KÜNYE
- Toplantı No: 2024/027
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 10.07.2024
- Karar No: 2024/UY.I-871
- Başvuru Sahibi: Akbilim İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Bursa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2024/282076
- İhale Adı: Gürsu 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu Yapım İşi
Özet
İhale konusu yeni bina yapımı ile iş deneyim belgesindeki güçlendirme-onarım işinin benzer iş olarak kabul edilmemesi nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ve Yönetmelik hükümlerine göre, ihale konusu iş yeni bir bina yapımı iken, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi mevcut bir binanın deprem güçlendirme ve onarım işine ilişkindir. Tebliğde BIII grubu işler bakım, onarım, güçlendirme ve tamamlama işleri olarak tanımlanmış ve yeni bina yapımı ile benzer iş olarak kabul edilmemiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesinde işin esaslı unsurunun güçlendirme ve onarım olması, ihale konusu işin işlevi ve yapım amacı ile uyumsuzdur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan işin, ihale konusu işin temel unsurları ve işlevi ile örtüşmemesi benzer iş değerlendirmesinde nasıl etkili olur?
Cevap: İhale mevzuatında ve ilgili tebliğlerde benzer iş değerlendirmesi yapılırken, iş deneyim belgesindeki işin esas unsuru ve işlevi ile ihale konusu işin niteliği karşılaştırılır. Eğer iş deneyim belgesindeki iş, ihale konusu işin yapım amacı ve ana faaliyet konusundan farklıdır (örneğin, yeni bina yapımı ile güçlendirme-onarım işleri gibi), bu durum işin benzer iş sayılmamasına yol açabilir. Bu nedenle, benzer iş kapsamında değerlendirme yapılırken yalnızca iş türü değil, işin işlevi ve esaslı özelliklerinin uyumlu olması önem taşır.
Soru: İdarenin benzer iş değerlendirmesine yönelik kararları incelerken hangi kaynaklar esas alınmalıdır ve bu kaynaklar değerlendirmede nasıl yol gösterir?
Cevap: İdareler, benzer iş değerlendirmesinde başta Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ve ilgili yönetmelik hükümlerini esas alırlar. Bu kaynaklar, iş gruplarını, iş tanımlarını ve hangi işlerin benzer kabul edileceğini belirler. Değerlendirme bu çerçevede yapılır ve iş tanımlarında açıkça benzerliği bulunmayan işler için benzerlik kabul edilmez. Tebliğin somut iş grupları ve örnekleri, idarelerin bu konuda tereddüt yaşamaması için yol gösterici olur.
Soru: İş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmayan düzenlenmesi durumunda hangi işlemler yapılabilir ve bu durum başvuru sahiplerinin haklarını nasıl etkiler?
Cevap: İş deneyim belgesinin mevzuata uygun düzenlenmemesi halinde, ihale kurulu veya ilgili denetleyici merci, belgeyi düzenleyen kamu kurumuna bildirimde bulunarak söz konusu belgenin iptal edilip yeniden düzenlenmesini talep edebilir. Bu uygulama, benzer iş kriterlerine uygun olmayan belgelerin kullanılmasıyla oluşabilecek haksız rekabeti ve hatalı değerlendirmeleri engellemeyi amaçlar. Ancak, bu işlem doğrudan başvuru sahiplerinin teklif değerlendirmesine etkili olurken, yeniden düzenlenen belgelerle sonraki ihalelerde geçerlilik kazanabilir; mevcut başvurular için ise ihalenin mevzuata uygun yönetilmesi esas alınır.
Soru: Benzer iş olarak kabul edilmeyen iş deneyim belgelerinin teklifleri hangi hukuki sonuçlara yol açabilir?
Cevap: İş deneyim belgesi, ihale konusu iş için benzer iş kapsamında değerlendirilmezse, teklif ilgili idarece genellikle değerlendirme dışı bırakılır veya elenir. Bu durum, ihalenin eşitlik, rekabet ve şeffaflık ilkeleri gereğince, yeterlilik ve uygunluk kriterlerine uymayan tekliflerin elenmesine dayanak teşkil eder. Yanlış benzer iş değerlendirmesi, hukuki uyuşmazlıklara ve itiraz süreçlerine yol açabilse de, mevzuata uygun karar verildiğinde teklifin reddi hukuka uygundur.
Soru: İtirazen şikâyet başvurularında başvuru bedelinin iadesi hangi koşullarda uygun görülmeyebilir?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunda bulunan tarafın iddialarının mevzuat ve dosya kapsamı açısından haklı bulunmaması durumunda başvuru bedelinin iadesi genellikle kabul edilmez. Kurul, yapılan değerlendirme sonucunda itirazı reddederse, itiraz eden tarafın başvuru bedelini geri alma talebi karşılanmaz. Bu uygulama, başvuru bedelinin kötüye kullanımını önlemeye ve ihale sürecinde gereksiz itirazları engellemeye yöneliktir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesindeki güçlendirme ve onarım işi, ihale konusu yeni bina yapımı işine neden benzer iş olarak kabul edilmemiştir?
Cevap: İş deneyim belgesi, esaslı unsur olarak mevcut binanın deprem güçlendirme ve onarımını içerirken, ihale konusu iş yeni bina yapımıdır. Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde bu iki iş farklı gruplarda tanımlanmış, güçlendirme-onarım işleri yeni bina yapımı ile benzer iş sayılmamıştır. İşin işlevi ve yapım amacı uyuşmadığı için başvuru sahibinin iş deneyimi benzer iş olarak değerlendirilememiştir.
Soru: İtirazen şikâyetin reddedilmesinde Kurul hangi gerekçeyle idarenin değerlendirilmesini mevzuata uygun bulmuştur?
Cevap: Kurul, ihale konusu işin ve iş deneyim belgesindeki işin farklı işlev ve esaslı unsura sahip olmasına, ayrıca Tebliğ ile Yönetmelik hükümlerinin açık olmasına dayanarak idarenin benzer iş değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Bu nedenle itirazen şikâyet reddedilmiştir.
Soru: İş deneyim belgesinin iptal edilip yeniden düzenlenmesi yönündeki bildirim kararı ne anlama gelmektedir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesini düzenleyen ilgili kamu kurumunun (Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü) mevzuata uygun olmayan belge düzenlemesinden dolayı bundan sonra aynı usulsüzlüğün önlenmesi için belgelerin iptal edilerek mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi için bildirimde bulunulmasına karar vermiştir. Bu, belge düzenleme sürecindeki hataların düzeltilmesini amaçlamaktadır.
Soru: Başvuru sahibinin ihale başvuru bedelinin iadesi neden talep edilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarının haklı bulunmaması nedeniyle, başvuru bedelinin iadesi mümkün görülmemiştir. Kurul, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin uygun olmamasına ilişkin itirazlarını kabul etmediğinden, başvuru bedeli iadesini takdir etmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu uyuşmazlık, bir yapım ihalesi sürecinde başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işle benzer nitelikte olup olmadığı etrafında şekillenmiştir. İhale konusu iş yeni bir bina yapımıdır. Buna karşılık başvuru sahibi, mevcut bir binada gerçekleştirilen güçlendirme ve onarıma ilişkin iş deneyim belgesini sunmuş ve bu belgenin yeterlik değerlendirmesinde kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması kararına itiraz eden başvuru sahibinin şikâyeti, benzer iş nitelendirmesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
İhale sürecinde temel tartışma, güçlendirme ve onarım konulu iş deneyiminin yapım işiyle benzer iş sayılıp sayılamayacağıdır. Benzer İş Grupları Tebliği’ndeki sınıflandırmalara göre yeni bina inşaatı ile mevcut yapıların yenilenmesi, bakımı veya güçlendirilmesi farklı gruplarda tanımlanmıştır. Başvuru sahibinin belgesi, güçlendirme ve onarım işlerini içeren gruba ait olup, bu gruptaki işleri yeni bina yapımıyla eş değer sayan bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle belge konusu işin ihale konusu işin teknik ve fonksiyonel kapsamını karşılamadığı değerlendirilmiştir.
Esaslı unsur bakımından yapılan değerlendirme, belge ile ihale konusu iş arasındaki farklılığı daha açık hale getirmiştir. Güçlendirme ve onarım işleri, yapıların mevcut durumlarını koruma ya da iyileştirme faaliyetlerini ifade ederken; yeni bina yapımı sıfırdan ve tümüyle yeni bir yapının inşasını içermektedir. Bu fark temel bir fonksiyon farklılığı yaratmakta ve işin yapım amacı ile işlevi arasındaki benzerlik kriterini ortadan kaldırmaktadır. Kurul da bu çerçevede işin esaslı unsurunun belirleyici olduğu ve bu unsurun değişmesi halinde benzerlik iddiasının geçersiz hale geleceği kanaatine varmıştır.
Başvuru sahibinin ortağı olduğu ortaklık yapısı içerisinde yer alan pilot ortağın iş deneyimi üzerinden yapılan değerlendirme de aynı sonuçla neticelenmiştir. Pilot ortak tarafından sağlanan iş deneyim belgesi esas alınarak yapılan yeterlik değerlendirmesinde, bu belgenin ihale konusu işle aynı grup içinde değerlendirilememesi nedeniyle teklif uygun bulunmamıştır. Bu değerlendirme, yalnızca tür olarak değil, aynı zamanda işlevsel bütünlük bakımından da paralellik olmaması nedeniyle benzer iş kriterini karşılamadığı yönündedir.
Sonuç olarak Kurul, idarenin benzer iş değerlendirmesinde ortaya koyduğu gerekçeleri yerinde bulmuş; işin niteliği, kapsamı ve işlevselliği dikkate alındığında başvuru sahibine ait iş deneyim belgesinin yeterlik kriterini karşılamadığını kabul etmiştir. Ayrıca, belge düzenleyen kamu kurumunun belgeyi mevzuata aykırı biçimde hazırladığına dikkat çekilmiş ve bu hususta ilgili kuruma bildirimde bulunulmasına karar verilmiştir. Başvuru sahibinin iddiaları hukuka uygun görülmediğinden hem şikâyeti reddedilmiş hem de başvuru bedelinin iadesi uygun bulunmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.