KÜNYE
- Toplantı No: 2023/017
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 08.03.2023
- Karar No: 2023/UY.I-466
- Başvuru Sahibi: Dentaş Uluslararası İnşaat A.Ş. - Ohitan İnşaat Mühendislik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ Sulama Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/1162677
- İhale Adı: Silvan Tüneli İkmali 2Kısım
Özet
İhale komisyonunun yurt dışı iş deneyim belgelerinin fiili yapılmadığı tespiti üzerine teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, sunulan iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olarak EKAP’a kaydedildiğini, idarenin araştırmasının şifahi ve gayri resmi belgelerle yapıldığını, bu nedenle tekliflerinin haksız olarak değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesine göre yurt dışı belgelerin usulüne uygun sunulması ve EKAP’a kaydedilmesi işin yapıldığına karine teşkil etmemektedir. İdarenin Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yaptığı yazışmalar, Erbil Başkonsolosluğu’nun resmi inceleme ve yerinde tespit raporu ile işlerin fiilen yapılmadığı, ilgili kamu kurumlarınca teyit edildiği anlaşılmıştır. Bu tespitler ışığında ihale komisyonunun iş deneyim belgelerini geçersiz sayması ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yurt dışı iş deneyim belgelerinin geçerliliği konusunda EKAP’a kayıt, tek başına belgelerin doğruluğunu kanıtlamak için yeterli midir?
Cevap: EKAP’a iş deneyim belgesinin kayıt edilmesi, belgenin usulüne uygun sunulduğunun göstergesi olabilir ancak belgenin gerçekliğini ve işin fiilen yapıldığını ispatlamaz. İdare, gerektiğinde resmi yazışmalar, yerinde inceleme ve diğer somut delillerle iş deneyimi belgelerini ayrıca doğrulayabilir. Kayıtlı olması, haksızlıkla değerlendirme dışı bırakılmayı engellemez.
Soru: İdareler yurt dışı iş deneyim belgelerinin doğruluğunu araştırırken hangi tür tespitleri dikkate alabilir?
Cevap: Yurt dışı iş deneyimlerini incelemek için idareler, ilgili dışişleri temsilciliklerinden alınan resmi yazışmalar, konsoloslukların yaptığı yerinde inceleme raporları ve ilgili kamu kurumlarının teyitleri gibi yazılı ve resmi belgeleri esas alabilir. Sadece şifahi bilgi veya gayri resmi belgeler doğrulama için genellikle yeterli görülmemektedir.
Soru: Yurt dışı iş deneyim belgelerinde işin fiilen yapılmadığının resmi tespiti halinde ihale komisyonu nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin aldatıcı veya gerçeğe aykırı olduğuna yönelik resmi tespit varsa, ihale komisyonu bu belgeleri geçersiz sayarak ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verebilir. Bu tür somut ve resmi tespitlerden sonra belgeleri kabul etmek ihalede güvenilirlik ve dürüstlük ilkesine aykırı olabilir.
Soru: Yurt dışı iş deneyim belgelerinin geçersiz sayılması üzerine itirazen şikayet başvuruları genellikle hangi sebeplerle reddedilir?
Cevap: İtirazen şikayetler, idarenin dış konsolosluk veya resmi kurumlar aracılığıyla yaptığı tespitler sonucunda iş deneyim belgelerinin sahte veya geçersiz olduğunun somut delillerle ortaya konması halinde genellikle reddedilir. Belgelerin geçerliliği konusunda açık, resmi ve inandırıcı kanıt bulunmadığı durumlar dışında idarelerin tespitleri ağır basar.
Soru: Yurt dışı iş deneyim belgeleriyle ilgili olarak idarenin yaptığı araştırma usulüne ilişkin tereddütler nasıl giderilebilir?
Cevap: İdarenin araştırmasının hukuka uygunluğu, resmi kurumlarla yazışmalar, yerinde inceleme raporları ve belgelendirilebilir tespitlerle desteklenmelidir. Sadece şifahi ya da gayri resmi yöntemlerle yapılan sorgulamalar teklifin haksız yere değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yol açabilir. Bu nedenle, belgelerin gerçekliğinin araştırılmasında somut ve resmi deliller tercih edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yurt dışında gerçekleştirdiğini iddia ettiği işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin EKAP’a kaydedilmiş olması, işlerin fiilen yapıldığına dair yeterli delil olur mu?
Cevap: Hayır, bu vakada EKAP’a kaydedilmiş olmak işlerin yapıldığına karine teşkil etmemiştir. İdarenin resmi yazışmalar ve yerinde inceleme raporları işlerin fiilen yapılmadığını ortaya koyduğundan, sadece EKAP kaydı iş deneyim belgelerinin geçerliliğini doğrudan kanıtlamamıştır.
Soru: İdarenin, iş deneyim belgelerinin doğruluğunu araştırırken şifahi veya gayri resmi bilgi toplaması değerlendirme dışı bırakılma kararı için yeterli midir?
Cevap: Bu vakada idarenin resmi kurumlar aracılığıyla (Dışişleri Bakanlığı, Başkonsolosluk) yaptığı yazışmalar ve yerinde inceleme raporu belge doğruluğu açısından esas alınmış, dolayısıyla şifahi veya gayri resmi bilgi tek başına değil, resmi ve somut tespitler sonucunda değerlendirme dışı bırakma kararı verilmiştir.
Soru: İhale komisyonunun yurt dışındaki iş deneyim belgelerine ilişkin değerlendirme dışı bırakma kararının hukuki dayanağı ne olmuştur?
Cevap: İhale komisyonu, idarenin resmi kurumlardan alınan yazışmalar ve yerinde inceleme raporlarıyla işlerin fiilen yapılmadığını teyit etmesi nedeniyle, bu belgeleri geçersiz sayarak teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır ve bu karar Kurul tarafından uygun bulunmuştur.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi bu vakada hangi gerekçeye dayanmıştır?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu, idarenin resmi inceleme ve tespitlerine dayanarak iş deneyim belgelerinin geçersiz olduğunun ve işlerin fiilen yapılmadığının net şekilde ortaya konması nedeniyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, teklif sunan isteklinin yurt dışında gerçekleştirdiğini beyan ettiği yapım işlerine ilişkin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin, ilgili işlerin gerçekten yapılıp yapılmadığı yönünden geçerli sayılıp sayılmayacağına ilişkindir. Başvuru sahibi, bu belgelerin usulüne uygun şekilde düzenlenerek EKAP’a kaydedildiğini, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu ileri sürmüştür. Ancak idare, söz konusu işlerin fiilen tamamlanmadığını resmi kanallardan yaptığı araştırmalar neticesinde tespit etmiş ve buna dayanarak söz konusu iş deneyimini geçersiz saymıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan mesele, yurt dışı kaynaklı iş deneyim belgelerinin şeklen mevzuata uygun olarak sunulmuş olmasının, o işlerin gerçekten yapılmış olduğunun kabulü için yeterli olup olmayacağıdır. Bu vakada belgelerin EKAP’a kayıtlı olması, idare nezdinde bu belgelerin doğruluğunu mutlak anlamda kanıtlamamıştır. Aksine, idare Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla ilgili dış temsilciliklerden bilgi temin etmiş, yapılan yazışmalar doğrultusunda sahada bizzat gerçekleştirilen denetimler sonucunda belgelerde beyan olunan yapı işlerinin fiilen gerçekleştirilmediği saptanmıştır. Bu itibarla teklifin geçersiz sayılması, yalnızca kayıtlara değil, işin içerdiği fiili duruma bakılarak değerlendirilmiştir.
Bu süreçte esaslı unsur kavramı, iş deneyim belgelerinin sadece şekil şartlarını karşılamasının yetmediği, içeriği itibarıyla da gerçeğe dayanmasının zorunlu olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Yurt dışında yapılan işlerin belgeye bağlanmasının ötesinde bu işlerin gerçekleştirildiğine dair somut ve resmi kanıtların bulunması önemsenmiştir. Vakada, belgelerin iddia ettiği işler olarak esaslı bir bölümü fiilen yapılmamışsa, iş deneyim belgesinin içerdiği bilginin maddi gerçeği yansıtmadığı ve bu belgenin ihale değerlendirmesi bakımından esas alınamayacağı vurgulanmıştır.
İş ortaklığı kapsamında sunulan belgede pilot ortağın iş deneyimi kritik rol oynamaktadır. Mevzuat gereği pilot ortak tarafından sunulan deneyimin belirli bir oranı sağlıyor olması gerekirken, bu vakada pilot ortağın sunduğu deneyim belgeleri geçerliliğini yitirmiştir. Zira işin tamamlanmadığına ilişkin resmi ve somut tespit, pilot ortağın yüklenici olarak gerçekleştirdiğini iddia ettiği işin doğruluğunu ortadan kaldırmıştır. Bu durumda iş ortaklığının deneyim kriterine dayanağı kalmamakta, teklifin elenmesi sonucu doğmaktadır.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde idarenin yalnızca şekli unsurlara değil, belge içeriğinin doğruluğunu araştırmasına ve bu araştırmayı resmi ve somut tespitlerle desteklemesine dikkat çekmiştir. Kurul kararı, iş deneyim belgelerinin sadece usulüne uygun görünmesinin yeterli olmadığını, belgelerin içerdiği taahhüdün gerçekten yerine getirildiğine dair inandırıcı, tutarlı ve belgelenmiş kanıtlara dayanması gerektiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, fiili durumla çelişen ve yapılan resmi araştırmalarla geçersizliği ortaya konan iş deneyim belgelerine dayanılarak sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuş, başvurucunun itirazı reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.