KÜNYE
- Toplantı No: 2022/057
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 07.12.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-1517
- Başvuru Sahibi: Ağaoğlu Danışmanlık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Akdeniz Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/915670
- İhale Adı: Akdeniz Belediyesi Sınırları İçerisinde Muhtelif Yollarda Bitümlü Sıcak Asfalt Kaplama (Bitüm İdareden) Kaldırım Yapılması ve Bitüm Nakliyesi İşi İhalesi
Özet
Başvuru bedelinin yatırılmaması ve birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuru yapılması nedeniyle başvurunun şekil yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklinin ihaleyi almasının kamu zararı oluşturacağını ve ihalelerde uyumlu eylemlerle rekabetin engellendiğini iddia ederek ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereği yatırılması zorunlu olan başvuru bedelini Kurum hesaplarına yatırmadığı ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesine aykırı olarak birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda başvuru bedelinin yatırılmaması halinde başvurunun hukuki durumu nedir?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunda 4734 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen başvuru bedelinin yatırılmaması, başvurunun şekil koşullarına uymaması anlamına gelir. Bu durumda, başvuru şekil yönünden eksik sayılır ve genellikle esas incelemeye alınmadan reddedilir. Başvuru bedeli yatırılmadan yapılan başvuruların içeriği ne kadar haklı olursa olsun şekli usul kuralları gereği değerlendirilmez.
Soru: Birden fazla kamu ihalesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun tek bir dilekçe ile yapılması mümkün müdür?
Cevap: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik kapsamında, her ihale için ayrı bir başvuru yapılması esastır. Birden fazla ihaleye ilişkin itirazen şikâyetlerin tek dilekçe altında toplanması şekil şartlarını ihlal eder ve bu durum başvurunun biçimsel olarak eksik sayılmasına yol açar. Böyle bir başvuru genellikle şekil reddiyle sonuçlanır.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda şekil şartları eksik ise iddiaların esasa girilerek incelenmesi mümkün müdür?
Cevap: Şekil şartları bakımından eksiklikler (örneğin başvuru bedelinin yatırılmaması veya şekil şartlarına uygun olmayan dilekçe sunulması) tespit edilirse, başvuru esas incelemeden genellikle reddedilir. Bu durumda, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddialar (rekabet ihlali, kamu zararı vs.) Kurul tarafından değerlendirilmez.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılması, başvurunun şekil yönünden eksiksiz kabul edilmesi için nasıl bir öneme sahiptir?
Cevap: Başvuru bedeli, itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmenin önkoşullarından biridir. Bedelin yatırıldığına ilişkin belgelerin başvuru dosyasına eklenmesi, başvurunun şekil şartlarına uygun olduğunu gösterir. Bu nedenle, başvuru bedeli yatırılmadan yapılan başvurular şekil yönünden eksik kabul edilerek reddedilebilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda birden çok ihaleye tek dilekçe ile başvurma yasağı hangi hukuki gerekçeye dayanmaktadır?
Cevap: Her ihale işlemi ayrı bir idari işlem niteliğinde olduğundan, her bir ihale için ayrı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekir. Yönetmelik ve kanun düzenlemeleri bu ayrımı korumaya yöneliktir. Bu yaklaşım, işlemlerin ayrı ayrı ve objektif incelenmesini sağlamak ve süreçlerin düzenli yürütülmesine katkı vermek amacıyla benimsenmiştir. Tek dilekçe ile birden çok ihaleye başvuru yapılması halinde, başvuru şekil şartlarına uymadığı gerekçesiyle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda başvuru bedelini yatırmaması, başvurunun esasına etkili olmuş mudur?
Cevap: Başvuru sahibinin başvuru bedelini yatırmaması, Kurul incelemesinde başvurunun şekil yönünden reddine yol açmış, dolayısıyla başvurunun esasına geçilmemiştir. Bu nedenle, itiraz konusu iddialar değerlendirilmeyip, başvuru şekil şartlarına uymadığı için reddedilmiştir.
Soru: Birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuru yapılmasının itirazen şikâyet sürecindeki sonucu nedir?
Cevap: Birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuru yapılması mevzuata aykırı bulunmuş ve bu nedenle başvuru şekil yönünden eksik sayılmış, bu eksiklik başvurunun reddine sebep olmuştur.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda bulunan tarafın yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklinin ihaleyi almasına ilişkin iddiası dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması ve tek dilekçe ile birden fazla ihaleye başvuru yapılması nedeniyle başvuru şekil yönünden reddedildiği için, yaklaşık maliyetin altında teklif verilmesi iddiası Kurul tarafından değerlendirilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iddialarının kamu zararına yol açtığı şüphesi şekil eksiklikleri karşısında nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kamu zararına ilişkin iddialar, başvuru bedeli yatırılmadığı ve başvurunun şekil şartlarına uyulmadığı tespitinden sonra esastan incelenmemiş, şekil eksiklikleri nedeniyle başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyetin altında teklif verilmesinin kamu zararına yol açtığı ve ihalelerde rekabetin engellendiği yönündeki iddialarını ileri sürerek ihalenin iptali talebiyle Kamu İhale Kurumu’na yaptığı başvuru, esasen bir usul meselesi etrafında şekillenmiştir. Uyuşmazlık, başvuru sahibinin birden fazla ihaleye ilişkin tek bir dilekçeyle başvuru yapması ve ayrıca ön koşul niteliğinde olan başvuru bedelini Kurum hesaplarına yatırmaması nedeniyle, esasın incelemesine geçilmeksizin şekli eksiklikten reddedilmiştir. Kurul, esasa dair herhangi bir değerlendirmede bulunmadan, başvurunun usule aykırılık taşıdığı sonucuna varmıştır.
İhale sürecinde ileri sürülen temel iddia, yaklaşık maliyetin altında teklif sunan istekliye ihale bırakılmasının kamu zararı oluşturabileceği ve ihalelere katılanlar arasında uyumlu eylemlerle rekabetin sınırlandırıldığı yönündedir. Ancak bu iddialar, başvurunun şekli koşullarını karşılamaması nedeniyle incelenmeye alınmamıştır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin somut veri ve gerekçelere dayanarak ortaya koyduğu şikâyet gerekçeleri, şekli eksiklikler nedeniyle değerlendirme dışı kalmıştır.
Bu durumda, esaslı unsur kavramı, başvurunun içeriğine değil, şekli geçerliliğine ilişkin unsurlar çerçevesinde ele alınmıştır. Kurulun yaklaşımında ‘esaslı unsur’, ihale sürecinin kendisiyle ilgili maddi iddialardan ziyade, başvurunun esastan ele alınabilmesine imkân veren düzenleyici gereklilikler olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, başvuru bedelinin yatırılması ve her bir ihale için ayrı başvuru yapılması şartlarının sağlanması, başvuru sürecinin sağlıklı işletilebilmesi açısından esaslı kabul edilmiştir.
Bununla birlikte, dosyada herhangi bir pilot ortak ya da iş deneyimi belgesi tartışması bulunmamaktadır. Değerlendirme yalnızca şekil şartlarının ihlali üzerinden yapılmış, teklif sahiplerinin yeterlik durumu ya da teknik yeterlilik belgeleriyle ilgili herhangi bir inceleme gerçekleştirilmemiştir. Dolayısıyla bu vakada, yeterlik belgelerinin içeriğine veya ortaklık yapılarına ilişkin bir değerlendirme yapılmasına gerek kalmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, ihale işlemlerine yönelik itirazın şekil yönünden taşıması gereken asgari koşullara uymadığını tespit etmiş ve bu kapsamda esasın incelenmesine geçmeden başvuruyu reddetmiştir. Bu karar, usule ilişkin kuralların başvuruların değerlendirilmesinde öncelikli olduğunu bir kez daha ortaya koymuş ve içerik bakımından ciddi iddialar dahi ileri sürülse, şekli eksikliklerin varlığı halinde bunların incelenmeyeceğine işaret etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.