KÜNYE
- Toplantı No: 2023/001
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 04.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-9
- Başvuru Sahibi: Makro Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Cetaş Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Şube Müdürlüğü
- İKN: 2022/1080736
- İhale Adı: İstanbul Geneli Yol, Köprü, Kavşak ve Altyapı İnşaatı
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasındaki sehven yüksek tutar iddiası reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin bazı iş kalemlerinde montaj bedellerinin mükerrer dahil edilmesi ve bazı birim fiyat analizlerinde hatalar yapıldığını, bu nedenle yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanmasını ve tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan birim fiyat teklif cetvelleri ve analizlerini inceledi; montaj ve malzeme pozlarının ayrı ayrı ve mükerrer olmadan hesaplandığını, özel pozların işin niteliğine uygun şekilde hazırlandığını, nakliye bedellerinin piyasa rayiçlerine ve ilgili mevzuata uygun olarak hesaplandığını tespit etti. Yaklaşık maliyetin toplam 428.193.071,11 TL olduğu, başvuru sahibinin iddia ettiği 32.068.273,49 TL tutarındaki hatalı yüksek hesaplama bulunmadığı sonucuna vardı.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hazırlığında iş kalemlerine ilişkin montaj ve malzeme bedellerinin mükerrer hesaplanması nasıl önlenir, nelere dikkat etmek gerekir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hazırlanırken iş kalemlerinde montaj ve malzeme bedelleri ayrı ayrı ve birbirini tekrar etmeyecek şekilde hesaplanmalıdır. Bunun için kullanılan birim fiyat teklif cetvelleri ve analizler detaylı incelenmeli, aynı iş kalemi için hem malzeme hem montaj bedelinin çift hesaplanması engellenmelidir. Bu süreçte, pozların işin kapsamına ve niteliğine göre uygun hazırlanması ve pozlar arasında iç içe geçme veya çakışmaların olmaması önem taşır.
Soru: Yaklaşık maliyetin birim fiyat analizleri hangi kriterlere göre değerlendirilir ve hangi durumlarda hesaplama hatası olarak görülmeyebilir?
Cevap: Birim fiyat analizleri, piyasa rayiçleri, benzer işlerdeki fiyat örnekleri ve işin teknik şartnamesine uygunluk açısından incelenir. Disiplinli ve mevzuata uygun şekilde yapılan analizlerde, küçük farklılıklar veya yöntem tercihleri tek başına hesaplama hatası olarak kabul edilmez. Hesaplamanın işin özel gereksinimlerine uyumlu ve güncel piyasa verilerine dayanması esastır.
Soru: Yaklaşık maliyet içinde özellikle nakliye giderlerinin hesaplanmasında hangi hususlar tereddüt yaratmaktadır ve nasıl çözülür?
Cevap: Nakliye giderlerinin yaklaşık maliyete dahil edilmesinde, mesafe, taşıma yöntemi ve piyasa rayiçlerinin doğru tespiti sıklıkla tereddüt konusu olur. Bu giderlerin mevzuat ve piyasa koşullarına uygun olarak ayrı kalemlerde doğru şekilde hesaplanması gerekir. Uygulamada nakliye maliyetlerinin iş kalemlerinde gizli ya da aşırı yer almamasına özen gösterilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasına yönelik itirazlarda başvuru sahiplerinin aşırı düşük teklif iddiasıyla ilgili hangi yanlış değerlendirmeler yapılabilir?
Cevap: İtiraz sahipleri, bazen yaklaşık maliyetin hatalı yüksek hesaplandığını öne sürerek kendi tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesini talep eder. Bu durumda yaklaşık maliyet detaylı şekilde incelenmeli, hatalı mükerrerlik, yanlış birim fiyat analizi veya mevzuata aykırılık bulunmadığı sürece itiraz reddedilir. Yanlış değerlendirme, bu tür iddiaların somut delillerle doğrulanmaması halinde ortaya çıkar.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hazırlamasında mevzuat şartlarına uyup uymadığı nasıl kesinleşir ve bu aşamada dikkat edilmesi gereken önemli unsurlar nelerdir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygunluğu, kullanılan fiyat analizlerinin ve poz düzenlemelerinin mevzuat hükümlerine ve teknik şartnamelere uygunluğunun idari ve bağımsız incelemelerle tespitiyle kesinleşir. Bu aşamada iş kalemlerinin net ve çakışmasız hazırlanması, piyasa rayiçlerinin objektif biçimde uygulanması ve tüm hesaplamaların birbirini destekleyici şekilde yapılması önemlidir. İnceleme sonucu hatalı uygulama tespit edilmezse, yaklaşık maliyet geçerlilik kazanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasında başvuru sahibinin iddia ettiği gibi montaj bedellerinin mükerrer dahil edilip edilmediği nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan birim fiyat teklif cetvelleri ve analizlerini ayrıntılı olarak incelemiş, montaj ve malzeme pozlarının ayrı ayrı ve mükerrer olmadan hesaplandığını, dolayısıyla montaj bedellerinin tekrar tekrar yaklaşık maliyete dahil edilmediğini tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin birim fiyat analizlerindeki hatalar nedeniyle yüksek hesaplandığı iddiası ne şekilde değerlendirildi?
Cevap: Kurul, birim fiyat analizlerini ve teklif cetvellerini detaylı olarak incelediğinde, başvuru sahibinin belirttiği hatalı analiz veya yanlış hesaplama bulamamış ve yaklaşık maliyetin işin niteliğine uygun, mevzuata uygun şekilde doğru hazırlandığına karar vermiştir.
Soru: Nakliye bedellerinin yaklaşık maliyete dahil edilme şekli ve uygunluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, nakliye bedellerinin piyasa rayiçleri ve ilgili mevzuat çerçevesinde hesaplandığını ve bu bedellerin yaklaşık maliyete uygun şekilde dahil edildiğini tespit etmiştir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasında başvuru sahibinin iddia ettiği herhangi bir aykırılık ya da hata bulunmadığı, hesaplamanın mevzuata ve işin niteliğine uygun yapıldığı için itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Yaklaşık maliyetin hatalı ve yüksek belirlendiği iddiasına dayalı olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunda, uyuşmazlık başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesini engellemek amacıyla yaptığı teknik bir itiraza dayanmaktadır. Başvuru sahibi, özellikle bazı montaj bedellerinin hem malzeme hem montaj pozlarında tekrarlanarak hesaplandığını ve analiz hataları nedeniyle yaklaşık maliyetin gereğinden fazla belirlendiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede, yaklaşık maliyetin yeniden değerlendirilmesi ve teklifinin bu bağlamda düşük olarak görülmemesi gerektiği yönünde bir talepte bulunulmuştur.
İhale sürecinde özellikle birim fiyat analizleri ile birlikte hazırlanan yaklaşık maliyetin içeriği, bu başvuruda tartışmanın merkezini oluşturmuştur. Başvuru sahibi, iş kalemleri içinde malzeme ve montaj bedellerinin çakışmalı biçimde yer aldığını ve bu durumun toplam maliyetin artmasına neden olduğunu iddia etmiştir. Ayrıca birim fiyat analizlerinin piyasa gerçeklerine uymadığı ve nakliye gibi dolaylı maliyetlerin de hatalı girildiği savunulmuştur. Bu tür iddialar, yaklaşık maliyetin ihale sürecinde belirleyici etkileri nedeniyle, aşırı düşük teklif belirleme sürecine doğrudan yansıma potansiyeline sahiptir.
Bu vakada, esaslı unsurların doğru ayrıştırılması Kurul incelemesinin merkezindedir. Montaj ve malzeme pozları gibi teknik ayrımların birbirinden bağımsız ve mükerrerlik içermeyecek biçimde hesaplanıp hesaplanmadığı belirleyici unsur olarak ele alınmıştır. Kurul, pozların içeriğine ve analiz yöntemine odaklanarak, aynı bedelin birden fazla kalemde tekrarlanıp tekrarlanmadığını nesnel şekilde değerlendirmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin ileri sürdüğü şekilde bir mükerrer hesaplama bulunmadığı ve oluşturulan pozların işin teknik yapısına uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Pilot ortak ya da özelde bir yüklenici açısından bakıldığında, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesine karşı ileri sürdüğü bu maliyet temelli gerekçe, yaklaşık maliyetin doğruluğuyla doğrudan bağlantılıdır. Fakat Kurul tarafından yapılan teknik analizde, hem birim fiyat cetvelleri hem de nakliye gibi destek kalemlerinin piyasa rayiçlerine uygun hesaplandığı ve pozlar arasında gereksiz çakışma bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, başvuru sahibinin gerekçelendirme bakımından yeterli ölçüde somut veri sunamadığını ve teklifin esasen düşük kaldığına ilişkin yapılan iddianın teknik dayanaklardan yoksun olduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu başvuru sahibinin tüm iddialarını ayrıntılı teknik incelemeye tabi tutmuş ve yaklaşık maliyetin gerek analiz yöntemleri gerekse hesaplama içerikleri açısından ihale mevzuatına uygun ve işin niteliğine uygun biçimde hazırlandığını ortaya koymuştur. Montaj ve malzeme bedellerinin ayrı ayrı değerlendirildiği, nakliye dahil diğer kalemlerin uygun şekilde hesaplandığı yönündeki bulgular doğrultusunda, başvurunun reddine karar verilmiştir. Kurulun bu yaklaşımı, işin niteliğine açıkça uygun hazırlanmış teknik belgelerin, teklif değerlendirme sürecinin hukukiliğini doğrudan etkilediğini bir kez daha göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.