KÜNYE
- Toplantı No: 2024/034
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 04.09.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1062
- Başvuru Sahibi: Tekkar Yapı Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2024/789614
- İhale Adı: Avrupa Yakası 9, Kısım Müteferrik Atık su, Yağmursuyu, Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı
Özet
Yapım işi kapsamında kullanılan ekipmanların mal alımı sayılmaması nedeniyle ihalenin iptali talebinin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, sözleşme tasarısında yer alan GNSS seti ve çamur pompalarının idare malı olarak alım işi kapsamında olduğunu, bu nedenle yapım işi ile mal alımının birlikte ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ve ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım işi olduğu, GNSS seti ve çamur pompalarının işin yapımı süresince kullanılacak makine, teçhizat ve ekipman niteliğinde olduğu, söz konusu ekipmanların teknik özelliklerinin sözleşme tasarısında yer aldığı, ilgili iş kalemlerinin tariflerinde ekipmanların kullanım amaçlarının açıkça belirtildiği, ekipmanların işin tamamlayıcı unsurları olarak kabul edilebilir doğal bağlantı taşıdığı ve birlikte ihale edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesine uygun olduğu tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, GNSS seti ve çamur pompalarının yapım işi kapsamında işin yürütülmesi için kullanılan ekipmanlar olduğunu, mal alımı olmadığını, söz konusu ekipmanların işin yapımı süresince kullanılacağını ve iş sonunda yükleniciye iade edileceğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yapım işi kapsamındaki makine ve ekipmanların mal alımı mı yoksa yapım işinin parçası mı olduğu nasıl belirlenir?
Cevap: İlgili makine ve ekipmanların iş süresi boyunca kullanılıp sonunda iade edilmesi, teknik özelliklerinin sözleşmede tanımlanması ve iş kalemleri kapsamında tamamlayıcı nitelikte olması durumunda bu unsurlar mal alımı değil yapım işinin parçası olarak değerlendirilir. Bu şekilde, bunların ayrı bir mal alımı olarak değerlendirilmesi beklenmez.
Soru: Yapım işine ilişkin ekipmanların sözleşme tasarısında teknik özelliklerinin yer almasının önemi nedir?
Cevap: Sözleşme tasarısında ekipmanların teknik özelliklerinin açıkça belirtilmesi, bunların işin bir bileşeni olarak kabul edilmesini kolaylaştırır ve doğrudan iş kalemleriyle bağlantılı olduğunu gösterir. Bu durum, ekipmanlar ile yapım işinin bütünlüğünün değerlendirilmesinde önemli bir gösterge teşkil eder.
Soru: Yapım işi kapsamındaki ekipmanların alımının ayrı bir mal alımı ihalesi olarak değerlendirilmemesi hangi durumlarda mümkündür?
Cevap: Ekipmanlar işin yürütülmesi için geçici olarak yükleniciye tahsis edilmiş, iş sonunda iade edilecek ve bunun sözleşmede açıkça ifade edildiği hallerde ayrı bir mal alımı ihalesine gerek duyulmadan yapım işi ihalesi içinde yer alabilir; aksi durumda mal alımına ilişkin ayrı düzenlemeler ve ihaleler gündeme gelir.
Soru: Yapım işi kapsamında ekipmanların mal alımı olarak değerlendirilip edilmemesi ihalenin iptal sebebi oluşturabilir mi?
Cevap: Ekipmanlar mal alımı olarak değil yapım işinin bütünleyici unsurları olarak kabul edildiğinde, bu durum ihalenin mevzuata aykırı sayılmasına ve iptaline temel oluşturmaz. Ancak ekipmanlar gerçekten ayrı bir mal alımı ise, yapım işi ile birlikte ihale edilmeleri mevzuat açısından sorun yaratabilir.
Soru: İdarenin ekipmanı yapım işinin parçası olarak tanımlamasına karşı itirazen şikayet nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: İdarenin ekipmanı yapım işinde kullanılan ekipman olarak nitelendirmesi, ekipmanların iş kalemleriyle bağlantılı ve mal alımı kapsamında olmadığını gösterebilirse, itirazen şikayet başvuruları genellikle reddedilir. Bu nedenle, mal alımı veya yapım işinin kapsamı ve sözleşme içeriği dikkatle incelenir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: GNSS seti ve çamur pompalarının mal alımı olarak değerlendirilmesi ihalenin iptali talebine neden olabilir mi?
Cevap: Hayır, bu ekipmanlar mal alımı değil yapım işi kapsamında kullanılan makine ve teçhizat olarak değerlendirildiğinden, ihalenin iptali talebine gerekçe oluşturmadığı tespit edilmiştir.
Soru: İdarenin GNSS seti ve çamur pompalarını işin yapımı süresince kullanılacak ekipman olarak nitelendirmesi ihale mevzuatına uygun mudur?
Cevap: Evet, idarenin söz konusu ekipmanları işin yürütülmesi için kullanılan ve iş sonunda yükleniciye iade edilecek ekipmanlar olarak nitelendirmesi ve mal alımı kabul etmemesi mevzuata uygundur.
Soru: İhale konusu yapım işi kapsamındaki ekipmanların sözleşmede teknik özelliklerinin yer alması karar sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Teknik özelliklerin sözleşme tasarısında açıkça belirtilmesi, ekipmanların işin tamamlayıcı unsurları olduğunun tespiti açısından kritik olmuş ve ekipmanların yapım işi ile doğal bağlantısını ve birlikte ihale edilmesinin uygunluğunu desteklemiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde Kurul’un temel değerlendirme ölçütü ne olmuştur?
Cevap: Kurul, GNSS seti ve çamur pompalarının mal alımı değil, yapım işi kapsamında kullanılan ekipman olarak nitelendirilmesi ve bu nedenle ihalenin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varmıştır; dolayısıyla şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, yapım işi kapsamında idareye teslim edilmesi öngörülen bazı ekipmanların niteliği tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, bu ekipmanların mal alımı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, dolayısıyla yapım işine dâhil edilmelerinin mevzuata aykırılık teşkil ettiğini ve ihalenin iptali gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak idare, bu ekipmanların işin yürütülmesinde kullanılacak geçici teçhizat olduğunu belirtmiş ve mal alımı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunmuştur. Uyuşmazlık bu noktada, ekipmanların doğrudan bir mal alımı olup olmadığı ya da yapım işi kapsamında mı değerlendirileceği sorusunda yoğunlaşmıştır.
Sözleşme tasarısı ve teknik belgeler ışığında yürütülen incelemede, GNSS seti ile çamur pompalarının işin yürütülmesine yönelik kullanılacağı, işin tamamlanmasının ardından yükleniciye iade edileceği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, söz konusu cihaz ve ekipmanların iş süreci boyunca kullanılacak, geçici nitelikte olup sonrasında idareye kalmayacak nitelikte olduğu görülmektedir. Teknik özelliklerinin sözleşme eklerinde detaylı şekilde belirtildiği ve iş kalemleri içinde kullanım gerekçesinin tanımlandığı hususları dikkate alındığında, ekipmanların yalnızca işin icrası için gerekli yardımcı unsurlar olarak yer aldığı yönündeki değerlendirme ağır basmıştır.
Vaka bağlamında “esaslı unsur” kavramı, ekipmanların işin mahiyetine olan katkısı üzerinden değerlendirilmiştir. Kurul, söz konusu ekipmanların iş kalemleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu, yapım işinin zorunlu ve ayrılmaz bir parçası olarak kurgulandığını, bu nedenle mal alımı niteliği taşımadığını tespit etmiştir. Ekipmanların işin bütünlüğünü sağlamakla sınırlı, tamamlayıcı nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu değerlendirme, ihalenin yapım işi kapsamı içerisinde kaldığını teyit eden temel ölçüt olmuştur.
Her ne kadar olayda bir ortaklık yapısı veya pilot ortakla ilgili özel bir değerlendirme yapılmamış olsa da, ekipmanların iş deneyimine dair bir öğe olarak değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. Tartışma, iş deneyimi belgesinin sunulma koşullarından çok, iş kapsamında yer alan ekipmanın ihale türünü belirleyip belirlemediği sorusuna odaklanmıştır. Bu yönüyle pilot ortağa ait iş deneyimi konusu, başvurunun esasıyla bağlantılı biçimde gündeme gelmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul, GNSS seti ve çamur pompalarının yapım işinin ayrılmaz ekipmanları olarak değerlendirilmesinde mevzuata aykırılıktan söz edilemeyeceğine hükmetmiştir. Ekipmanların teknik olarak iş süreciyle bütünleşik olduğu, bağımsız bir mal olarak değerlendirilmedikleri ve bu haliyle ihalenin geçerliliğini etkileyecek bir aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, ihalenin iptalini gerektirecek koşulların oluşmadığı değerlendirilmiş ve başvuru yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.