KÜNYE
- Toplantı No: 2022/042
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 07.09.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1076
- Başvuru Sahibi: Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/416808
- İhale Adı: Ankara Mücavir Sınırları İçerisinde İdare Malı Bitüm ve Astar İle Granüler Temel (Gt) ve Çift Kat Tip 2 Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama (Tipb Tipd) Yapım İşi
Özet
Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddiasının süre aşımı nedeniyle reddi ve aritmetik hata iddiasının Kurul kararıyla çözümlenmiş olması nedeniyle görevsizlik kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin yaklaşık maliyeti hatalı hesapladığını, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklama sürecinde kullanılan analiz formatlarının iş kalemleriyle uyumsuz olduğunu ve yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyet hesaplamasında nakliye giderlerinin ve belirli iş kalemlerinin analiz formatlarında yer almaması nedeniyle eksiklikler olduğu, nakliye malzemesi miktarının yaklaşık maliyete %22,41 oranında eksik dahil edildiği tespit edilmiştir. Ancak bu eksiklikler 02.06.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve analiz formatları ile başvuru sahibine bildirilmiş olup, başvuru sahibinin bu hususları 13.06.2022 tarihinden önce idareye şikâyet etmesi gerekirken 22.08.2022 tarihinde başvuru yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin aritmetik hata iddiası daha önce Kurulun 03.08.2022 tarihli kararıyla reddedilmiş ve düzeltici işlem belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasındaki eksiklikler veya hatalar ihale sürecinde hangi süre içinde idari başvuru konusu yapılmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına ilişkin tespitler, idarece bildirim yapıldığı tarihten itibaren genellikle on iş günü içinde idareye şikâyet edilmelidir. Bu sürenin geçirilmesi halinde, başvuru konusu genellikle süresinde yapılmamış sayılır ve Kurul tarafından reddedilir.
Soru 2: Aşırı düşük teklif açıklama sürecinde kullanılan analiz formatlarının iş kalemleriyle uyumsuzluğu iddiası nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdare tarafından, analiz formatlarında yaklaşık maliyet hesaplamasına etkisi olabilecek eksiklikler veya yanlışlıklar belirlendiğinde, bu durumlar aşırı düşük teklif açıklama talebi ve ilgili belgelerle yükleniciye bildirilmelidir. Bildirim sonrasında talep edilen sürede itiraz edilmezse bu iddialar işlemden kaldırılabilir; yani uyumsuzluk iddiası süresinde ve usulüne uygun başvuru ile gündeme getirilmediği takdirde değerlendirme dışında kalabilir.
Soru 3: Daha önce Kurul tarafından karara bağlanmış aritmetik hata iddialarının tekrar incelenmesi mümkün müdür?
Cevap: Aynı konuya ilişkin aritmetik hata iddiaları Kurul tarafından karara bağlanmışsa, genellikle yeniden inceleme ve karara bağlama yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu tür iddialar yeniden gündeme getirildiğinde, Kurul görevsizlik kararı verebilir.
Soru 4: Yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin eksiklikler tespit edilse bile, başvuru sahibinin yasal sürede başvuru yapmaması durumunda ne olur?
Cevap: Eksiklik veya hata tespit edilip bildirilmiş olsa dahi, eğer başvuru sahibi bu hususları yasal süresi içinde idareye şikâyet etmezse, söz konusu iddialar süre aşımı nedeniyle ihale inceleme mercilerince dikkate alınmamaktadır.
Soru 5: İdari başvuru süresi ve Kurulun görev alanı açısından hangi durumlarda talepler reddedilir veya görevsizlik kararı verilir?
Cevap: İdari başvuru süresi içinde yapılmayan talepler süresinde yapılmamış sayıldığından reddedilir; ayrıca, daha önce Kurul kararına bağlanmış ve sonuçlandırılmış konularda yeniden inceleme talebi Kurulun görev alanına girmediğinden görevsizlik kararı verilebilir. Bu yaklaşımlar uygulamada başvuru sahipleri ile idareler arasında sık tereddüt konusu olmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Başvuru sahibi yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına dair iddiasını neden Kurul önünde ileri sürememiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı hususu, idarece aşırı düşük teklif açıklama süreci kapsamında başvuru sahibine bildirilmiş ancak başvuru sahibi bu durumu on günlük idari başvuru süresi içinde idareye şikâyet etmemiştir. Bu nedenle, iddia süresinde yapılmadığından Kurul tarafından reddedilmiştir.
Soru 2: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklama sürecindeki analiz formatlarının iş kalemleriyle uyumsuz olduğu iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdarece, yaklaşık maliyet hesabında analiz formatlarında bazı iş kalemlerinin ve nakliye giderlerinin eksik yer aldığı tespit edilmiştir. Bu eksiklikler aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve analiz formatlarıyla başvuru sahibine bildirilmiş, ancak başvuru sahibi bu hususları yasal süresi içerisinde şikâyet etmemiştir. Bu nedenle, iddia süresi geçtikten sonra yapılmış olup dikkate alınmamıştır.
Soru 3: Başvuru sahibinin aritmetik hata iddiasının Kurul nezdinde tekrar gündeme alınmaması sebebi nedir?
Cevap: Aritmetik hata iddiası daha önce Kurul tarafından incelenmiş ve karara bağlanmıştır. Kurul, bu konuda verilen kararla düzeltici işlemlerin gerçekleştirildiğini belirtmiş ve aynı konuda yeniden karar verme yetkisi bulunmadığını gerekçe göstererek görevsizlik kararı vermiştir.
Soru 4: Bu vakada başvuru sahibinin taleplerinin reddedilmesi hangi hukuki gerekçelerle gerçekleşmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına ilişkin talebi, bildirimden itibaren yasal başvuru süresinin aşılması nedeniyle reddedilmiştir. Aritmetik hata iddiası ise Kurulun geçmiş kararlarıyla çözümlendiğinden, yeniden inceleme yetkisi bulunmadığı için görevsizlik kararı verilmiştir. Bu iki gerekçe nedeniyle talepler dikkate alınmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı ve bu nedenle aşırı düşük teklif açıklama sürecinde kullanılan analiz formatlarının teknik olarak iş kalemleriyle uyumsuz olduğu yönündeki iddialarına dayanmaktadır. Başvuruya konu tartışma, özellikle yaklaşık maliyetin belirlenmesine esas olan hesaplama yöntemleri ve malzeme miktarlarının eksik yansıtılması ile analiz formatlarının bu hesaplamaya uygunluk taşıyıp taşımadığı üzerinde yoğunlaşmıştır. Bununla birlikte, başvuru sahibinin bu iddiaları ihale takvimine uygun biçimde gündeme getirip getirmediği, değerlendirmeyi şekillendiren temel sorun olmuştur.
Somut olayda, başvuru sahibi nakliye giderleri ve bazı iş kalemlerinin yaklaşık maliyet analiz formatlarında yer almadığını, bu durumun tekliflerin değerlendirilmesinde yanıltıcı etkiler yarattığını ileri sürmüştür. Ancak bu unsurlar, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama sürecine ilişkin resmi yazı ve analiz formatları marifetiyle yükleniciye iletilmiştir. Bu aşamada, söz konusu belgelere yansıyan eksikliklerin fark edilmesi beklenen nitelikte olduğu, dolayısıyla şikâyet sürecinin işlemeye başlaması için gerekli bildirim koşulunun sağlandığı anlaşılmaktadır.
Vaka bağlamında esaslı unsur olarak değerlendirilen konu, yaklaşık maliyetin oluşturulmasına etki eden hatalı unsurların, ihale sürecinin şeffaflığına ve rekabetin sağlıklı bir şekilde oluşmasına müdahil olup olmadığıdır. Ancak Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, bu eksikliklerin varlığı kabul edilmiş olmakla birlikte, zamanında başvuru yapılmaması nedeniyle bu hususların esastan incelenmesi mümkün olmamıştır. Bu çerçevede, iddia edilen eksiklik, ihale sürecini önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte olsa dahi, hukuki sonuç doğurabilmesi için uygun başvuru sürecine tabi tutulması gerektiği marjda kalmıştır.
Analiz edilen karar kapsamında pilot ortağın iş deneyimine yönelik herhangi bir tartışma veya bu kapsama giren bir değerlendirme yer almamaktadır. Uyuşmazlık bütünüyle yaklaşık maliyet hesaplamasına yönelik itiraz ve bu hesaplamaya bağlı olarak teklif değerlendirme sürecinde kullanılan analiz formatlarının eksikliğiyle sınırlıdır. Dolayısıyla başvuru sahibinin niteliksel yeterliklerine veya iş deneyimi belgelerinin geçerliliğine ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin iddialarının süresinde ortaya konulmadığını belirterek bu gerekçeyle reddine karar vermiştir. Buna ek olarak, başvuru sahibinin daha önce işlem görmüş ve karara bağlanmış olan aritmetik hata iddiasını tekrar gündeme getirmesi karşısında Kurul, bu konuda yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Bu iki somut gerekçeyle, başvuru bir yandan süre aşımı nedeniyle reddedilmiş, diğer yandan görev alanı dışında kabul edilerek işin esasına girilmeksizin değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.