Yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmi yıl bilgisinin eksikliği ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması iddiası - 2020/UY.II-1456

KÜNYE

  • Toplantı No: 2020/038
  • Gündem No: 14
  • Karar Tarihi: 02.09.2020
  • Karar No: 2020/UY.II-1456
  • Başvuru Sahibi: Gökçam Peyzaj İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
  • İKN: 2020/258318
  • İhale Adı: Rize İli Güneysu İlçesi Ulucami Mahallesi Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

Özet

İhale komisyonunun iş hacmi yılı bilgisinin eksikliği nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı bulunmuştur

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, iş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğunun belirtilmemesine rağmen, iş hacmi tutarının son Kurumlar Vergisi Beyannamesi dönemi olan 2019 yılına ait olduğunu, dolayısıyla ek belge kontrolüne gerek olmadan iş hacmi şartının sağlandığını ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36. maddesine göre iş hacmini gösteren belgeler ihale yapıldığı yıldan önceki yıla ait olmalıdır. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 60/A maddesine göre ise, yeterlik değerlendirmesi, istekliler tarafından beyan edilen bilgilerden ve ilgili kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilen bilgiler üzerinden yapılır. Başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunda 5.983.371,17 TL tutarında iş hacmi bilgisi yer almakta ancak hangi yıla ait olduğu belirtilmemiştir. İdarece aksi bir bilgi bulunmadığından bu tutarın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait olduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle, iş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğunun belirtilmemesi, idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir gerekçe değildir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğuna ilişkin bilgi, yeterlik değerlendirmesinde kesinlikle belirtilmeli midir?
Cevap: İş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğunun değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olması için açık ve kesin şekilde ibraz edilmesi şart değildir. İhale yılından önceki yıla ait olduğu kabul edilebilecek durumlarda, bu bilgi eksikliği tek başına teklifin elenmesini gerektirmez.

Soru: İhale komisyonu, yeterlik bilgileri tablosunda belirtilen iş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğunu iddialar çerçevesinde araştırmak veya teyitlemekle yükümlü müdür?
Cevap: İhale komisyonu, iş hacmi tutarının yılını, isteklinin beyanları ve kamu kurumlarının bilgi doğrulamaları çerçevesinde kontrol eder. Elinde aksi bir bilgi yoksa, bu yıl bilgisini yok sayarak teklif sahibi aleyhine karar vermemelidir.

Soru: İş hacmi yılına ilişkin bilgi eksikliğinde idare, ilave belge veya açıklama talep etmek zorunda mıdır?
Cevap: İdare, yeterlik değerlendirmesinde iş hacmi yılına dair net bir bilgi bulunmadığında ve kendisinde ters kanıt yoksa ek belge talep etmek zorunda değildir; değerlendirmeyi mevcut ve teyit edilmiş bilgiler ışığında yapabilir.

Soru: İş hacmi bilgisi ve yılı eksik olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hangi koşullarda meşru sayılabilir?
Cevap: İş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğunun belirtilmemesi idarece kuşku yaratacak ya da doğruluk teyit edilemeyecek nitelikte ise, bu durum değerlendirme dışı bırakma sebebi olabilir. Ancak idarece aksi bir bilgi veya şüphe bulunmuyorsa, yıl bilgisinin eksikliği teklif elenmesi için yeterli dayanak oluşturmaz.

Soru: İtiraz süreçlerinde iş hacmi yılı eksikliği nedeniyle teklifin elenmesi kararları nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: Uygulamada iş hacmi yılının belirtilmemesine dayanarak teklifin elenmesi kimi durumlarda iptal edilmektedir. Yıl bilgisinin verilmemesi tek başına yeterli neden olarak kabul edilmediğinden, bu noktada verilen olumsuz kararlar genellikle hukuka aykırı bulunabilir ve karşı oy veya itirazla sonuçlanabilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin iş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğuna ilişkin bilgi vermemesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir neden olarak kabul edilmiş midir?
Cevap: Hayır, idarece aksi bir bilgi bulunmadığı için iş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğunun belirtilmemesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir neden sayılmamıştır.

Soru: İhale komisyonu iş hacmi yılı bilgisi eksik olduğu gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakabilir mi?
Cevap: İhale komisyonu, iş hacmi tutarının hangi yıla ait olduğuna ilişkin kesin bir bilgi olmaması durumunda dahi bu tutarın ihale yapıldığı yıldan önceki yıla ait olduğu kabul edilebileceğinden, bu gerekçeyle başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakamaz.

Soru: Başvuru sahibinin teklifinde iş hacmi yılı belirtilmemişse, bu durumda ek belge istenmesi zorunlu mudur?
Cevap: Mevzuat gereğince yeterlik değerlendirmesi beyan edilen bilgiler ve kamu kurumlarının teyitleri üzerinden yapıldığından, idarece elinde aksi bilgi yoksa ek belge istemeye gerek yoktur.

Soru: İtirazen şikayet kararında iş hacmi yılı eksikliği nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hususunda oy birliği sağlanmış mıdır?
Cevap: Hayır, teklifin iş hacmi yılı bilgisi eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı olduğu yönünde karşı oy verilmiş ve karar oyçokluğuyla verilmiştir.

Detaylı Analiz

İncelenen uyuşmazlık, ihale sürecinde bir isteklinin sunmuş olduğu yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmi tutarına yer vermesine rağmen, bu tutarın hangi yıla ait olduğuna dair açıklamaya yer vermemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde alınan kararın hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, iş hacmi bilgilerinin sunulan beyan doğrultusunda son Kurumlar Vergisi Beyannamesi dönemi olan 2019 yılına ait olduğunu belirtmiş; yıllık gelir beyanı üzerinden yapılan yeterlik değerlendirmesinde bu bilginin teyit edilebilir olduğunu savunmuştur.

Uyuşmazlığın merkezinde yer alan teknik sorun, yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmi tutarının yıl bilgisiyle birlikte verilmesi gerekip gerekmediği ve bu bilginin eksikliğinin başlı başına değerlendirme dışı bırakma nedeni sayılıp sayılamayacağıdır. İhalelerde iş hacmine ilişkin bilgiler, genellikle son mali yıl verilerine göre sunulur. Bu durumda, başvuru sahibinin belirtmediği yıl bilgisinin sistemsel olarak hangi yıl olabileceğinin anlaşılabilmesi, beyan edilen tutarın kamu kurumlarınca doğrulanabilir nitelikte olup olmaması da belirleyici hale gelmektedir.

Kurul, değerlendirmesinde “esaslı unsur” kavramına dolaylı biçimde temas etmiş ve iş hacmi bilgilerinin yıl bilgisinin eksik oluşunu, yeterlik açısından esaslı bir eksiklik olarak kabul etmemiştir. Bu yaklaşımda, idarece aksi bir bilgi ya da beyana ulaşılmamış olması ve sunulan tutarın ihale yılı itibarıyla geçerli yıl veri aralığı içinde olduğu varsayımı etkili olmuş, bilgi noksanlığının esaslı bir eksiklik oluşturmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını hukuken geçersiz kılmıştır.

Söz konusu incelemede, pilot ortağın iş deneyiminden bu özel vakada doğrudan söz edilmemiş olsa da, iş hacmi bilgisi üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapıldığı için teklif sahibinin sunduğu finansal kapasiteye dair genel uygunluk ana inceleme konusu olmuştur. Burada iş deneyiminden ziyade, mali yeterlik göstergelerinden biri olan iş hacmi kriteri temel alınmıştır ve bunun yıl bilgisiyle birlikte sunulmaması, pilot ortaklık veya diğer üyelik ölçütlerinden ziyade belge sunumunun biçimsel yönüyle tartışılmıştır.

Kurulun sonuç değerlendirmesi, idarenin sadece yıl bilgisinin eksikliği nedeniyle bir teklifi değerlendirme dışı bırakmasını haklı görmemiştir. Mevcut veriler ışığında eksikliğin esaslı nitelik taşımadığı, idarece bu eksikliğin aydınlatılmasına yönelik bir tereddüt ya da belgeyle çelişen bilgi bulunmadığı sürece değerlendirmenin yapılarak teklifin geçerli sayılması gerektiği yönünde hüküm kurulmuştur. Bu tutum, oyçokluğuyla alınsa da, kararın içinde karşı oy da bulunması konunun yorum gerektiren ve sınırda bir değerlendirmeye tabi tutulduğunu göstermektedir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.