Yapım işi ihalelerinde mal ve hizmet alımı ile birlikte ihale edilmesine ilişkin mevzuat uygunsuzluğu iddiası - 2023/UY.IV-468

KÜNYE

  • Toplantı No: 2023/018
  • Gündem No: 3
  • Karar Tarihi: 15.03.2023
  • Karar No: 2023/UY.IV-468
  • Başvuru Sahibi: Bilge Can İnşaat Nakliye Tem. Taah. İşl. Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığı Park Bahçeler Müdürlüğü
  • İKN: 2023/110918
  • İhale Adı: Gaziosmanpaşa İlçesinde Park Yapımı ile Mevcut Parkların Bakım-Onarımı Yapımı

Özet

Başvuru bedeli yatırılmaması ve imza beyannamesi eksikliği nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihalenin yapım işi olmasına rağmen mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin birlikte ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayette bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesi uyarınca, itirazen şikayet dilekçesine imza beyannamesinin aslı veya noter onaylı örneğinin eklenmesi ve başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılması zorunludur. Başvuru sahibinin bu zorunlulukları yerine getirmediği, eksikliklerin ise başvuru süresi sonuna kadar giderilmediği tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İtirazen şikayet dilekçesine imza beyannamesinin aslının veya noter onaylı suretinin eklenmemesi halinde itirazın kabul edilmesi mümkün müdür?
Cevap: İlgili mevzuat gereği, itirazen şikayet dilekçesine imza beyannamesinin aslı veya noter onaylı sureti eklenmediğinde ve bu eksiklik başvuru süresi içinde tamamlanmazsa itiraz şekil yönünden reddedilir. Bu belge, başvuru sahibinin kimliğinin ve iradesinin teyidi için zorunlu tutulmaktadır; dolayısıyla eksikliğinin giderilmesi önem arz eder.

Soru: İtirazen şikayet başvurusu için öngörülen başvuru bedelinin yatırılmaması ne tür sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Başvuru bedelinin mevzuatta belirtilen şekilde Kurum hesaplarına zamanında yatırılmaması halinde, bu şekil şartının tamamlanmaması nedeniyle itirazen şikayet başvurusu kabul edilmez ve şekil yönünden reddedilir. Başvuru bedeli, başvurunun işleme alınabilmesi için temel ön koşullardan biridir.

Soru: İtirazen şikayet dilekçesinde aşırı iddialar veya mevzuata aykırılık iddiaları bulunması, şekil eksikliklerini giderme zorunluluğunu ortadan kaldırır mı?
Cevap: Değil; iddiaların mevzuata uygunluğu veya kapsamı, başvurunun şekil şartlarının yerine getirilmesi zorunluluğunu kaldırmaz. Şekil şartları sağlanmadan, maddi iddialar incelenmeye alınmaz, bu da itirazen şikayetin reddine sebep olur.

Soru: Şekil eksikliği vakalarında eksikliklerin başvuru süresi sonunda giderilmemesi halinde nasıl bir işlem yapılır?
Cevap: Başvuru süresi içinde tespit edilen şekil eksiklikleri giderilmezse, ilgili kurullar başvuruyu şekil yönünden reddeder. Zamanında tamamlanmayan eksiklikler, başvurunun usulden elenmesine sebebiyet verir.

Soru: İtirazen şikayet dilekçesinde istenen zorunlu belgelerden birinin aslının veya noter onaylı suretinin sunulmaması halinde idari mercilerin uygulamaları nasıl olmalıdır?
Cevap: İdari merciler, vekaleten veya elektronik ortamda imza beyanı ibrazı mümkün değilse veya bu zorunlu belgeler eksik sunulmuşsa, eksikliğin başvuru süresi içinde tamamlanması için başvuru sahibine bilgi vermelidir. Ancak bu süre sonunda eksiklik giderilmezse başvuru şekil yönünden reddedilebilir. Bu yaklaşım uygulamada sık sık tereddüt konusu olduğundan mevzuat hükümlerine ve yönetmelik hükümlerine dikkatlice uyulmalıdır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesine imza beyannamesinin aslı veya noter onaylı örneğini sunmaması başvurunun şekil yönünden reddi için yeterli midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesine imza beyannamesinin aslı veya noter onaylı örneğini sunmaması, süresi içinde giderilmediği takdirde başvurunun şekil yönünden reddi için yeterlidir. Bu vaka itibarıyla, imza beyannamesi eksikliği başvuru süresi içinde tamamlanmadığı için başvuru kabul edilmemiştir.

Soru: Başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmaması itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden reddedilmesine yol açar mı?
Cevap: Evet, başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmaması halinde, bu eksiklik süresi içinde giderilmediği takdirde itirazen şikayet şekil yönünden reddedilir. Bu somut vakada başvuru sahibi bedeli yatırmadığı için başvurusu şekil yönünden reddedilmiştir.

Soru: Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde iddia ettiği mevzuata aykırılık (mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinin birlikte ihale edilmesi) başvurunun şekil yönünden reddine engel teşkil eder mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin maddi iddiası şekil yönünden başvurunun kabul edilmesini sağlamaz. Somut vakada, iddia edilen mevzuata aykırılık değerlendirmeye alınmadan önce şekil şartları sağlanmadığı için başvuru reddedilmiştir.

Soru: Şekil eksiklikleri başvuru süresi bitimine kadar giderilmezse Kurul kararı ne yönde olur?
Cevap: Şekil eksiklikleri başvuru süresi içinde giderilmediğinde Kurul, itirazen şikayeti şekil yönünden reddeder. Bu somut olayda da eksiklikler süresi içinde tamamlanmadığı için başvuru şekil yönünden reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

Başvuruya konu olan uyuşmazlık, ihale türü bakımından ileri sürülen mevzuata aykırılık iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, yapım işi olarak ilan edilen bir ihalede, mal ve hizmet alımına ilişkin unsurların da aynı paket içinde yer almasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Ancak bu içeriksel itiraz, itirazen şikayet yolunun işlerlik kazanabilmesi için öngörülen şekil şartlarının zamanında yerine getirilmesine bağlıdır. Olayda tartışma, içerikteki iddialardan çok başvurunun usulüne uygun yapılıp yapılmadığı çerçevesinde değerlendirilmiştir.

İhaleye dair ileri sürülen asıl iddia, mal ve hizmet alımlarının yapım işiyle birlikte ihale edilmesinin mevzuatta belirlenen ilkelere aykırı olduğu yönündedir. Ancak bu türden bir ihlal iddiasının içeriksel olarak incelenebilmesi için, başvuru sahibinin usul açısından süreci eksiksiz tamamlaması gerekmektedir. Somut olayda başvuru sahibi, ne başvuru bedelini Kurum hesabına yatırmış ne de dilekçeye ilişkin imza beyannamesinin aslı veya noter onaylı örneğini sunmuştur. Bu eksiklikler, şikayetin esasa alınmasını mümkün kılmamıştır ve itirazın esas yönünden değerlendirilmeden elenmesine sebep olmuştur.

Vakada şekil eksikliklerinin irdelendiği noktada, esaslı unsur kavramı belirleyici olmuştur. Başvuruya konu iki temel eksiklik—ödemesi yapılmamış başvuru bedeli ve eksik imza beyannamesi—başvurunun kabul edilebilirliği açısından zorunlu görülmüştür. Kurul, bu belgelerin ve yükümlülüklerin, başvurunun geçerliliğini sağlayan esaslı unsurlar olduğunu değerlendirmiştir. Zira şekli eksiklikler başvuru süresi bitimine kadar tamamlanmadığı takdirde, şeklen geçerli bir başvurudan söz edilememekte ve şikayet doğrudan reddedilmektedir.

Pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimi ya da mesleki yeterliliği gibi içeriksel değerlendirmelere geçilmeden, sürecin ilk basamağında başvurunun taşıması gereken şekli unsurlar değerlendirildiğinden, bu kararda iş deneyimine yönelik herhangi bir maddi değerlendirme yapılmamıştır. Başvuru, içerik yönünden ele alınmaya geçmeden önce şekil açısından reddedilmiş, dolayısıyla teklif sahiplerinin mesleki yeterlikleri ya da sundukları belgelerin doğruluğuna dair bir inceleme gerçekleştirilmemiştir.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvurunun şeklen geçerli olmadığı kanaatiyle, esasa girilmeden reddine karar vermiştir. Kurulun uygulamasında görüldüğü üzere, başvurunun esasına dair ne kadar ciddi iddialar yer alsa da, şekli usuller yerine getirilmeden başvurunun özü değerlendirme kapsamına alınmamaktadır. Bu yaklaşım, şekli şartların ihale sisteminde ne derecede belirleyici olduğunu ve ihale hukukunda usul kurallarının başvurunun varlığı için temel bir ön koşul teşkil ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.