KÜNYE
- Toplantı No: 2018/009
- Gündem No: 65
- Karar Tarihi: 14.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-427
- Başvuru Sahibi: Eray İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Tokat İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2017/576034
- İhale Adı: Tokat Çamlıbel 12 Derslikli Okul Yapım İşi
Özet
İhaleye katılamayacak isteklinin teklifinin sınır değer hesabında dikkate alınması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, 11’inci maddenin (g) bendi kapsamında bulunan isteklinin teklifinin ilk oturumda geçerli sayılarak sınır değer hesabına dahil edilmesinin kendi teklifinin sınır değerin altında kalmasına ve değerlendirme dışı bırakılmasına yol açtığını, bu isteklinin ihaleye katılamayacağını ve teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmemesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanını indiren ve teklif mektubu ile geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca geçerli teklif olarak kabul edilir. Kanun’un 11’inci maddesinin (g) bendinde yasaklı isteklilerin ihaleye katılamayacağı belirtilmiş ancak bu yasakların tespiti ikinci oturumda yapılır. İdarenin ihale tarihinden önce isteklinin yasaklı olduğunu bilmesi, teklifini almama yetkisi vermez. Bu nedenle, yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yasaklı olduğu tespit edilen bir isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi teklifin geçerliliği açısından nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: İhale sürecinde, ihale dokümanını indirip teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan her teklif 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi gereğince geçerli teklif olarak kabul edilmektedir. Yasaklılık durumu ise genellikle ikinci oturumda değerlendirilmekte olup, bu aşamaya kadar yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi mevzuat açısından uygundur. Bu yaklaşım, tekliflerin başlangıçta değerlendirmeye alınmasını ve rekabetin sağlanmasını amaçlar.
Soru: İdare ihale öncesinde bir isteklinin yasaklı olduğunu bilse de teklifini almamak zorunda mıdır?
Cevap: İdarenin ihale öncesinde isteklinin yasaklı olduğunu bilmesi, teklifin alınmasını engellemez. Mevzuat, bu şartlarda idareye teklif mektubunu almamak veya değerlendirme dışı bırakmak yönünde bir yetki vermez. Teklif, geçici teminatla birlikte usulüne uygun sunulmuşsa geçerli teklif sayılır ve sınır değer hesabına dahil edilir.
Soru: Sınır değerin hesaplanmasında yasaklı isteklinin teklifinin dikkate alınması diğer isteklilerin sıralamasını ve değerlendirmesini nasıl etkileyebilir?
Cevap: Yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi, diğer isteklilerin tekliflerinin sınır değerin altında kalmasına ve dolayısıyla değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir. Ancak mevzuat açısından, yasaklılığın ikinci oturumda kesinleşmesi gerektiği için, bu durum tekliflerin başlangıç aşamasında dikkate alınması gereklidir ve usul hatası oluşturmaz.
Soru: Yasaklılık tespiti ikinci oturuma neden bırakılmaktadır ve bu uygulamanın mantığı nedir?
Cevap: Yasaklılık tespitinin ikinci oturuma bırakılması, tüm teklifler başlangıçta usulüne uygun şekilde alınarak rekabet ortamının korunması ve cezai yaptırımların kesinleşmesinin kurumlar arası koordinasyonla sağlanması amacı taşır. Bu yöntem, ihale sürecinin öncelikle teknik ve mali açıdan yürütülmesini, yasal yasakların ise detaylı incelemeden sonra uygulanmasını mümkün kılar.
Soru: Yasaklılığı ihale tarihinde bilmelerine rağmen idarelerin yasaklı isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakması hukuki sonuç doğurur mu?
Cevap: İhale tarihinden önce yasaklılık bilinse de idarenin yasaklı isteklinin teklifini almaması veya değerlendirme dışı bırakması mevzuata aykırıdır. Böyle bir işlem, teklifin haksız şekilde elenmesi anlamına gelir ve iptal ya da itiraz konusudur. Uygulamada bunun önüne geçmek için yasaklılık durumu yasal prosedürle ikinci oturumda ele alınmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yasaklı olduğu 11’inci maddenin (g) bendinde belirtilen isteklinin teklifinin, sınır değer hesabına neden dahil edilmiştir?
Cevap: Çünkü ihale dokümanını indirip teklif mektubu ile geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilmekte, yasaklılık durumu ise ikinci oturumda tespit edilmektedir. Bu nedenle, yasaklılığın önceden bilinmesi idarenin teklif alma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz ve teklif sınır değer hesabına dahil edilir.
Soru: İdarenin, yasaklılık durumu bilindiği halde söz konusu isteklinin teklifini almaması mümkün müdür?
Cevap: Hayır, ihale öncesi isteklinin yasaklı olduğu idarenin bilgisine girmiş olsa bile, idarenin teklif mektubunu almaması veya değerlendirme dışında bırakması mevzuata uygun değildir. Bu nedenle teklif sınır değer hesabına dahil edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kalması ve değerlendirme dışı kalmasına sebep olan husus nedir?
Cevap: Sınır değer hesabında yasaklı olan isteklinin teklifinin de değerlendirmeye alınması nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kalmasıdır. Ancak bu durum mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Yasaklılığı ikinci oturuma bırakmanın ihale sürecindeki gerekçesi nedir?
Cevap: Yasaklılık durumunun ikinci oturumda tespit edilmesi, tekliflerin başlangıçta eşit ve usulüne uygun kabul edilerek rekabetin sağlanması ve yasağın kesinleşmesinin daha sonraki aşamada yapılması amacını taşır. Bu nedenle ilk aşamada yasaklı isteklinin teklifinin dikkate alınması zorunludur.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihaleye katılamayacak durumda olan bir isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesinin hukuki uygunluğu üzerinde yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin (g) bendi kapsamında yasaklı olan bir isteklinin teklifinin geçerli sayılarak sınır değer hesabına katılmasının, kendi teklifinin sınır değerin altında kalmasına ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasına neden olduğunu ileri sürmüştür. Bu doğrultuda, söz konusu isteklinin ihaleye katılma yeterliliği bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin geçerli kabul edilmemesi ve dolayısıyla sınır değer hesabına dahil edilmemesi gerektiğini savunmuştur.
İhale sürecinde tartışma, teklif mektubunu ve geçici teminatını usulüne uygun şekilde sunan bir isteklinin, yasaklı olsa dahi teklifinin ilk oturumda değerlendirmeye alınıp alınamayacağına odaklanmaktadır. İlgili tarafın yasaklılık durumuna rağmen, teklifinin geçerli ilan edilerek sınır değer hesabında dikkate alınması, ihale değerlendirme aşamaları bakımından önemli bir etki yaratmıştır. Bu durum, diğer isteklilerin tekliflerinin sınır değerin altında kalmasına doğrudan etki ederek sıralamayı değiştirmiştir. Ancak, yasaklılık durumunun ilk oturumda değil, sonraki aşamada dikkate alınması gerektiğine ilişkin yaklaşım bu tartışmanın merkezinde yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta özünü oluşturan değerlendirme, tekliflerin değerlendirme sıralamasını belirleyen sınır değerin nasıl hesaplandığı ve bu değerin oluşumuna kimlerin dahil edileceği sorusu olmuştur. Kurul, tekliflerin geçerliliği yönünden salt teknik gerekçeler değil, aynı zamanda ihale sürecinin hukuki sıralamasını dikkate alarak bir değerlendirme yapmıştır. Yasaklılık, isteklinin elenmesini gerektiren esaslı bir durum olarak kabul edilse de bunun ihalenin ilk oturumunda değil, ikinci oturumda yapılması gereken bir tespit olması nedeniyle, teklifin başlangıçta geçerli sayılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, sınır değer hesabı esnasında bu teklifin dahil edilmesi, ihale sistematiği bakımından uygun görülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirme sürecinde yasaklılık tespitinin usulüne uygun şekilde, sıralı ve zamana bağlı aşamalarda yapılması gerektiği yönünde bir tutum ortaya koymuştur. Kurul’a göre, ihale dokümanını indirerek gerekli belgeleri şeklen tam sunan bir isteklinin teklifinin, başlangıçta geçerli kabul edilmesi zorunludur; yasaklılık bilgisi önceden bilinmiş olsa bile bu durum idareye o aşamada teklif almama gibi bir yetki tanımaz. Bu yaklaşım, tekliflerin başvuruya açık olması, rekabetin korunması ve ihalenin şekli usullerle yürütülmesi ilkeleriyle uyumlu bir değerlendirme olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin iddialarını yerinde bulmayarak, yasaklı bir isteklinin teklifinin sınır değer hesabında dikkate alınmasının mevzuata uygun olduğu kanaatine varmıştır. Bu bağlamda, yasaklılık hali hangi kapsamda olursa olsun, değerlendirme dışı bırakılma işlemi ancak sonraki aşamada yapılabileceğinden, teklifin ilk oturumda geçerli kabul edilip sınır değer hesabına katılması gerektiği yönünde bir karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda, başvuru reddedilmiş ve ihale sürecinin hukuka uygun şekilde devam ettiği kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.