KÜNYE
- Toplantı No: 2022/059
- Gündem No: 75
- Karar Tarihi: 21.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1621
- Başvuru Sahibi: Güven İnş Turz Madentaş San. Tic. Ltd. Şti - Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/358641
- İhale Adı: Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasındaki teknik ve usul hatalarının bulunmaması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin eksik ve düşük analiz girdileriyle hesaplandığını, nakliye ve malzeme bedellerinin doğru dahil edilmediğini, trafik güvenliği için gerekli analiz girdilerinin bulunmadığını ve bazı ekipman bedellerinin piyasa fiyatlarının altında gösterildiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olarak, işin teknik içeriğine ve iş kalemlerine göre hesaplandığını; nakliye formülleri, birim fiyat tarifleri ve piyasa rayiçleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda önemli bir hata bulunmadığını tespit etmiştir. Örneğin, beton çelik çubuğu nakliyesinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesinin toplam maliyeti sadece 30 TL artırdığı ve bu artışın ihale sürecini etkilemediği, drenaj borusunun idare tarafından temin edilmesi nedeniyle maliyete dahil edilmemesinin mevzuata uygun olduğu, trafik güvenliği işaretlemelerinin yüklenici sorumluluğunda olduğu ve yaklaşık maliyette ayrıca yer almasının gerekmediği, ekipman fiyatlarının idarenin envanter ve rayiçlerine uygun şekilde belirlendiği belirtilmiştir. Ayrıca, itirazen şikâyet başvurusunun şekil ve süre yönünden geçerli olduğu, dolayısıyla iddiaların esasının incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında iş kalemlerine ait küçük tutarlı giderlerin (örneğin nakliye bedelleri) hariç bırakılması tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyete dahil edilmeyen küçük tutarlı giderler, toplam maliyet ve rekabet şartları üzerinde kayda değer bir etkisi yoksa, bu durum genellikle yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı anlamına gelmez. Uygulamada, çok düşük tutarlı giderlerin dışarıda bırakılması halinde ihalenin mevzuata uygun şekilde yürütülmesine engel teşkil etmediği kabul edilmektedir.
Soru: Yaklaşık maliyette, sözleşmeye dayalı olarak idarenin temin edeceği malzemelerin (örneğin drenaj borusu) bedelleri neden dahil edilmez?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplanırken, idare tarafından temin edilmesi kararlaştırılan malzemelerin maliyeti yaklaşık maliyete yansıtılmaz. Bu uygulama, ihale konusu işin ihale dokümanlarındaki kapsamı ve temin şekline paralel olarak yapılır ve mevzuata uygundur. Böylece yaklaşık maliyet, sadece yüklenicinin sorumluluğunda olan giderleri yansıtır.
Soru: Yaklaşık maliyette yer almayan ancak yüklenici sorumluluğunda olan işlerin (örneğin trafik işaretlemeleri) yaklaşık maliyete dahil edilmemesi hukuki yönden nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyette, yüklenici tarafından yapılması gereken ve ihale dokümanlarında açıkça bu şekilde tanımlanan iş kalemleri ayrıca hesaplanmayabilir. Bu durumda, söz konusu giderlerin yaklaşık maliyette yer almaması hatalı maliyet hesabı oluşturmaz. Yaklaşık maliyet işin teknik içeriği ve sorumluluk dağılımına uygun şekilde belirlenmelidir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda yaklaşık maliyet hesaplamalarına ilişkin iddiaların şekil ve süre şartlarına dikkat edilmezse ne gibi sonuçlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetlere ilişkin itirazlarda şekil ve süre şartlarına uyulmaması, başvurunun süresinde veya usulüne uygun yapılmaması halinde, başvurunun usulden reddine yol açabilir. Ancak bu şartlar sağlanmışsa, maliyet hesaplamaları ve dayanak iddialar esas yönünden değerlendirilir. Şekil ve süreye ilişkin özel durumlar somut olayda farklılaşabileceğinden, dikkatle incelenmelidir.
Soru: Piyasa rayiçlerinin ve idare envanter fiyatlarının farklı görünmesi halinde yaklaşık maliyet hesabında hangisi esas alınmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında piyasa rayiçleri ile idarenin kayıtlarındaki fiyatlar birlikte değerlendirilebilir. Bu durumda, idarenin güncel ve gerçekçi envanter fiyatları ile piyasa rayiçlerinin uyumu aranır. Fiyatlar arasındaki küçük farklılıklar, yaklaşık maliyetin gerçek dışı veya hatalı olduğuna dair yeterli kanıt olmayabilir; somut duruma göre karar verilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin düşük hesaplandığına ilişkin iddialarının şekil ve süre yönünden uygun olup olmadığı Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun şekil ve süre yönünden geçerli olduğunu tespit ederek, iddiaların esasının incelenmesine karar vermiştir. Yani başvuru biçim veya süre eksikliğinden reddedilmemiştir.
Soru: İddia edilen bazı nakliye giderlerinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesi Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, örneğin beton çelik çubuğunun nakliye bedelinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesinin toplam maliyeti sadece çok küçük miktarda (30 TL) artırdığını ve bunun ihale sürecini etkilemediğini belirtmiştir. Dolayısıyla bu eksikliğin yaklaşık maliyeti müşteri lehine etkilemediği için hatalı hesaplama olarak görülmemiştir.
Soru: Trafik güvenliği işaretlemelerinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesi hakkındaki iddia Kurulca neden kabul edilmedi?
Cevap: Trafik güvenliği işaretlemeleri yüklenicinin sorumluluğunda olduğundan, yaklaşık maliyete ayrıca bu kalemin konmasının gerekmeyeceği Kurul kararda belirtilmiştir. Bu nedenle bu iddia da yerinde bulunmamıştır.
Soru: İdarenin drenaj borusu giderini yaklaşık maliyete dahil etmemesi hukuken uygun mudur?
Cevap: Kurul, drenaj borusunun idare tarafından temin edildiğini ve bu nedenle yaklaşık maliyete dahil edilmemesinin mevzuata uygun olduğunu kararında açıkça ifade etmiştir. Bu durumda yaklaşık maliyette eksiklik olarak değerlendirilemedi.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, yaklaşık maliyetin hatalı ve eksik hesaplandığı yönündeki şikâyet iddialarına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, maliyetin düşük belirlendiğini, bazı malzeme ve nakliye kalemlerinin hesaba katılmadığını ileri sürmüştür. Özellikle trafik güvenliği işaretlemeleri, drenaj borusu, beton çelik nakliyesi gibi unsurların yaklaşık maliyetin dışında tutulduğunu belirterek bu durumun rekabeti ve sağlıklı teklif sunumunu etkileyebileceğini iddia etmiştir. Kamu İhale Kurulu ise bu iddiaları, başvurunun şekil ve süre açısından geçerli olduğunu kabul ederek esas yönünden incelemeye değer bulmuştur. Böylece başvurunun yalnızca usul eksikliğinden dolayı reddi söz konusu olmamış; içeriğine dair değerlendirme yapılmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde, yaklaşık maliyetin oluşturulmasında kullanılan analiz girdilerinin yeterliliği ve doğruluğu yer almaktadır. Başvuru sahibi, nakliye ve ekipman fiyatlarının piyasa gerçeklerinden uzak olduğunu ve bazı kalemlerin analiz hesaplarına hiç dahil edilmediğini öne sürmüştür. Ancak Kurul, incelemeleri sonucunda bu iddiaların maliyet hesabında belirleyici etki yaratacak boyutta olmadığını tespit etmiştir. Örneğin, beton çelik çubuğunun nakliye bedelinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesi yalnızca 30 TL’lik bir fark yaratmış, bu da ihale sürecine etkisi açısından önemsiz görülmüştür. Drenaj borusunun ise idare tarafından temin edilmesi nedeniyle maliyet dışı bırakılması, işin kapsamına uygun bulunmuştur.
Kurul, değerlendirmesinde esaslı unsur kavramına da dolaylı biçimde temas etmiş; yaklaşık maliyette yer almayan unsurların ihale sürecini açık şekilde etkileyecek nitelikte olup olmadığını sorgulamıştır. Bu bağlamda, yalnızca maddi tutar açısından küçük olan kalemleri değil, aynı zamanda ihale konusu işin bütünlüğüne etkisini de dikkate almıştır. Trafik işaretlemelerine ilişkin giderin yüklenici sorumluluğunda olması nedeniyle maliyete ayrıca eklenmemiş olması, bu tür kalemlerin maliyet dışında kalmasının işi esastan sakatlamadığı yaklaşımını yansıtmaktadır. Dolayısıyla, şikâyet konusu yapılan kalemlerin maliyette yer almaması ihalenin planlamasını, rekabet koşullarını veya tekliflerin hazırlanma sürecini esaslı biçimde bozmadığı sürece ihlal olarak değerlendirilmemiştir.
Başvuru konusu olayda pilot ortağın iş deneyimi veya yeterliliği yönünden özel bir değerlendirme söz konusu olmamıştır. Kurul kararında iş deneyimi belgeleri ya da ortaklık yapısına dair doğrudan bir tartışmaya yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, uyuşmazlık konusunun ağırlıklı olarak ihale öncesi maliyet hesaplamalarıyla sınırlı olduğunu, teklif sahibinin yeterlik unsurlarına ilişkin bir ihtilafın gündeme gelmediğini ortaya koymaktadır. İş deneyimi yönünden herhangi bir iddia veya tespitin yer almaması, Kurulun değerlendirme alanını daraltmış ve yalnızca mali analiz tartışmaları üzerinden karar verilmesine neden olmuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, yaklaşık maliyetin işin teknik özelliklerine uygun olarak hesaplandığını ve başvurudaki argümanların ihale sürecini etkileyebilecek ciddiyette isabetli iddialar oluşturmadığını değerlendirmiştir. Nakliye bedeli gibi kalemlerde görülen küçük tutarsal farkların toplam maliyet hesabını veya rekabet ortamını etkileyici düzeyde olmadığı vurgulanmış; trafik güvenliği kaleminin yüklenici sorumluluğunda olduğu gibi hususlar da bu değerlendirmeyi desteklemiştir. Böylece Kurul, şikâyet iddialarının esastan yerinde olmadığı sonucuna varmış ve başvurunun reddine karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.