KÜNYE
- Toplantı No: 2023/023
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 05.04.2023
- Karar No: 2023/UY.II-588
- Başvuru Sahibi: Memet Sait ÇAKAL
- İhaleyi Yapan İdare: Manisa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2022/1210488
- İhale Adı: Manisa Vali Konağı Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesi tutarının doğru tespiti ve yapı kullanma izin belgelerinin tamlığı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yapı kullanma izin belgelerinin eksik olmadığı ve iş deneyim tutarının tam olarak tespit edilemediği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca yapı kullanma izin belgelerinin kısmi tamamlanma durumunda blok bazında düzenlenebileceğini, başvuru sahibinin sunduğu 53 adet yapı kullanma izin belgesinin idarenin kabul ettiği 6 adet belgeyi aşarak eksik olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, iş deneyim tutarının tespitinde sözleşme tarihindeki (2005) yapı birim maliyetlerinin esas alınması gerektiği, idarenin kullandığı 2010 yılı birim maliyetlerinin yanlış olduğu, bu nedenle iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması gerektiği belirlenmiştir. Hukuk Hizmetleri Dairesi Başkanlığı görüşü doğrultusunda, adi ortaklık sözleşmesinde ortaklık oranı belirtilmediği için ihaleye katılımda ortaklık oranlarının eşit kabul edilmesi gerektiği ve bu durumda başvuru sahibinin iş deneyim tutarının ihale yeterlik kriterlerini karşıladığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesine dayanak teşkil eden yapı kullanma izin belgelerinin eksik olduğunu ve işin bazı bloklarının kaba inşaatının tamamlanmış olmasının iş deneyim belgesine konu edilmesinin tutarın tam tespitine engel olduğunu belirterek başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yapı kullanma izin belgeleri kısmi tamamlanma durumunda nasıl değerlendirilir ve bu belgelerin eksikliği teklifin elenmesine neden olur mu?
Cevap: İmar mevzuatı uyarınca yapı kullanma izin belgeleri, işin kısmi tamamlanması halinde blok veya bağımsız bölüm bazında düzenlenebilir. İdare tarafından kabul edilen belgelerin bu kapsamda yeterli sayıda ve kapsamda olması koşuluyla, bazı yapı kullanma izin belgesi eksiklikleri teklifin elenmesine yol açmayabilir. Eksikliğin gerçekten mevcut olup olmadığı, belgelerin bütünlüğü teknik ve hukuki açıdan titizlikle incelenmelidir.
Soru: İş deneyim tutarının tespitinde hangi yıldaki maliyetler esas alınmalıdır, idarece farklı yıl maliyetlerinin kullanılması ihale sonucunu etkiler mi?
Cevap: İş deneyim tutarı, ihale konusu işin sözleşme tarihindeki birim maliyetlere göre hesaplanmalıdır. İdari işlemde farklı bir yılın maliyetlerinin esas alınması, iş deneyim tutarının yanlış hesaplanmasına ve ihale yeterlik kriterlerinin hatalı değerlendirilmesine neden olabilir. Bu durumda, iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması ihale mevzuatı açısından gereklidir.
Soru: Adi ortaklık sözleşmesinde ortaklık oranları belirtilmemiş ise ihale yeterlik değerlendirmesinde bu durum nasıl ele alınır?
Cevap: Ortaklık oranlarının belirtilmemesi durumunda, ihaleye katılımda ortakların oranlarının eşit olarak kabul edilmesi uygulamada yaygın görülen yaklaşımdır. Bu yüzden iş deneyim tutarının dağılımı eşit olarak değerlendirilir ve ortaklık yapısına göre yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığı bu esas üzerinden tespit edilir.
Soru: İş deneyim belgesine dayanan belgeler eksik veya hatalı değerlendirildiğinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması ne kadar meşru bir işlem olur?
Cevap: İş deneyim belgesine dayatan ek belgelerin eksikliği veya iş deneyim tutarının yanlış hesaplanması, söz konusu tespitler somut ve hukuka uygun bir incelemeye dayanmadığı sürece teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuken sorun yaratabilir. Özellikle belgelere ilişkin sübjektif veya yanlış maliyet esaslarına dayalı ret kararları iptal edilme riski taşır.
Soru: Yapı kullanma izin belgelerinde eksiklik iddiası idari itirazlara ve yargı kararlarına nasıl yansımaktadır?
Cevap: Yapı kullanma izin belgelerinin eksikliği genellikle ihale sürecinde tartışılan ve itirazlara konu olan önemli bir husustur. Yargı kararlarında, belgelerin imar mevzuatına uygun şekilde blok bazında düzenlenip düzenlenmediği, belgelerin yeterliliği ve bütünlüğü ayrıntılı değerlendirildiğinden, eksiklik iddialarında ispat ve mevzuat hükümlerine uygunluk önem kazanır. Belgelerin mevzuata uygunluğu tespit edildiğinde, eksiklik iddiaları reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yapı kullanma izin belgelerinin eksik olduğu iddiası ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin sunduğu 53 adet yapı kullanma izin belgesinin imar mevzuatı gereğince blok bazında düzenlenebileceği ve idarenin kabul ettiği 6 belgeyi aşması nedeniyle belgelerin eksik olmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle eksiklik iddiası haklı bulunmamıştır.
Soru: İş deneyim tutarının tespitinde hangi tarih ve esaslar dikkate alınmalıdır?
Cevap: İş deneyim tutarı, ihale konusu işin sözleşme tarihindeki (2005) yapı birim maliyetleri dikkate alınarak hesaplanmalıdır. İdarenin 2010 yılı birim maliyetlerini kullanması hatalı olduğu için iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Soru: Adi ortaklık sözleşmesinde ortaklık oranlarının belirtilmemesi ihale yeterlik değerlendirmesinde nasıl etkilenmiştir?
Cevap: Ortaklık oranları belirtilmediğinden ihaleye katılımda ortaklık oranları eşit kabul edilmiştir. Bu durumda başvuru sahibinin iş deneyim tutarı ihale yeterlik kriterlerini karşılamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin teklifi neden değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmuştur?
Cevap: Yapı kullanma izin belgelerinin eksik olmadığı ve iş deneyim tutarının sözleşme tarihindeki birim maliyetlerle yeniden hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca ortaklık oranlarının eşit kabul edilmesi sonucu yeterliliğin sağlandığı belirlenerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesine dayanak oluşturan yapı kullanma izin belgelerinin eksik olduğu ve bu nedenle iş deneyim tutarının doğru şekilde belirlenemeyeceği gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıdır. İdare, hem belge eksikliği hem de deneyim tutarının hesaplanmasındaki belirsizliklere dayanarak başvuru sahibinin teklifini uygun bulmamış, buna karşılık başvuru sahibi belgelerin tam olduğunu ve yeterlik için gerekli olan deneyim tutarının doğru esaslarla hesaplanması gerektiğini savunmuştur.
Söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin tartışmanın merkezinde yapı kullanma izin belgelerinin adedi ve içeriği yer almaktadır. İdarenin yalnızca altı belgeyi dikkate alarak diğer belgeleri değerlendirme dışı tutması, deneyim yeterliliğinin kapsamını daraltmış; buna karşılık Kurul, başvuru sahibinin sunduğu toplam 53 yapı kullanma izin belgesinin imar mevzuatına uygun olduğunu, çünkü blok bazında yapılan işlerde bu belgelerin ayrı ayrı düzenlenebileceğini belirtmiştir. Dolayısıyla belgelerin sayısal ve hukuki anlamda eksik olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta esaslı unsur olarak, yapı kullanma izin belgelerinin içerik ve bütünlüğüyle birlikte, iş deneyim tutarının hesaplanma yöntemi öne çıkmıştır. Kurul’un değerlendirmesinde, yalnızca belgelerin varlığı ve şekli değil, bu belgelerin işin tamamlanma derecesiyle olan ilişkisi de dikkate alınarak özün ön plana alındığı görülmektedir. Ayrıca, teknik olarak belgelerin blok bazında düzenlenebileceğinin kabul edilmesi, değerlendirme dışı bırakma kararının keyfi değil, hukuki dayanaklarla test edilmesini zorunlu kılmıştır.
Pilot ortağın yeterliği açısından da belirleyici unsur iş deneyim tutarının paylaştırılma biçimidir. Adi ortaklık sözleşmesinde ortaklık oranlarının belirtilmemesi, uygulamada eşit orana göre değerlendirme yapılması sonucunu doğurmuştur. Bu çerçevede, başvuru sahibi olan pilot ortağın ortaklık oranı yüzde elli olarak kabul edildiğinde, sunulan iş deneyim tutarının yeterlik kriterlerini karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylelikle, hem belge yeterliliği hem de miktar yeterliliği yönünden herhangi bir eksiklik tespit edilmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirme sürecinde hem imar mevzuatını hem de yapım işleriyle ilgili düzenlemeleri birlikte gözeterek karar vermiştir. Yapı kullanma izin belgelerinin hukuken geçerli olduğu ve iş deneyim tutarının da sözleşme tarihindeki birim maliyetler dikkate alınarak yeniden hesaplanması gerektiği tespitiyle, idarenin ret gerekçelerini sağlam bir hukuki temele dayandırmadığı ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmuş ve bu durumda düzeltici işlem yapılması gerektiğine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.