Yaklaşık maliyetin tespitinde seçimlik kamu kurumları birim fiyat ve rayiçlerinin kullanımı üzerine fiyat yüksekliği itirazı - 2022/UY.I-690

KÜNYE

  • Toplantı No: 2022/031
  • Gündem No: 26
  • Karar Tarihi: 08.06.2022
  • Karar No: 2022/UY.I-690
  • Başvuru Sahibi: Nil Yapı Mal. ve İnş. Tic. A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2021/411442
  • İhale Adı: MBB Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cd - Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak (H O Merzeci - Nevit Kodallı Cd Kesişimi, Turgut Özal Bulvarı - H O Merzeci Bulv Kesişimi) Köprü (Tarsus Berdan Çayı Üzeri) ve Yol Yapım İşi

Özet

Yaklaşık maliyet hesaplamasında idarenin seçimlik hakları kapsamında kullanılan fiyat ve rayiçlerin uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan 14 iş kaleminin birim fiyatlarının yüksek ve teknik gerekçesiz olduğunu, bu nedenle fiyat nitelik puanlamasının hatalı yapıldığını iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İdare, yaklaşık maliyetin tespitinde Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği kapsamında yer alan (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen kamu kurumları birim fiyatları ve rayiçlerden birini veya birkaçını seçimlik olarak kullanmıştır. İncelemede, idarenin bazı iş kalemlerinde farklı kamu kurumları birim fiyatları kullandığı, miktar ve mesafe bilgilerinde farklılıklar bulunduğu ve başvuru sahibinin birim fiyat tariflerine uygun olmama iddiasının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, idarenin yaklaşık maliyet tespitinde seçimlik haklarını doğru kullandığı sonucuna varılmıştır.

Genel Soru–Cevap

Soru: İdarenin yaklaşık maliyetin tespitinde farklı kamu kurumlarına ait birim fiyat ve rayiçlerden seçimlik olarak kullanması tekliflerin değerlendirilmesinde itiraza yol açar mı?
Cevap: İdareler, mevzuatın izin verdiği kapsamda birden fazla kamu kurumuna ait birim fiyat ve rayiçleri seçimlik olarak kullanabilir. Bu kullanım, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde geçerli bir uygulama olarak kabul edildiğinde, söz konusu fiyatların yüksek veya düşük olduğu iddiası itirazların kabul edilmesine yol açmayabilir. Ancak idarenin seçimlik hakkını mevzuata uygun ve tutarlı biçimde kullanması, başvuruları etkiler.

Soru: Yaklaşık maliyet tespitinde kullanılan birim fiyatların, resmi fiyat tarifelerine uyup uymaması itirazların değerlendirilmesinde nasıl bir rol oynar?
Cevap: Yaklaşık maliyet oluşturulurken esas alınan birim fiyatların resmi fiyat tarifelerine uygun olması beklenir. Tarifenin dışında veya uyumsuz fiyat kullanılmadığı sürece, bunların rayiçlerden sapması veya yüksek görünmesi itiraz nedeni oluşturmaya bilir. Fiyatların tarifelere uygunluğuna dair somut bir uyumsuzluk ya da teknik gerekçesiz yüksek belirlenme iddiası varsa bu itiraz değerlendirilebilir.

Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında iş kalemlerine ilişkin miktar ve mesafe gibi parametrelerde farklılık tespit edilmesi, itirazların kabulüne neden olabilir mi?
Cevap: Miktar ve mesafe bilgilerinde farklılıkların bulunması, idarenin seçimlik haklarını mevzuat kapsamında kullanmasına engel teşkil etmez. Eğer bu farklılıklar idarenin hesaplama yöntemlerine uygun ve açıklanabilir nitelikteyse, yaklaşık maliyetin doğruluğunu veya uygunluğunu bozmaz, bu nedenle itiraza temel olmaz.

Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek olduğu yönündeki itirazlarda idarenin seçimlik haklarını kullanması itirazları nasıl etkiler?
Cevap: İdare, kanun ve yönetmelikte belirlenen çeşitli fiyat ve rayiçler arasından seçimlik haklarını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti oluşturabilir. Bu seçim mevzuata uygunsa, yaklaşık maliyetin yüksek olduğu yönündeki itirazlar yerinde görülmeyebilir. Yaklaşık maliyetin yüksekliği idarenin takdir hakkı kapsamında değerlendirilir ve seçim haklarının usulüne uygun kullanımı itirazları zayıflatır.

Soru: Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların yüksek bulunması durumunda, idarenin kullandığı fiyat ve rayiçlerin kaynağı ne şekilde incelenir?
Cevap: Yaklaşık maliyette kullanılan birim fiyatların dayandığı kamu kurumları fiyatları ve rayiçleri açıkça tespit edilir ve mevzuata uygunluk açısından karşılaştırılır. Fiyatların belirli resmi kaynaklardan (kamu kurumları birim fiyat tarifeleri vs.) alınması ve seçimlik olarak kullanılması halinde, bu fiyatların yüksekliğinin tek başına itirazlara temel olması zorlaşır. Kaynağın mevzuata uygunluğu somut şekilde incelenir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İdarenin yaklaşık maliyet tespitinde birden fazla kamu kurumuna ait birim fiyat ve rayiçleri seçimlik olarak kullanabilmesi, başvuru sahibinin itirazını etkiler mi?
Cevap: Evet, idarenin ilgili mevzuat çerçevesinde farklı kamu kurumlarına ait birim fiyat ve rayiçlerden seçimlik olarak bir veya birkaçını kullanması, yaklaşık maliyet tespitinin uygunluğunu sağlar ve bu durum başvuru sahibinin yüksek fiyat iddiasını geçersiz kılar.

Soru: Başvuru sahibinin iddiasında yer alan iş kalemi birim fiyatlarının fiyat tarifelerine uygun olmaması itirazın sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: İnceleme sonucunda başvuru sahibinin iş kalemi birim fiyatlarının tarifelere uygun olmaması yönünde herhangi bir iddiası bulunmadığından, bu husus itirazen şikâyet üzerinde olumsuz bir etkide bulunmamıştır.

Soru: Miktar ve mesafe bilgilerindeki farklılıkların yaklaşık maliyetin uygunluğuna etkisi nedir?
Cevap: İdarenin miktar ve mesafe bilgilerinde tespit edilen farklılıklar, mevzuatta öngörülen seçimlik hakların kullanımı kapsamında değerlendirilmiş ve yaklaşık maliyetin uygunluğunu bozmadığı sonucuna varılmıştır.

Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek ve hatalı olduğu iddiasıyla yapılan itirazen şikâyetin reddedilmesinin temel gerekçesi nedir?
Cevap: İtirazen şikâyetin reddedilmesinin temel gerekçesi, idarenin yaklaşık maliyetin tespitinde mevzuata uygun şekilde seçimlik haklarını doğru kullanmasıdır; bu nedenle başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı ve yüksek olduğu iddiası yerinde görülmemiştir.

Detaylı Analiz

Başvuru konusu ihtilaf, ihalenin yaklaşık maliyetinin hesaplanmasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyette yer alan 14 iş kaleminin birim fiyatlarının kamu kurumları fiyatlarına göre yüksek olduğunu ve bu hesaplama temel alınarak yapılan teklif puanlamasında hataya yol açıldığını iddia etmiştir. Bu çerçevede temel uyuşmazlık, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken kullandığı birim fiyatların kaynağı, düzeyi ve hukuki uygunluğuna ilişkindir.

İnceleme, idarenin yaklaşık maliyeti oluştururken belirli iş kalemlerinde farklı kamu kurumlarına ait fiyatlar ve rayiçleri birlikte kullandığını göstermektedir. Mevzuat çerçevesinde idarelerin bu tür kaynakları seçimlik biçimde kullanabileceği düzenlenmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin fiyat tarifelerine teknik olarak aykırılık iddiası ileri sürmediği, yalnızca birim fiyatların yüksekliğine ilişkin genel bir itiraz yönelttiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, herhangi bir iş kalemi için tarifeye açık şekilde aykırı fiyat kullanıldığına dair somut bir iddia ya da tespit bulunmamaktadır.

Esaslı unsur kavramı çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu uyuşmazlıkta iddialar yalnızca fiyat düzeyine yöneliktir; oysa esaslılık, yaklaşık maliyetin mevzuata aykırı ya da gerçeği yansıtmadığı gibi etkili bir sonuca yol açacak eksiklikleri ifade eder. İdarenin seçimlik fiyat kaynaklarını mevzuata uygun biçimde kullanması ve başvuru sahibinin yalnızca yüksekliğe dair genel itirazlarda bulunması, uyuşmazlığın esaslı unsur içermediği sonucunu doğurmuştur. Ayrıca miktar ve mesafe bilgilerindeki farklılıklar da seçimlik hak kullanımı kapsamında kalmış, ihale kararını esaslı olarak etkileyecek nitelikte görülmemiştir.

Vaka özelinde pilot ortak ya da iş deneyimi belgeleri gibi ihale yeterlik unsurlarına ilişkin herhangi bir iddia veya değerlendirme yer almamaktadır. Dolayısıyla, bu çerçevede bir değerlendirme yapılmamıştır.

Kamu İhale Kurulu, yapılan başvuruyu değerlendirirken idarenin yaklaşık maliyeti oluştururken sahip olduğu seçimlik haklarını mevzuata uygun biçimde kullandığını tespit etmiş ve buna dayalı olarak başvuruyu reddetmiştir. Sonuç olarak, birim fiyatların göreli yüksekliği, mevzuatla tanınan takdir yetkisi içerisinde kaldığı sürece başlı başına bir itiraz gerekçesi olarak kabul edilmemiştir. Bu durumda Kurul, idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına kanaat getirerek başvuru sahibinin taleplerini yerinde görmemiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.