğunu ve bu faturaların değerlendirmeye alınmaması nedeniyle itirazen şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36/4 maddesi uyarınca isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla ait belgelerini sunabileceğini, ancak burada her yılın faturalarının sunulmasının zorunlu olmadığını ve sunulan yılların ortalamasının alınması gerektiğini tespit etmiştir. Ayrıca, 2016 yılına ait faturaların sunulmadığı iddiasının idarece de kabul edildiği, dolayısıyla 2016 yılının ortalamaya dahil edilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü 2016 yılına ait faturaların sunulduğu iddiasının şikayet aşamasında idareye bildirilmediği ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda da bu hususun yer almadığı belirtilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, 2015 yılına ait faturaların sunulduğunu ancak 2016 yılına ait tek bir faturanın dahi sunulmadığını, bu nedenle 2016 cirosunu sıfır kabul ederek 2015 ve 2016 yıllarının faturalarının toplamının ikiye bölünerek ortalama ciro tutarının hesaplandığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale değerlendirmesinde, isteklilerden istenen son birkaç yıla ait finansal belgelerin tam sunulmaması halinde, eksik yıllar nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale mevzuatı, isteklinin belgeleri son altı yıla kadar sunabileceğini öngörmekle birlikte, tüm yılların belgelerinin zorunlu olarak sağlanmasını şart koşmayabilir. Eksik yılların finansal verileri sunulmadığında, sadece elde bulunan ve kabul edilen yılların finansal verileri dikkate alınarak ortalama veya toplam hesaplaması yapılır; eksik yıllar sıfır olarak değerlendirilmez veya yok sayılır. Bu durumda, eksik belgelerin varlığı nedeniyle oranlama yapılması adil bir uygulama olabilmektedir.
Soru: İtirazen şikayet süreçlerinde, iddialara ilişkin belgelerin veya delillerin önceden idareye bildirilmemesi, başvurunun hangi açıdan etkilenir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurularında sadece şikayet aşamasında idareye bildirilmiş ve idarenin de değerlendirmesine girmiş iddialar dikkate alınır. Şikayet aşamasında idareye bildirilmemiş veya değerlendirmeye alınmamış yeni delil ve iddialar, itirazen şikayet inceleme aşamasında genellikle dikkate alınmaz. Bu durum, başvurunun reddine veya delilin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: İhale sürecinde finansal belgelerin sunulmasında, belge sunan yıllar arasında boşluk bulunması halinde hangi kriterler uygulanır?
Cevap: Mevzuat, ihale dosyasında belge sunulan yılların ortalamasının alınmasını öngörür. Arada belgelerin sunulmadığı veya belgelendirilemediği yıllar zorunlu olarak sıfır kabul edilmez. Bu nedenle, belge sunulan yılların finansal performanslarının ortalaması esas alınarak değerlendirme yapılır. Ancak, belgelerin yılı itibarıyla eksikliği önemli tutarsızlıklar doğuruyorsa, idare değerlendirmede dikkate alabilir.
Soru: Finansal yeterlik kriteri kapsamında sunulan belgelerin doğruluğu veya sunulduğuna dair iddialar idari değerlendirmede nasıl ele alınır?
Cevap: Finansal belgelerin sunulduğu iddiasının doğruluğu, idarenin kayıtları ve mevzuat çerçevesinde incelenir. Belgeler idarece sunulmamış kabul edilir veya idarenin kayıtları ile çelişirse, bu iddialar itiraz aşamasında açıkça ve zamanında bildirilmemişse değerlendirmeye alınmayabilir. Bu nedenle, belgelerin sunumu ve takibi titizlikle yapılmalıdır.
Soru: İhale değerlendirmelerinde, sunulan belgelerin kapsamı ile mevzuatın izin verdiği belge aralığı farklı olduğunda ne tür uygulamalar yapılır?
Cevap: Mevzuat isteklilere son altı yıl gibi bir süre için belge sunma hakkı verse de, tüm yılların belgelerini sunmak zorunlu olmayabilir. Bu durumda, sadece sunulan belgeler üzerinden değerlendirme yapılır. Eksik yıllar değerlendirmeye alınmamakla birlikte, sunulan belge döneminin yeterliliği ve tutarlılığı incelenebilir. İhale komisyonları, sunulan belgelerle yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığını objektif şekilde değerlendirmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin 2016 yılına ait faturaların sunulmadığını kabul etmesi halinde, bu yılın cirosunun ortalamaya dahil edilmemesi doğru mudur?
Cevap: Evet, idare 2016 yılına ait faturaların sunulmadığını kabul etmişse, kurul ilgili yönetmelik uyarınca yalnızca sunulan yılların cirolarının ortalamasını almıştır; dolayısıyla 2016 yılı cirosunun ortalamaya dahil edilmemesi doğru bir uygulamadır.
Soru: Başvuru sahibinin 2016 yılına ait faturaların sunulduğuna dair itirazen şikayet başvurusunda ileri sürdüğü iddiası neden dikkate alınmamıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin 2016 yılı faturalarının sunulduğu iddiası şikayet aşamasında idareye bildirilmemiş ve idarenin şikayet üzerine verdiği kararda da yer almamıştır; bu nedenle kurul itirazen şikayet aşamasında bu hususun dikkate alınmayacağına karar vermiştir.
Soru: Yönetmelik uyarınca isteklinin hangi yıllara ait belgeleri sunması zorunludur ve bu vakada nasıl bir kriter uygulanmıştır?
Cevap: Yönetmelik isteklinin son altı yıla ait belgeleri sunabilmesine imkan tanımakta ancak her yılın faturalarının zorunlu olarak sunulmasını şart koşmamaktadır. Bu vakada sunulan yılların (2014 ve 2015) faturalarına göre ortalama ciro hesaplanmıştır.
Soru: İdari değerlendirmede 2016 yılına ait faturaların eksikliği nedeniyle ciro ortalaması nasıl hesaplanmıştır?
Cevap: 2016 yılına ait tek bir fatura dahi sunulmadığından bu yılın cirosu sıfır kabul edilmiş ve 2015 yılı cirosuyla birleştirip ikiye bölmek yerine sadece 2015 yılı cirosu üzerinden ortalama hesaplanmıştır.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlıkta, ihale sürecinde teklif sunan isteklilerin finansal yeterliklerinin değerlendirilmesi sırasında, başvuru sahibinin 2016 yılına ait faturalara ilişkin olarak farklı bir değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürdüğü görülmüştür. Başvuru sahibi, 2016 yılına ait fatura örneklerinin idareye sunulduğunu ve bu faturaların değerlendirme dışı bırakıldığını iddia ederek, bunun ortalama ciro hesabına etkisi bulunduğu gerekçesiyle itirazen şikâyet yoluna gitmiştir. Ancak idare, 2016 yılına ait herhangi bir faturanın sunulmadığını belirtmiş ve yapılan değerlendirmede bu yılı ortalamaya dahil etmemiştir.
Uyuşmazlıkta temel tartışma, 2016 yılına ait faturaların sunulup sunulmadığı ve buna bağlı olarak bu yılın ciro ortalamasına dâhil edilip edilmeyeceği üzerinedir. Başvuru sahibi bu yılın cirosunun hesaba katılması gerektiğini belirtmiş, fatura örneklerinin verildiğini ileri sürmüştür. Ancak idare, yalnızca 2015 yılına ait faturaların sunulduğunu, 2016 yılına ait ise tek bir faturanın bile gelmediğini ifade etmiş ve bunun üzerine 2016 yılına ilişkin ciroyu yok kabul ederek ortalama hesaplamasını yalnızca sunulan yıl üzerinden gerçekleştirmiştir. Dolayısıyla, finansal belge sunumu noktasında idare ile başvuru sahibi arasında belge mevcudiyeti yönünden bir yorum farklılığı oluşmuştur.
Bu olay çerçevesinde yapılan değerlendirmede Kurul, idarenin yaklaşımını esas alarak önemli bir sonuca varmıştır. Mevzuatın, isteklilere şarta bağlı olmaksızın son altı yıla ait belgelerden herhangi bir yıllık veriyi sunma hakkı verdiği, ancak her bir yıl için belge sunma zorunluluğu getirmediği dikkate alınmıştır. Bu çerçevede, belge sunulmayan yılların ciro hesabında sıfır olarak değil, hiç dahil edilmeden değerlendirilmesi gerektiği yönünde bir esas benimsenmiştir. Somut olayda ise 2016 yılına ait faturaların sunulmadığı durum, idare tarafından da açıkça kabul edildiğinden, bu yılın ciro ortalamasına katılmaması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapılmıştır. Kurul, bu çerçevede yalnızca sunulan yılların dikkate alınmasının yerinde olduğuna kanaat getirmiştir.
Ayrıca, başvuru sahibinin 2016 yılına ait faturaların sunulduğuna ilişkin iddiasının değerlendirme dışı bırakılması yönündeki karar, başvuru yollarının sırasına ve usulüne ilişkin inceleme sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu iddia, ilk şikayet başvurusunda idareye bildirilmediğinden; yani ilk aşamada idare tarafından değerlendirmeye alınmadığından, itirazen şikayet sürecinde yeni bir husus olarak ileri sürülmüş sayılmıştır. Kurul da bu gerekçeyle bu yeni beyanın dikkate alınmamasına karar vermiştir. Böylece idari başvuru yollarının sırasına ve içeriğine uygunluk açısından esaslı bir sınır çizilmiştir.
Sonuç olarak, Kurul kararında idarenin değerlendirme yönteminin, hem mevzuat hükümlerine hem de belge sunumuna ilişkin fiili duruma uygun olduğu yönünde bir sonuca ulaşılmıştır. 2016 yılına ait faturaların mevcut olmadığı idare tarafından teyit edilmiş bir durum olduğundan, bu yıl ciro ortalaması dışında bırakılmış; ayrıca, yeni ileri sürülen bir iddianın geç başvuru sebebiyle dikkate alınmaması da kararda etkileyici olmuştur. Başvuru sahibinin bu iddiası şikayet sürecinde dile getirilmediği için, itirazen şikayet sürecindeki gözetimi mümkün olmamış ve başvuru nihai olarak reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.