KÜNYE
- Toplantı No: 2023/012
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 08.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-314
- Başvuru Sahibi: Ilgazlar İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/962489
- İhale Adı: Emet Espey 800000 Ton/Yıl Kapasiteli Konsantratör Tesisi Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş grubuna uygun olmaması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale dokümanı ve mevzuata uygun olmadığını, belge konusu işin benzer iş grubuna uymadığını ve belgenin başka bir şirkete ait olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin ‘A-XVI Grup: Endüstriyel Tesis İnşaatları’ grubunda olduğunu, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin konusu olan işin bir doğalgaz kombine çevrim santrali kurulumu olduğunu ve bunun ‘XIV. Grup: Termik Santralleri’ grubunda yer aldığını tespit etmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesinin Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Müşavirlikleri tarafından düzenlenmiş ve EKAP’a kaydedilmiş olması, işin yapım amacı ve işlevi ile teknik içeriği dikkate alınarak benzer iş grubuna uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin benzer iş grubuna uygun olup olmadığı nasıl tespit edilir ve bu konuda hangi kriterler dikkate alınır?
Cevap: İş deneyim belgesinin benzer iş grubuna uygunluğu, ihale konusu işin aynı veya benzer teknik özellik, işlev ve türde olup olmadığına bakılarak değerlendirilir. İhalede belirlenen iş grupları esas alınır; örneğin, endüstriyel tesis inşaatı ile termik santral kurulumları farklı gruplar sayıldığı için belgeler arası doğrudan uygunluk aranır. İşin yapım amacı ve teknik içeriği dikkate alınır; sadece işin adının benzer olması yeterli görülmeyebilir. Bu değerlendirmede, mevzuatta veya ilgili tebliğlerde tanımlanan benzer iş gruplarının kapsamı yol gösterici olur.
Soru: Yurt dışından alınan iş deneyim belgelerinin ihale mevzuatına uygunluğu neden ayrı bir önem taşır ve nasıl doğrulanabilir?
Cevap: Yurt dışından alınan iş deneyim belgeleri, düzenleyen kurumların ve ilgili mevzuatın farklılık göstermesi nedeniyle hassas değerlendirme gerektirir. Bu belgelerin 2008/1 sayılı Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Tebliği’ne uygunluğu önemsenir. Doğrulama işlemi için belgelerin dayanağı olan sözleşmelerin Dışişleri Bakanlığı veya ilgili resmi kurumlarca teyit edilmesi yaygın uygulamadır. Bu süreç, belgenin gerçekliği ve mevzuatla paralel olup olmadığının tespiti için gereklidir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgelerindeki yanlış veya belirsiz iş grubu sınıflandırmasının idari işlemlere etkisi nedir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin yanlış veya belirsiz iş grubu sınıflandırması, teklifin değerlendirilmesinde hata yapılmasına, benzer iş şartının sağlanmaması nedeniyle teklifin geçersiz sayılmasına veya itirazlara sebep olabilir. Bu nedenle, iş deneyim belgeleri “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği” gibi düzenlemelere uygun şekilde hazırlanmalı, gerekirse belgeler yeniden düzenlenmek üzere ilgili idarelere bildirilmelidir. Aksi halde, bu durum ihale sürecini olumsuz etkileyebilir.
Soru: İhale konusu iş ile iş deneyim belgesindeki iş arasında benzerlik bulunmadığında hangi hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: İhale konusu iş ile iş deneyim belgesindeki iş arasında benzerlik yoksa, ilgili isteklinin iş deneyim belgesi değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu durum, teklifin benzer iş yeterliliği şartını sağlamadığı anlamına gelir ve isteklinin teklifinin değerlendirme dışı kalmasına veya itirazen şikayet başvurularının reddine yol açabilir. Benzerlik tespitinin doğru yapılması, ihalenin şeffaflığı ve rekabet şartlarının sağlanması açısından önemlidir.
Soru: İş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve belgelerle ilgili itirazlarda hangi hususlar dikkate alınmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgelerinin ihale mevzuatına ve ilgili tebliğlere uygunluğu, belgenin aslı veya onaylı suretinin ibrazı, işin teknik içeriğinin ve işlevinin ihale konusu ile uyumunun açıklanması önemlidir. İtirazlarda, belgenin ait olduğu iş grubunun doğru sınıflandırılması, belgenin dayandığı sözleşmelerin ve resmi doğrulamaların sunulması talep edilebilir. Ayrıca, hatalı sınıflandırılmış belgelerin düzeltilmesi için ilgili idarelerle koordinasyon yapılması da gerekebilir. Bu hususlar, yanlış değerlendirmeler ve haksız durumların önüne geçilmesi için kritik kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu yurt dışı iş deneyim belgesi neden ihale konusu işin benzer iş grubuna uygun bulunmamıştır?
Cevap: Çünkü ihale konusu iş Endüstriyel Tesis İnşaatları grubunda yer almaktadır, ancak sunulan iş deneyim belgesi doğalgaz kombine çevrim santrali kurulumuna ilişkin olup Termik Santraller grubunda yer almaktadır. İş deneyim belgesinin konusu ve ihale konusu iş farklı gruplarda bulunduğundan, belge benzer iş grubuna uygun değildir.
Soru: Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda, iş deneyim belgesinin başka bir şirkete ait olması tespiti itirazen şikayetin reddine nasıl yansımıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin bu iddiası itirazın reddi kararında esas alınmamış, karar iş deneyim belgesinin benzer iş grubuna uygun olmaması gerekçesine dayandırılmıştır. Dolayısıyla bu iddia bakımından olumsuz ya da olumlu bir tespit yapılmamıştır.
Soru: Kurul iş deneyim belgelerinin düzenlenmesi hususunda hangi hassasiyetleri dile getirmiştir?
Cevap: Kurulun karşı oyunda, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgelerinin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’ne uygun şekilde yeniden düzenlenmesi ve belgeyi düzenleyen idarelere bildirim yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu, belgelerin mevcut haliyle belirsizlik taşıdığını göstermektedir.
Soru: İş deneyim belgesinin yasaya uygunluğunun araştırılmasıyla ilgili karşı oy görüşünün kapsamı nedir?
Cevap: Karşı oy görüşüne göre, belgenin dayanağı olan sözleşmenin Dışişleri Bakanlığından araştırılması ve iş deneyim belgesinin 2008/1 sayılı Yurt Dışı Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik Hizmetleri Tebliği’ne uygunluğunun tespiti gerekmektedir. Bu, belgenin geçerliliği ve mevzuat uygunluğunun resmi makamlar tarafından teyit edilmesine ilişkin bir değerlendirmedir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, teklif değerlendirmelerine esas alınan iş deneyim belgesinin benzer iş grubuna uygunluğu noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu yurt dışı menşeli iş deneyim belgesinin, ihale konusu işi karşılayacak nitelikte olmadığını ileri sürmüştür. İddiaların merkezinde, sözü edilen işin teknik kapsamı ile belgeye konu işin ait olduğu grubun farklılığı yer almaktadır. Bu noktada, iş deneyim belgesinin bir başka şirkete ait olduğu yönündeki beyan da dile getirilmiş olsa da, üst karar mercii olan Kurul değerlendirmesinde bu hususu dikkate almamış; uyuşmazlık yalnızca iş grubu uygunluğu bağlamında incelenmiştir.
İhale konusu iş, tanımı itibarıyla endüstriyel tesis inşaatlarına ilişkindir. Bu grupta yer alan işler, özellikle üretim ve işleme tesislerinin mühendislik, yapım ve montaj süreçlerini içeren teknik işler olarak nitelendirilir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin konusu ise bir doğalgaz kombine çevrim santrali kurulumu olup, bu işin teknik içeriği farklı türdeki alt sistemlerin bir araya getirildiği enerji üretim tesislerini kapsayan termik santraller grubunda yer almaktadır. Yapım türü benzer görünse de, işlevsel ve teknik ayrımlar dikkate alındığında farklı iş gruplarına ait oldukları açıktır. Bu nedenle sunulan belge, ihale dokümanında öngörülen benzer iş grubuna uygun bir yeterlik kriteri sağlamamaktadır.
Kurulun benimsediği yaklaşımda, işin adı veya genel tanımından çok, yapının teknik amacı ve mühendislik niteliği esas alınmıştır. Bu bakış açısıyla, aynı alt yapısal bileşenleri içerse bile farklı iş gruplarındaki işlerin birbiriyle eşdeğer kabul edilmeyeceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, Endüstriyel Tesis İnşaatları grubuna yönelik bir işte kullanılabilecek iş deneyimi örneklerinin, Termik Santraller grubundaki işler ile örtüşmeyeceği sonucuna varılmıştır. Esaslı unsurların, sadece mühendislik faaliyetleri değil; bunların ihale konusu iş kapsamındaki kullanımı ve işlevsel karşılığı yönünden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyiminin geçerliliği de benzer iş grubu ilkesi çerçevesinde değerlendirilmiş; söz konusu ortağın gerçekleştirmiş olduğu işin teknik kapsamı itibarıyla ihale konusu işle örtüşmediği görülmüştür. Her ne kadar bazı ihale türlerinde çok benzer teknik girdilere dayanan işler birbirinin yerine değerlendirilebilir nitelikte olsa da, burada gruplandırmanın sınırlayıcı etkisi öne çıkmıştır. Kurul, iş deneyim belgesinin Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü prosedürleri gereği yurtdışı şube ya da temsilciliklerce düzenlenmiş olmasını yeterli görmemiş, belgeye konu işin kendi içinde başka bir grubu temsil ettiğini belirlemiştir.
Sonuçta Kurul, sunulan iş deneyim belgesinin hem Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği kapsamında ihale konusu işin grubuna dâhil olmadığını hem de ihale dokümanında aranan teknik yeterliliği sağlamadığını tespit ederek şikayeti reddetmiştir. Kararın gerekçesi sadece iş grubu uyumsuzluğuna dayanmış, belgeyi düzenleyen tarafın kimliği ya da belgeye konu sözleşme hakkında ileri sürülen diğer şüpheler dikkate alınmamıştır. Ancak karşı oy görüşleri, ilgili belgelerin yeniden düzenlenmesi, sözleşme asıllarının araştırılması ve belgenin dayandığı mevzuata uygunluğunun resmi makamlarca teyit edilmesini önermiştir. Bu durum, karardaki teknik sınıflandırma gerekçesinin kabul gördüğünü, ancak uygulamada belge geçerliliği konusunda daha geniş bir inceleme yapılması gerektiğine dair farklı yaklaşımların da mevcut olduğunu göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.