KÜNYE
- Toplantı No: 2022/024
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 27.04.2022
- Karar No: 2022/UY.II-547
- Başvuru Sahibi: Ata Alt. End. A.Ş. - Onh İnş. ve Taah. A.Ş. - Uğursal Elek. Elekt. İnş. Malz. Kırt. Med. Mob. Bey. Eşy. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/754233
- İhale Adı: Antalya-Karacaören 2 Barajı İçmesuyu Tesisleri
Özet
İhale Komisyonunun Yüksel İnşaat Ortaklığının Ekonomik ve Mali Yeterliliğini EKAP Verileriyle Doğrulaması Nedeniyle Başvurunun Reddedilmesi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Yüksel İnşaat A.Ş.'nin bilanço bilgilerinin konsolide olarak sunulduğunu, bu nedenle ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini karşılayıp karşılamadığının incelenmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve mevzuat gereği ekonomik ve mali yeterlik kriterleri cari oranın en az 0,75, öz kaynak oranının en az 0,15 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olmasıdır. Yüksel İnşaat A.Ş.'nin 2019 yılı bilanço oranları EKAP üzerinden sorgulanmış ve beyan edilen oranların cari oran 1,0057, öz kaynak oranı 0,2461 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,0700 olduğu tespit edilmiştir. EKAP sorgulaması, sunulan bilanço bilgilerinin konsolide olmadığını ve ilgili ortağa ait gerçek veriler olduğunu göstermiştir. Başvuru sahibinin konsolide bilanço iddiasını destekleyen somut belge sunmaması nedeniyle EKAP verileri esas alınmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Ekonomik ve mali yeterlilik kriterlerinin tespitinde, teklif sahibinin sunduğu mali tablolar ile EKAP üzerindeki veriler arasında uyuşmazlık olduğunda hangi veri esas alınır?
Cevap: İdare veya değerlendirme kurulları, teklif sahibinin mali tablolarıyla EKAP’taki veriler arasında çelişki varsa ve başvuru sahibi bu uyuşmazlığı destekleyecek somut belge sunmamışsa, EKAP üzerindeki güncel ve doğrulanabilir veriler esas alınabilir. Çünkü EKAP, kamu ihale sürecinde mali durum doğrulaması için geçerli ve merkezi bir bilgi kaynağıdır.
Soru: Bir teklif sahibinin bilançosunun konsolide mi yoksa konsolide olmayan bir bilanço mu olduğunun belirlenmesinde hangi kriterler veya yöntemler kullanılabilir?
Cevap: Konsolide bilanço iddiası varsa, bunu kanıtlayacak açıklayıcı ya da resmi belgeler (örneğin dipnotlar, bağımsız denetim raporları, konsolidasyon tablosu) sunulmalıdır. Somut belge bulunmadığı ve EKAP sorgulamasında verilen bilanço konsolide olmadığı anlaşıldığında, konsolide olmadığı kabul edilir.
Soru: Ekonomik ve mali yeterlilik kriterlerini değerlendirirken oranlar arasındaki farklılıklar ve hesaplama yöntemlerine dair tereddütler nasıl giderilir?
Cevap: İhale dokümanında açıkça belirtilen kriterler ve oran hesaplama esasları dikkate alınır. Hesaplamalarda temel finansal veriler (öz kaynak, cari varlık ve borçlar gibi) net olarak belirtilip mevzuata uygun şekilde hesaplanırsa, belgeler üzerinden yapılan analiz esas alınır. Tereddüt durumunda, ilgili mali tabloların bağımsız denetim raporları veya resmi veri kaynakları dikkate alınabilir.
Soru: Başvuru sahipleri, ihale sürecinde ekonomik ve mali yeterlilikle ilgili itirazlarda hangi tür somut belgeleri sunmak zorundadır?
Cevap: Ekonomik ve mali yeterlilikle ilgili itirazlarda, iddianın doğruluğunu göstermek için mali tabloların resmi versiyonları, bağımsız denetim raporları, konsolidasyon belgeleri veya ilgili finansal tabloların detayları gibi doğrudan doğrulamaya imkan veren somut belgeler sunulmalıdır. İddia yapılan bilgilerin sadece beyan edilmesi veya varsayıma dayalı olmaması gerekir.
Soru: EKAP verilerinden yararlanılarak yapılan değerlendirmelerde, teklif sahiplerinin mali durumuna ilişkin verilerin güncelliği ve güvenilirliği nasıl sağlanır?
Cevap: EKAP’ta yer alan mali tablolar genellikle son onaylanmış hesap dönemine ait olup, mevzuat gereği güncel ve resmi finansal verileri içerir. İdareler, EKAP üzerindeki bu resmi verileri esas alarak güncelliğini, belgelerin uygunluğunu ve konsolidasyon durumunu kontrol eder. Verilerde güncellik veya uyumsuzluk varsa, başvuru sahiplerinden açıklama veya ek belge talep edilebilir. Ancak bu aşamada da somut belge ibrazı önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi, Yüksel İnşaat A.Ş.'nin bilanço bilgilerini konsolide olarak sunduğunu iddia etmiş; Kurul EKAP sorgulamasıyla bu durumu nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada Yüksel İnşaat A.Ş.'nin bilanço bilgilerinin konsolide olmadığını, ilgili ortağa ait gerçek verilere dayandığını tespit etmiştir. Başvuru sahibinin öne sürdüğü konsolide bilanço iddiasını destekleyen somut belge sunmaması nedeniyle EKAP verileri esas alınmıştır.
Soru: Yüksel İnşaat A.Ş.'nin ekonomik ve mali yeterlilik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı hangi verilere dayanarak belirlenmiştir?
Cevap: İhale dokümanı kriterlerine göre cari oran en az 0,75, öz kaynak oranı en az 0,15, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı ise 0,50’den küçük olmalıdır. EKAP üzerinden yapılan sorgulamada Yüksel İnşaat A.Ş. için cari oran 1,0057, öz kaynak oranı 0,2461 ve kısa vadeli banka borçları oranı 0,0700 olarak bulunmuş, bu değerler yeterlilik şartlarını sağladığı için kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ekonomik ve mali yeterlilik kriterlerine ilişkin itirazının reddedilmesindeki temel hukuki sebep nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin Yüksel İnşaat A.Ş.'nin bilanço bilgilerinin konsolide olduğu ve yeterlilik kriterlerini karşılamadığı iddiasını destekleyecek somut herhangi bir belge sunamaması nedeniyle, itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: EKAP verilerinin, ihale komisyonunun ekonomik ve mali yeterlilik değerlendirmesinde kullanılmasının dayanağı nedir?
Cevap: EKAP üzerinden sorgulanan mali tabloların konsolide olmadığı ve gerçek veriler içerdiği tespit edilmiştir. Somut belge ibraz edilmemesi şartında, EKAP üzerinden doğrulanan bu veriler esas alınarak ekonomik ve mali yeterlilik değerlendirmesi yapılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olan uyuşmazlık, bir isteklinin ihale kapsamında sunulan bilanço bilgilerinin konsolide olduğu ve buna bağlı olarak ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini sağlamadığı yönündeki iddiasıyla şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ikinci en düşük teklifi sunan ortak girişimin bir ortağı olan firmanın mali tablolarının gerçeği yansıtmadığını öne sürmüş, bu doğrultuda belgelerin yeniden incelenmesini istemiştir. Tartışma, bilançoların konsolide olup olmadığı ve bu bilançolar üzerinden yapılan mali yeterlik kriteri hesaplamalarının doğruluğu üzerinde yoğunlaşmıştır.
İhale sürecinde en fazla tartışılan husus, sunulan bilanço tablolarının hangi firma bilgilerine dayandığı ve bu bilgiler ışığında ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin yerine getirilip getirilmediğidir. Belli başlı oranlar üzerinden yapılan yeterlilik değerlendirmesinde, iddia edilen konsolidasyon durumu, hesaplama sonuçlarını etkileyebilecek nitelikte görüldüğünden önem arz etmiştir. Bu kapsamda, EKAP üzerinden yapılan sistem sorgusu esas alınmış, ihale komisyonu ve Kamu İhale Kurulu da bu sistemsel veriler üzerinden sonuca ulaşmıştır.
İddia edilen husus teknik nitelikli olsa da, bu vakada esaslı unsur kavramı bilanço türünün ihale açısından belirleyici olup olmamasına göre değerlendirilmiştir. Mevcut tartışma, firmanın ekonomik ve mali yeterliğini etkileyebilecek nitelikte bir unsurla ilgili olsa da, bu iddianın somut veri ile desteklenmemesi nedeniyle esaslı bir eksiklik olarak görülmemiştir. İddia edilen konsolide bilanço sunumu somut yan belgelerle açıklığa kavuşturulmamış; dolayısıyla esaslı unsur olarak dikkate alınması yönünde bir durum oluşmamıştır.
Söz konusu ekonomik ve mali yeterlik değerlendirmesi, ortak girişimin pilot ortağı açısından EKAP üzerinden elde edilen verilerle yürütülmüştür. Bu veri tabanında yer alan bilanço bilgilerinin herhangi bir konsolide kaydı içermediği, doğrudan firma bazlı kayıtlar olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla pilot ortağın cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borcu oranı gibi kriterler açısından gerekli eşik değerleri sağladığı anlaşılmış, bu konuda tereddüte yer vermeyecek şekilde yeterli bulunduğu belirtilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde öncelikle sistemsel olarak doğrulanabilen verilere itibar etmiş; bu bağlamda EKAP kayıtlarının uygunluğunu esas almıştır. Konsolide bilanço iddiasını doğrulamak amacıyla sunulması gereken belge ve kanıtların eksikliği, başvuru sahibinin iddiasını zayıflatmış ve değerlendirme aşamasında esas alınmamıştır. Kurul, ihale dokümanlarında açıkça belirtilen mali yeterlik kriterlerinin yerine getirildiğini kabul etmiş ve başvurunun reddine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiası somut belgeyle desteklenmediği için dikkate alınmamış, ilgili ortaklığın yeterlilik kriterlerini sağladığı yönünde nihai bir değerlendirmeye ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.