KÜNYE
- Toplantı No: 2023/001
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 04.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-9
- Başvuru Sahibi: Makro Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Cetaş Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Şube Müdürlüğü
- İKN: 2022/1080736
- İhale Adı: İstanbul Geneli Yol, Köprü, Kavşak ve Altyapı İnşaatı
Özet
Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mükerrerlik ve hatalı tutar iddiaları reddedildi; teknik içerik ve analizler mevzuata uygun bulundu.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin bazı iş kalemlerinde (özellikle kablo, stabilize, fore kazık, nakliye ve demir işleri) mükerrerlik ve yanlış analizler nedeniyle 32.068.273,49 TL fazla hesaplandığını, bu tutarın düşülerek sınır değerin yeniden belirlenmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerini ve bunlara ilişkin analizleri teknik içerik ve işlev açısından tek tek incelemiş; kablo pozlarında malzeme ve montaj kalemlerinin ayrı ayrı ve farklı uygulama durumları için düzenlendiğini, stabilize ve fore kazık gibi özel pozlarda idarenin kendi analizlerinin ve teknik gerekçelerinin bulunduğunu, nakliye ve demir işlerinde de proforma fatura ve özel poz uygulamasının mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Kurul, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında mevzuata ve teknik gereklere aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında aynı iş kalemlerinin birden fazla kez yer alması (mükerrerlik) hangi şartlarda kabul edilmez ve nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyette mükerrerlik iddiası, iş kalemlerinin tanım, kapsam ve uygulama koşulları ayrı ayrı analiz edilmeden sadece benzer isimlere dayanılarak ileri sürüldüğünde sıkça kabul edilmez. İdarenin yaptığı maliyet analizinde malzeme ile montaj gibi farklı işler ayrı kalem olarak gösterilebiliyorsa ve bunların teknik gerekçeleri belgelendirilebiliyorsa, mükerrerlikten söz edilmez. Bu nedenle, idarenin teknik içerik ve işlev açısından her bir kalemi tek tek değerlendirmesi beklenir.
Soru: Yaklaşık maliyetin hazırlanmasında iş kalemlerine ilişkin teknik analizlerin idari şartname ve standartlara uygunluğu nasıl kontrol edilmelidir?
Cevap: Teknik analizler; iş kalemlerinin işin kapsamına uygun, piyasa koşullarına ve mevzuat hükümlerine paralel olacak şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı açısından incelenir. İdarenin kullandığı teknik gerekçeler ve analiz metotları açık ve somut ölçütlere dayandığında, yaklaşık maliyetin doğru hesaplandığı sonucuna varılır. Celledeki somut belgeler (proje, faktörler, fatura örnekleri) analizlerin uygunluğunu gösterdiği sürece, itirazlar genellikle reddedilir.
Soru: Özel pozların ve proforma faturaların yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılması nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: Özel pozlar ve proforma faturalar, maliyet analizlerinde somut maliyet göstergesi olarak kullanılabilir ancak bu belgelerin güncel, sektör koşullarına uygun ve idari prosedürlerle tutarlı olması gerekir. Yaklaşık maliyette bu tür belgeler kullanılırken, benzer işlerin piyasa değerleriyle uyumsuzluk varsa veya belgeler resmi olmayan kaynaklardan sağlanmışsa itiraz konusu olabilir. Ancak, belgeler teknik ve mali doğruluk taşıyorsa bu uygulamalar kanuna aykırı sayılmaz.
Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı iddiası varsa, idare ve başvuru sahibi arasındaki ihtilaf nasıl çözülür?
Cevap: Yüksek hesaplama iddiaları, öncelikle idarenin yaptığı teknik ve mali analizlerin detaylı incelenmesi yoluyla çözülmeye çalışılır. İdarenin iş kalemlerine ilişkin analizlerinin mevzuata uygun, işin niteliğine ve piyasa şartlarına uygun olduğu somut belgelerle destekleniyorsa, iddialar genellikle reddedilir. Bu süreçte yaklaşık maliyetin objektif ve şeffaf şekilde hazırlandığına dair deliller önem taşır.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasında tespit edilen teknik hatalar veya eksiklikler hangi durumlarda teklif değerinin değerlendirme dışı kalmasına sebep olabilir?
Cevap: Teknik hata veya eksiklik ancak yaklaşık maliyet hesabı açıkça mevzuata ve teknik standartlara aykırı olduğunda, teklif üzerinde doğrudan etkisi varsa değerlendirme dışı bırakma gündeme gelebilir. Ancak, maliyet analizinde uyumlu yaklaşımlar ve somut gerekçeler bulunuyorsa, farklı yorumlar teklifin elenmesine yol açmayabilir. Hataya veya eksikliğe yönelik iddialarda somut ve net teknik dayanak gereklidir; aksi halde tereddütlerden kaçınılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyette kablo iş kalemlerinde mükerrerlik iddiası, Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, kablo iş kalemindeki malzeme ve montaj kalemlerinin farklı uygulama durumlarına göre ayrı ayrı düzenlendiğini tespit etti; bu nedenle mükerrerlik söz konusu olmadı ve yaklaşık maliyetin teknik gerekler doğrultusunda uygun olduğu sonucuna varıldı.
Soru: Stabilize ve fore kazık pozlarında yaklaşık maliyet analizleri hakkında Kurul ne hükme vardı?
Cevap: Kurul, idarenin stabilize ve fore kazık iş kalemlerine ilişkin yaptığı teknik analizlerin ve gerekçelerin mevzuata uygun ve işin gerekliliklerine uygun şekilde hazırlandığını belirledi; bu nedenle başvuru sahibinin mükerrerlik veya hatalı analiz iddialarını reddetti.
Soru: Nakliye ve demir işlerinde başvuru sahibinin yüksek maliyet iddiası Kurul tarafından nasıl sonuçlandı?
Cevap: Nakliye ve demir işleri kalemlerinde kullanılan proforma faturalar ve özel poz uygulamaları incelendi ve mevzuata uygun bulundu; böylece bu kalemlerde de yaklaşık maliyetin usul ve teknik gerekliliklere uygun olduğu tespit edilerek itirazlar reddedildi.
Soru: Sonuç olarak başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin fazla hesaplandığı iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, yapılan ayrıntılı teknik ve mali incelemeler neticesinde idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanmasında herhangi bir mevzuat veya teknik aykırılık olmadığını belirledi ve başvuru sahibinin iddialarını kabul etmeyerek itirazen şikâyet başvurusunu reddetti.
Detaylı Analiz
Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mükerrerlik ve analiz hataları iddiası çerçevesinde yapılan itirazen şikâyet başvurusu, bazı belirli kalemlerde yüksek bedeller oluştuğu gerekçesiyle gündeme gelmiştir. Başvuru sahibi, özellikle kablo, stabilize, fore kazık, nakliye ve demir işleri gibi kalemlerde teknik ve mali tutarsızlıklar bulunduğunu belirterek, yaklaşık maliyetin 32 milyon TL’den fazla fazla hesaplandığını ve bunun sınır değer üzerinde etkili olduğunu ileri sürmüştür. Bu kapsamda, şikâyetin odak noktasını yaklaşık maliyetin oluşumundaki teknik analizlerin doğruluğu ve mevzuata uygunlukları oluşturmuş; çözüm, bu analizlerin ayrıntılı incelenmesine bağlı olarak şekillenmiştir.
İhale sürecinde yapılan teknik değerlendirmelerde, başvuru sahibinin özellikle iş kalemlerindeki çift giriş ve gereksiz tekrar iddiası öne çıkmıştır. Bu çerçevede, örneğin kablo kalemlerinde malzeme ve montaj öğelerinin ayrı ayrı analiz edilmesinin neden mükerrerlik sayılamayacağı gündeme gelmiştir. Stabilize ve fore kazık gibi kalemlerde ise idarenin kendine özgü analiz yöntemleri ve özel gerekçeleri esas alınmış; bu işler için genel pozlara başvurulmadığı, özel uygulama şartlarının analizlerin yapısını belirlediği görülmüştür. Nakliye ve demir işleri açısından da proforma faturaların ve özel poz uygulamalarının kullanılması, teknik ve mali dayanağa sahip olduğu ölçüde yerinde bulunmuştur.
Uyuşmazlıkta dikkat çekici olan yön, “esasa etkili unsur” kavramının dolaylı biçimde tartışılmasıdır. Başvuru sahibi, bazı iş kalemleri hatalı hesaplandığı için toplam yaklaşık maliyet ve buna bağlı sınır değerin doğrudan etkilendiğini ileri sürmüştür. Ancak Kurul’un yaklaşımı, yapılan analizlerin her birinin bağımsız ve teknik gerekçelere dayalı şekilde oluşturulduğu yönünde olmuş; mahiyetleri ve uygulama koşulları farklı iş kalemlerinin benzer isimleri taşımasının bunları esasa etkili mükerrerlik haline getirmeyeceğine dikkat çekilmiştir. Bu bakımdan, farklı mühendislik gereklerine göre oluşturulan analizlerin kendi içinde tutarlı olması, iddiaların esaslı unsur teşkil etmemesi sonucunu doğurmuştur.
Başvuruda pilot ortağın deneyim belgelerine veya bu belgelerin geçerliliğine dair herhangi bir tartışma yer almadığından, bu inceleme kapsamında iş deneyimi gibi koşullar söz konusu yapılmamıştır. Değerlendirme bütünüyle yaklaşık maliyetin analizsel yapısı ve teknik doğruluğu etrafında şekillenmiştir. Dolayısıyla pilot ortak ya da diğer ortakların deneyim yeterliliklerine dair bir değerlendirme bulunmamaktadır ve inceleme bütünüyle idarenin yaklaşık maliyet oluşturma yöntemiyle sınırlı kalmıştır.
Kamu İhale Kurulu’nun kararında ağırlık, teknik içerikli incelemenin somut verilerle yapılmış olması ve her iş kaleminin ayrı ayrı değerlendirilerek analizlerin dayanaklarının kontrol edilmesinde toplanmıştır. Kablo kalemlerinde malzeme ve montajın ayrımı, özel pozlu işler için hazırlanan gerekçeli analizler ve kullanımı uygun proforma faturalar Kurul’un kararını şekillendiren temel unsurlar olmuştur. Sonuç olarak, yaklaşık maliyete ilişkin tüm kalemlerde mevzuata, teknik gerekliliklere ve işin niteliğine uygunluk saptandığından, başvuru sahibinin fazla hesaplama ve usulsüzlük iddiaları kabul görmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.