KÜNYE
- Toplantı No: 2022/038
- Gündem No: 15
- Karar Tarihi: 10.08.2022
- Karar No: 2022/UY.II-942
- Başvuru Sahibi: Korer İnşaat Taah. Yapı Endüstrisi San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Etüt ve Projeler Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/532661
- İhale Adı: Kayseri Millet Bahçesi Kütüphane Binası Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle tekliflerin yüksek bulunması ve ihalenin iptali yerinde bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin Ocak ayı birim fiyatları baz alınarak hazırlandığını, Mayıs ayındaki fiyat artışlarının dikkate alınmaması nedeniyle tekliflerinin yüksek göründüğünü, güncel fiyatlarla yaklaşık maliyetin güncellenmesi halinde tekliflerinin altında kalacağını ve ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale ilan tarihinin 31.05.2022, birim fiyatların güncellenme tarihinin ise 02.06.2022 olduğunu, bu nedenle yaklaşık maliyetin güncellenmesinin mümkün olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3 maddesi uyarınca ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri piyasa rayiç fiyatları açısından sorgulama ve takdir yetkisini kullanma sorumluluğu bulunduğunu, idarenin bu takdir yetkisini kullanarak yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifi uygun bulmayıp ihalenin iptaline karar vermesinin yerinde olduğunu değerlendirmiştir.
İdare Görüşü
İdare, yaklaşık maliyetin 2022 Ocak ayı birim fiyatları esas alınarak hazırlandığını, 02.06.2022 tarihinde yayımlanan güncellenmiş birim fiyatların ihale ilan tarihinden sonra gerçekleştiğini ve bu nedenle yaklaşık maliyetin güncellenmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale ilan tarihinden sonra yayımlanan fiyat artışları veya birim fiyatlar yaklaşık maliyetin güncellenmesinde dikkate alınabilir mi?
Cevap: Yaklaşık maliyet, ihale ilan tarihine kadar yayımlanmış resmi birim fiyatlar ve piyasa verileri esas alınarak güncellenebilir. Ancak ihale ilanından sonra yayımlanan fiyat artışları veya birim fiyatlar, yaklaşık maliyetin oluşturulma veya güncellenme aşamasında dikkate alınmaz. Bu nedenle, ilan tarihinden sonraki fiyat değişiklikleri gerekçe gösterilerek yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması ve ihalenin sonuçlandırılması mümkün olmayabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin üzerinde kalan teklifler piyasa rayiç fiyatları açısından nasıl değerlendirilmeli ve idarenin takdir yetkisi ne şekilde kullanılmalıdır?
Cevap: İhale komisyonları, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri piyasa rayiç fiyatlarıyla karşılaştırmalı ve teklifin gerçekçi olup olmadığını sorgulamalıdır. Bu değerlendirme sonucunda, teklifin piyasa koşullarına aykırı yüksek olduğu ve idarenin menfaatine uygun olmadığı belirlenirse, ihalenin iptali kararı makul ve mevzuata uygun sayılabilir. Takdir yetkisinin bu kapsamda kullanılması, keyfi değil objektif piyasa verilerine dayandırılmalıdır.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle tekliflerin yüksek kalmasının ihalenin iptaline yol açması halinde başvuru sahibinin itirazları nasıl karşılanır?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyeti, ilan tarihine kadar olan güncel verilerle hazırlaması ve bu çerçevede takdir yetkisini kullanarak teklifleri değerlendirmesi esastır. Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle tekliflerin yüksek bulunması ve ihalenin iptali durumunda, başvuru sahibinin teklifinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu iddiası genellikle kabul görmez. İtirazlar, ilan tarihinden sonra ortaya çıkan fiyat değişikliklerine dayandırılıyorsa, en sık reddedilen gerekçeler arasındadır.
Soru: İhale komisyonunun piyasa rayiç fiyatları açısından yaptığı sorgulamanın kapsamı ve sınırları nelerdir?
Cevap: Komisyon, yaklaşık maliyet üzerindeki teklifler için genellikle piyasa fiyatlarının güncel durumu, benzer işlerin fiyatları ve resmi birim fiyatlar gibi somut verileri incelemekle yükümlüdür. Bu sorgulama sürecinde subjektif değerlendirmelerden kaçınılmalı, objektif kriterlerle tekliflerin ~gerçekçi~ olup olmadığı ortaya konmalıdır. Ancak piyasa koşullarında ani ve ilan tarihinden sonra gerçekleşen değişiklikler kapsamında güncelleme zorunluluğu yoktur.
Soru: Yaklaşık maliyetin hazırlanması veya güncellenmesi aşamasında hangi tarih esas alınmalı ve bu tarihin önemi nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hazırlanması veya güncellenmesinde esas alınacak tarih, ihale ilan tarihidir. Bu tarih, maliyetin piyasa koşullarına uygun ve şeffaf bir şekilde oluşturulması için kritik öneme sahiptir. İlan tarihinden önceki fiyatlar dikkate alınarak yaklaşık maliyet oluşturulur veya güncellenir; ilan tarihinden sonraki fiyat değişiklikleri ise maliyeti etkilemez. Bu uygulama, ihalenin objektif ve rekabetçi ortamda gerçekleştirilmesine hizmet eder.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, Mayıs ayındaki fiyat artışlarının yaklaşık maliyete yansıtılmaması nedeniyle teklifinin yüksek olduğu iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, ihale ilan tarihinin 31.05.2022 olduğunu ve Mayıs ayı sonundaki fiyat artışlarının ancak 02.06.2022’de yayımlandığını tespit etti. Bu sebeple, ilan tarihinden sonra yayımlanan fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin güncellenemeyeceği sonucuna vardı. Dolayısıyla, başvuru sahibinin bu dayanağı uygun bulunmadı.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri piyasa rayiç fiyatları açısından sorgulama sorumluluğu nasıl yerine getirilmiştir?
Cevap: Kurul, ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri piyasa fiyatları açısından sorgulama ve takdir kullanma yetkisini doğru şekilde uyguladığını tespit etti. Komisyon, bu çerçevede başvuru sahibinin teklifini uygun bulmayarak ihalenin iptaline karar vermiştir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle ihalenin iptali kararının hukuki uygunluğu Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin ihale ilan tarihinden sonra yayımlanan güncel fiyatlarla güncellenemeyeceğini göz önünde bulundurarak, idarenin takdir yetkisini doğru şekilde kullandığını ve ihalenin iptali kararını yerinde bulduğunu belirlemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında kalacağına ilişkin iddiası Kurul tarafından kabul edilmiş midir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin güncellenmesinin mümkün olmaması nedeni ile başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğuna dair iddiasını desteklemedi ve teklifin uygunluğu talebini reddetti.
Detaylı Analiz
İtiraz konusu olayda, başvuru sahibi tarafından teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde çıkmasının sebebinin, idarece kullanılan birim fiyatların güncelliğini yitirmiş olması olduğu ileri sürülmüştür. Başvuruya göre, Ocak ayında esas alınan fiyatlardan hazırlanan yaklaşık maliyet, ilan tarihi olan Mayıs ayı sonuna kadar piyasada yaşanan önemli artışları yansıtmamaktadır. Bu bağlamda iddia, güncel fiyatlara göre yeniden hesaplama yapılsaydı tekliflerinin rekabetçi kalacağı ve ihalenin kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği yönündedir. Uyuşmazlık, bu gerekçeyle yapılan bir itirazen şikâyet başvurusuna dayanmaktadır.
Sürecin temel tartışma alanı, yaklaşık maliyetin hazırlanmasında hangi tarihli fiyatların esas alınabileceğine ilişkindir. Başvuru sahibi, ilan tarihinden kısa süre sonra yayımlanan yeni birim fiyatların yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınması gerektiğini savunmakta, ancak ilan tarihinden sonraki bilgilerin ihale sürecine dâhil edilip edilemeyeceği belirleyici hâle gelmektedir. Bu noktada, yaklaşık maliyetin objektifliği ve karşılaştırma ölçütü olarak kullanılabilirliği için hangi tarihsel verilerin esas alınacağı kritik bir husustur. Kurul, ilan tarihinden sonrası yayımlanan fiyatların bu aşamada dikkate alınamayacağı değerlendirmesine ulaşmıştır.
Esaslı unsur bağlamında değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiası, fiyat farkına neden olan zamanlama unsuruna odaklanmıştır. Ancak bu unsur, teklifin teknik veya mali yeterliliğiyle ilgili doğrudan bir sorun teşkil etmemekte; yalnızca ihalenin iptaline gerekçe teşkil eden fiyat seviyesiyle ilişkilidir. Bu anlamda, başvuruya konu itiraz, ihale dokümanındaki esaslı bir eksiklikten değil, fiyat güncelliğiyle bağlantılı bir hesaplama yönteminden ileri gelmektedir. Dolayısıyla tartışılan konu, işin ifasına dair niteliksel bir engel oluşturmamakta, ancak tekliflerin değerlendirilme zemini olan karşılaştırmalı maliyet analizinin merkezinde yer almaktadır.
İhale komisyonunun tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmesi, Kurul tarafından makul bulunmuştur. Özellikle, komisyonun yaklaşık maliyetin güncel piyasa gerçekliğini yeterince yansıtmadığını düşündüğü durumlarda takdir yetkisini kullanarak tekliflerin piyasa rayiçleriyle uyumunu sorgulaması gerektiği hususu, bu olayın temel değerlendirme eksenini oluşturmuştur. Kurul, komisyonun bu sorgulama sürecini yürüttüğünü ve başvuru sahibinin teklifini uygun bulmayarak ihaleyi iptal etmesinde hukuken bir isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir.
Sonuç itibariyle, Kurul başvuru sahibinin, teklifinin yaklaşık maliyetin altında kalacağı iddiasını kabul etmemiş, çünkü böyle bir karşılaştırmanın esas alınabilecek güncel maliyet verileriyle yapılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Yaklaşık maliyetin ilan tarihinden sonraki verilerle güncellenemeyeceğinin altını çizen Kurul, bu nedenle idarenin ihalenin iptali yönünde kullandığı takdir yetkisinde herhangi bir mevzuat aykırılığı görmemiş ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.