KÜNYE
- Toplantı No: 2023/037
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 19.07.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1000
- Başvuru Sahibi: Enermak İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İKN: 2023/206300
- İhale Adı: Avrupa (256) İstanbul Toplu Altyapı Yatırım Hatları İnşaatı
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapım ve hizmet sertifikasının yeterlilik şartlarını sağladığı tespitiyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının e-teklif aşamasında sadece yapım faaliyet alanını kapsayan sertifika sunduğunu, bakım onarım faaliyet alanını içeren sertifikanın ise sonradan ibraz edildiğini, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında, yapım ve yapım/bakım onarım faaliyet alanlarında inşaat ve mekanik kategorilerini kapsayan yapım ve hizmet sertifikasının teklif aşamasında sunulması gerektiği belirtilmiştir. İdare tarafından EPDK internet sitesinden yapılan sorgulamada, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının sertifikasının e-teklif tarihinde sadece yapım: inşaat ve mekanik faaliyetlerini kapsadığı, ancak ihale sürecinde bakım ve onarım faaliyet alanının da sertifikaya 23.05.2023 tarihinde eklenerek tadil edildiği tespit edilmiştir. Doğal Gaz Piyasası Sertifika Yönetmeliği’nde ihale aşamasında sertifika zorunluluğu bulunmamakla birlikte, ihale dokümanında bu şartın arandığı dikkate alınarak yeterlik değerlendirmesi bu düzenlemeye göre yapılmıştır. Bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının sunmuş olduğu sertifika şartnameye uygun bulunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde, teklif aşamasında sunulan yeterlik belgelerinin içeriği ihale dokümanında belirtilen kapsamı tam olarak karşılamadığında ancak ihale süresi içinde belge güncellenip kapsam genişletildiğinde nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İhale dokümanlarında yeterlik şartları teklif aşamasında sunulan belgelerle sağlanmış olmalı deniliyorsa da, bu belgelerin ihale süreci içinde resmi ve geçerli biçimde güncellenmesi durumunda, idare ve Kurul güncellenen belgeyi esas alabilir. Böylece, sürecin sonunda yeterlik şartlarına uyum sağlanmışsa, başvurunun reddi gerekmez.
Soru: Yeterlik belgesi kapsamındaki faaliyet alanlarının ihale şartnamesinde ayrı ayrı belirtilmesi halinde, sadece bir faaliyet alanını kapsayan belgenin ihale teklif aşamasında sunulması, diğer alanı sonradan ekleyerek durumu tamamlamak mümkün müdür?
Cevap: İhale dokümanı açıkça belirtiyorsa her iki faaliyet alanının da teklif aşamasında belgelenmesi gerekir. Ancak ihale süreci içinde gerçek ve kayıtlı biçimde (örneğin ilgili kurum kayıtlarında) diğer faaliyet alanının belgeye eklendiğinin tespiti halinde, bu durum şartnameye uygunluk açısından kabul edilebilir ve teklif değerlendirilebilir.
Soru: Kamu ihale sürecinde, yeterlik belgeleriyle ilgili değişiklik ve güncellemelerin idareye sunulma zamanı ile belgenin kayıtlı durumu arasında nasıl bir öncelik veya kıyaslama yapılır?
Cevap: İdare genellikle teklif aşamasındaki kayıtları esas alır ancak yeterlik belgelerinin mevzuatı ve şartnameyi karşılayacak şekilde ihale süreci içinde güncellenmesi ve bu güncellemenin resmi kayıtlarda yer alması durumunda, idare ve Kurul güncellenmiş durumu dikkate alabilir. Ancak bu; her vakada bağlayıcı olmayabilir, ihale dokümanının hükmüne bakılır.
Soru: İhale şartnamesinde yeterlik için birden fazla faaliyet alanını kapsayan sertifika istenmişse, sadece bir faaliyet alanını içeren sertifika akışkan süre sonunda tadil edilip ilave faaliyet alanı eklenmişse, teklifin değerlendirmeye alınmaması için açık bir mevzuat ya da karar hükmü var mıdır?
Cevap: Genel olarak böyle bir durumda teklifin otomatik olarak değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine dair açık ve mutlak hüküm bulunmamaktadır. Yetkili kurum kayıtlarında ve idarenin incelemesinde yeterlik belgesinin tadil edildiğinin ve aranan koşulları sağladığının tespiti üzerine teklif değerlendirmeye alınabilir.
Soru: Yeterlik belgelerinin sunulması ve kapsamı ihale şartnamesinde zorunlu tutulduğunda, belge kapsamı teklif aşamasında eksik gösterilip ihale süresince tamamlanması halinde şikayet değerlendirmesinde nelere dikkat edilir?
Cevap: Şikayet incelemesinde öncelikle teklif aşamasında sunulan belgenin içeriği karşılaştırılır. Daha sonra sürecin diğer aşamalarında yapılan resmi güncellemelerin, belge kapsamını şartnameye uygun hale getirip getirmediği sorgulanır. Belgede güncelleme resmi kayıtlarda yer alıyor ve sürece yansıyor ise bu durum genellikle yeterlilik açısından olumlu kabul edilir. Aksi halde teklif elenebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin iddiasına göre, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının bakım ve onarım faaliyet alanını kapsayan sertifikayı teklif aşamasında sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmez miydi?
Cevap: İhale dokümanında yapım ve bakım onarım faaliyet alanlarını kapsayan sertifikanın teklif aşamasında sunulması zorunluydu. Ancak, ihale sürecinde bakım ve onarım faaliyet alanı sertifikaya eklenmiş ve idarece yapılan sorgulamada bu tadilin geçerliliği tespit edilmiştir. Bu nedenle, özel ortağın sertifikası ihale şartnamesine uygun kabul edilmiştir ve teklif değerlendirme dışı bırakılmamıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının sertifikasının e-teklif aşamasında bakım ve onarım faaliyet alanını içermemesi, idarenin sertifikayı şartnameye uygun bulmasına engel midir?
Cevap: Hayır, değildir. İhale dokümanlarında sertifikanın teklif aşamasında sunulması zorunlu olarak belirtilmiş olsa da, ihale süreci içinde sertifikaya bakım ve onarım faaliyet alanının eklenmesi ve bunun idarece geçerliliğinin tespit edilmesi halinde, bu sertifika şartnameye uygun değerlendirilmiştir.
Soru: Kamu İhale Kurulu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının yapım ve hizmet sertifikasının yeterlilik şartlarını sağlamadığına dair itirazı neden reddetmiştir?
Cevap: Çünkü Kurul, ihale sürecinde özel ortağın sertifikasına bakım ve onarım faaliyet alanının eklendiğini ve böylece sertifikanın ihale dokümanında aranan kapsamı sağladığını tespit etmiştir. Dolayısıyla, yeterlilik şartları ihlal edilmemiştir ve şikayet yerinde görülmemiştir.
Soru: İhale dokümanında sertifikaların teklif aşamasında sunulması zorunlu olmasına rağmen, sertifikaya sonradan ekleme yapılması idarece nasıl değerlendirildi?
Cevap: İdare, EPDK kayıtlarından sertifikanın e-teklif tarihindeki içeriğini ve ihale sürecindeki güncellenmesini incelemiş, sertifikanın geçerli bir şekilde bakım ve onarım faaliyet alanını kapsayacak şekilde tadil edildiğini tespit etmiştir. Bu nedenle, sonradan yapılan ekleme ile sertifika şartları sağlanmış kabul edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yöneltilen şikâyet, teklif aşamasında sunulan bir yeterlik belgesinin kapsamının ihale dokümanında öngörülen faaliyet alanlarını tam olarak karşılayıp karşılamadığına odaklanmaktadır. Uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağının, yapım ve bakım onarım faaliyetlerini birlikte kapsaması gereken bir sertifikayı, yalnızca yapım alanındaki faaliyetleri içerecek şekilde sunduğu iddiası üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
İddianın temelinde, iş ortaklığı bünyesindeki özel ortağın yeterlik için gerekli olan sertifikayı teklif aşamasında yalnızca yapım faaliyetlerini kapsayacak şekilde ibraz etmiş olması yer almaktadır. Buna karşılık, sertifikaya bakım ve onarım faaliyetlerinin sonradan, ihale süreci içinde eklendiği ve bu haliyle de son belge içeriğinin şartnamede aranan faaliyet alanlarını kapsadığı anlaşılmıştır. Burada, sertifikanın sunulma anı kadar, içeriğinin hangi noktada şartnameye uygunluk kazandığı da tartışma konusu olmuştur. Kurulun değerlendirmesinde, geçerli bir resmi tadilatla faaliyet alanının genişletildiği ve bu güncellemenin belgeli biçimde ihale sürecine yansıdığı dikkate alınmıştır.
Bu vakada, “esaslı unsur” kavramı, yeterlik düzenlemelerinde aranan faaliyet alanlarının birlikte sunulması gerekliliği çerçevesinde önem kazanmıştır. Her iki faaliyet alanı için de yeterli olduğuna dair belgelendirmenin, teklif aşamasında sağlanması talep edilmesine rağmen, ihale sürecinde yapılan güncellemenin esaslı unsura etkisi değerlendirilmiştir. Sertifikanın güncel haliyle şartname gereklerini sağladığı tespit edildiğinden, söz konusu değişiklik, teklifin niteliğini esaslı biçimde değiştiren veya rekabeti bozucu olarak görülmemiştir.
Pilot ortak konumunda olmayan, ancak yeterlik belgelerinin sunulmasında rol alan özel ortağın sertifikası üzerinden yürüyen bu tartışmada, belgenin içeriği ile süresi arasında bir denge kurulmuştur. Sertifikanın ihale sürecinde, ilgili kuruma yapılan başvuru sonucunda bakım ve onarım faaliyetleriyle genişletildiği ve bu değişikliğin teyidi EPDK kayıtları üzerinden sağlandığı için, idarece bu belge yeterli kabul edilmiştir. Bu çerçevede, pilot ortağın yeterliliği yönünden değil, iş ortaklığının belge sunma yükümlülüğü kapsamında değerlendirilen özel ortağın sertifikasındaki eksiklik, süreç içinde giderilmiş olarak kabul edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, şikâyete ilişkin kararında, ihale dokümanının düzenlemelerini esas alarak, başvurucunun iddialarını yerinde görmemiştir. Sertifikanın geçerli biçimde tadil edilmesiyle yeterlilik koşullarının sağlandığı ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiren bir durumun oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Karar, belgelerin yalnızca teklif anında değil, ihale sürecinin geneline bakılarak değerlendirilmesinin mümkün olabileceğini, ancak bunun yalnızca resmi kayıtlara dayalı ve mevzuata açık biçimde yapılan değişikliklerde geçerli olduğunu göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.