KÜNYE
- Toplantı No: 2024/020
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 22.05.2024
- Karar No: 2024/UY.II-685
- Başvuru Sahibi: Hlz Turizm İnşaat Sosyal Hizmetler Otomotiv Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Aktepe Group İnşaat Nak. Tem. Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2024/243349
- İhale Adı: Mersin İli Muhtelif Mahallelerde Altyapı Hatlarının Temizlenmesi Görüntülenmesi ve Frezelenmesi ile Noktasal Kaplama Yapılması 2 Kademe Yapım İşi
Özet
İhalenin iptalinin, yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif bulunması ve rekabetin sağlanması nedeniyle mevzuata aykırı olduğuna karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif bulunduğunu ve rekabet ortamının yeterli olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan teklifin yaklaşık maliyetin altında (594.270.000,00 TL teklif, 627.846.433,33 TL yaklaşık maliyet) ve aşırı düşük sınır değerin üzerinde olduğu, ihalede 5 doküman satın alınması ve 5 teklif verilmesi, geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucu rekabet ortamının sağlandığı tespit edilmiştir. İhalenin iptali gerekçesinin, yaklaşık maliyetin altındaki geçerli tekliflerin hangi oranda düşük olması gerektiğine dair somut kriter olmaması ve tek geçerli teklifin rekabetin olmadığı anlamına gelmemesi nedeniyle sübjektif olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, bütçe ve hizmet önceliklerinin ihaleye çıkmadan önce değerlendirilmesi gerektiği, ihale aşamasında iptal gerekçesi yapılamayacağı vurgulanmıştır.
İdare Görüşü
İdare, ihalenin iptal gerekçesi olarak geçerli teklif sayısının az olması, rekabet ortamının oluşmaması, yaklaşık maliyet ile teklif fiyatlarının birbirine yakın olması, bütçe kısıtları ve hizmet önceliklerini göstermiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin altında verilen tekliflerin bulunması ihale iptal gerekçesi sayılabilir mi?
Cevap: Yaklaşık maliyetin altında bir veya birkaç geçerli teklif bulunması, tek başına ihalenin iptali için yeterli bir gerekçe olmayabilir. Bu durumda önemli olan, tekliflerin aşırı düşük olmaması, yaklaşık maliyetle tutarlılık derecesi ve rekabet ortamının sağlanıp sağlanmadığıdır. Yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük sınır değerinin üzerinde bulunması ve yeterli sayıda geçerli teklif verilmesi rekabetin oluştuğunu gösterir. Bu nedenle, iptal gerekçesinin somut ölçütlere dayanması beklenir.
Soru: İhale aşamasında bütçe kısıtları veya hizmet önceliklerine dayanarak iptal kararı verilebilir mi?
Cevap: Bütçe kısıtları ve hizmet öncelikleri gibi hususların değerlendirilmesi, ihale öncesinde yapılmalıdır. İhale süreci başlatıldıktan sonra, bu temel kriterlere dayanarak iptal kararı verme hakkı daha kısıtlıdır. İhale aşamasında bu gerekçelerle iptal gerekçesi oluşturulmaya çalışılması, uygulamada sıklıkla itiraz konusu olmakta ve mevzuata uygun bulunmamaktadır.
Soru: Tek veya az sayıda geçerli teklif olması rekabetin olmadığı anlamına gelir mi?
Cevap: Geçerli teklif sayısının az olması, tek başına rekabetin oluşmadığı sonucunu doğurmaz. İhale dokümanını satın alan, teklif verenlerin sayısı, tekliflerin fiyatları ve ortamdaki rekabet şartları birlikte değerlendirilmelidir. Tek geçerli teklif olsa bile, teklifin yaklaşık maliyetle uyumlu ve aşırı düşük sınır değerinin üzerinde olması durumunda rekabetin sağlandığı kabul edilebilir. Bu nedenle, iptal kararında geçerli teklif sayısının tek başına belirleyici olması genellikle yeterli görülmez.
Soru: İhale iptal kararına karşı yapılan itirazlarda başvuru bedelinin iadesi mümkün müdür?
Cevap: İhale iptal kararının mevzuata aykırı olduğunun tespiti halinde, itiraz eden tarafın itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesine hükmedilebilmektedir. Bu yaklaşım, idari işlemin hatalı olduğunu ortaya koyduğunda uygulamada sıkça teyit edilmektedir.
Soru: İdarenin ihaleyi iptal gerekçesini somut kriterler olmadan belirlemesi sorun yaratır mı?
Cevap: İhalenin iptal gerekçeleri, uygulamada belli ölçütlere ve objektif kriterlere dayanmalıdır. Yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin hangi oranda düşük olması gerektiği veya rekabet ortamının ne şekilde değerlendirileceğine ilişkin somut kriterlerin bulunmaması, iptal gerekçelerinin sübjektif kalmasına yol açabilir. Bu durum, iptal kararlarının iptal edilmesine ve uyuşmazlıkların artmasına sebep olabilmektedir. Bu nedenle gerekçeler mümkün olduğunca ölçülebilir ve belgelenebilir olmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan teklifin yaklaşık maliyetin altında olması, idarenin ihaleyi iptal etme gerekçesi olabilir mi?
Cevap: Bu vakada, yaklaşık maliyetin altında bulunan geçerli teklifin varlığı, ihalenin iptali için geçerli bir gerekçe olmamıştır. İhalede yaklaşık maliyetin altında teklif verildiği ve teklifin aşırı düşük sınır değerin üzerinde olduğu, ayrıca teklif sayısının yeterli olması rekabet ortamının sağlandığını göstermiştir. Dolayısıyla, bu durumda iptal kararının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru: İhale aşamasında bütçe ve hizmet önceliklerine dayanarak iptal gerekçesi gösterilebilir mi?
Cevap: Bu somut vakada, bütçe kısıtları ve hizmet önceliklerinin değerlendirilmesi ihale öncesinde yapılması gerekirken, ihale aşamasında iptal gerekçesi olarak gösterilmesi uygun bulunmamıştır. İdarenin ihale aşamasında bu sebeplere dayanarak iptal kararı vermesi mevzuata aykırı bulunmuş ve iptal kararı kaldırılmıştır.
Soru: Geçerli teklif sayısının az olması nedeniyle rekabet ortamının oluşmadığı iddiası bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale dokümanı alan ve teklif veren gerçek sayının 5 olduğu, tekliflerin geçerli sayıldığı ve rekabet ortamının sağlandığı belirlenmiştir. Özellikle tek geçerli teklif olması rekabetin olmadığı anlamına gelmediği, dolayısıyla idarenin bu gerekçesi sübjektif bulunarak iptal kararına dayanak oluşturamamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi talebi bu vakada karşılanmış mıdır?
Cevap: Evet, ihalenin iptal kararının mevzuata aykırı olduğuna karar verildiği bu vakada, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesine hükmedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, idarenin ihaleyi iptal etme kararının dayanağıyla ilgilidir. Başvuru sahibi, teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğunu ve rekabet ortamının sağlandığını belirterek iptal işleminin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Buna karşılık idare, teklif sayısının azlığı, tekliflerle yaklaşık maliyetin yakınlığı, bütçe sınırlamaları ve hizmet öncelikleri gibi gerekçelerle iptalin haklılığını savunmuştur. Esas tartışma noktası, bu gerekçelerin ihaleyi iptal etmek için yeterli ve nesnel temel sağlayıp sağlamadığı üzerinde yoğunlaşmıştır.
İhale kapsamında 5 firmanın doküman satın aldığı ve 5 teklifin sunulduğu, değerlendirme sonunda geçerli tekliflerin bulunduğu tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan teklifin aşırı düşük teklif sınırının üzerinde olması da dikkat çekmiştir. Bu çerçevede, rekabet koşullarının oluştuğu kabul edilmiştir. İdarenin, tekliflerin azlığı veya maliyetle yakınlığı gibi unsurları iptal nedeni olarak öne sürmesi, somut ve objektif değerlendirme kriterlerinden yoksun olduğu gerekçesiyle isabetli bulunmamıştır.
Uyuşmazlıkta esaslı unsur olarak ele alınan konu, rekabet ortamı ve tekliflerin kabul edilebilirliği olmuştur. Kurul, geçerli tekliflerin sayısı, fiyatların durumu ve tekliflerin geçerliliği bakımından ihale sürecinin amacına uygun şekilde yürütüldüğünü değerlendirmiştir. İdarenin, iptal kararında yer verdiği gerekçeler arasında somut bir rekabet eksikliği iddiası bulunmadığı gibi, yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin kabul edilebilirliği konusundaki değerlendirmesinin de ölçülebilir temellere dayanmadığı vurgulanmıştır. Bu nedenle, iptale gerekçe olarak sunulan unsurların esaslı ve belirleyici nitelikte görülmediği sonucuna varılmıştır.
Vaka, aynı zamanda idare ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ortak girişim arasında oluşan ilişki bakımından da değerlendirilmeye açıktır. Ancak başvuruya konu olayda iş deneyim belgesi veya ortaklık yapısı gibi teknik yeterliğe ilişkin herhangi bir uyuşmazlık yer almamaktadır. Bu nedenle, teklifin geçerliliğini etkileyen unsurlar yalnızca ekonomik ve prosedürel nitelikte incelenmiştir. Pilot ortağın iş deneyimi yönünden herhangi bir değerlendirme veya ihtilaf söz konusu edilmemiştir.
Sonuç olarak Kurul, ihalenin iptaline ilişkin gerekçelerin somut ve objektif değerlendirme ölçütlerinden yoksun olduğu, tekliflerin geçerli ve rekabetin sağlandığı durumda iptal kararı verilmesinin mevzuata uygun olmayacağı kanaatine ulaşmıştır. İdarenin bütçe ve hizmet önceliklerine ilişkin gerekçelerini ihale öncesinde gözetmesi gerektiği, ihale süreci başladıktan sonra bu tür gerekçelere dayanarak işlem tesis etmesinin hukuken geçerli olmayacağı da ayrıca belirtilmiştir. Bu doğrultuda, iptal kararının kaldırılmasına ve ihalenin kaldığı yerden devamına karar verilmiş, ayrıca başvuru sahibinin yaptığı başvuru bedelinin de iadesine hükmedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.