KÜNYE
- Toplantı No: 2024/015
- Gündem No: 3
- Karar Tarihi: 04.04.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-523
- Başvuru Sahibi: MSH İnş. Nak. Tur. Mad. İth. ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ahmet Gül İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2024/125321
- İhale Adı: Viranşehir İlçesi Sergen Mahallesi Kanalizasyon Şebekesi Yapım İşi
Özet
İhalenin iptali öncesinde idareye şikayet başvurusu yapılmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale iptal kararının yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunulması gerekçesine dayandırılamayacağını, tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olduğunu ve iptal kararının iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhalenin iptali kararından önce idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı, bu nedenle başvurunun Kurumun görev alanında olmadığı tespit edilmiştir. Kurul, 4734 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için idareye öncelikle şikayet başvurusunda bulunulmuş olması gerektiğini belirtmiştir.
İdare Görüşü
İdare, teklifin yaklaşık maliyete çok yakın olması ve tenzilat oranının çok düşük olması nedeniyle şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: İhalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet yapılması genellikle mümkün değildir. Öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekir. İdareye başvuru yapılmadan Kuruma yapılan itirazen şikayetlerin görev yönünden reddedilmesi yaygın bir uygulamadır.
Soru: İdareye yapılan şikayet başvurusu olmadan itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddedilmesi hangi nedenle olur?
Cevap: İdareye şikayet başvurusunun yapılması, itirazen şikayet yoluna başvurabilmenin ön şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden Kuruma yapılan başvurular, öncelikli inceleme prosedürü işletilemediği için 4734 sayılı Kanun kapsamında görevsizlik nedeniyle reddedilir.
Soru: İhalenin iptali kararına dayanak yapılan yaklaşık maliyet ve tenzilat oranının usulü itirazen şikayet sürecine etkisi nasıldır?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve tenzilat oranı gibi hususlar iptal kararının dayanağı olarak değerlendirilir. Ancak bu gerekçelerin hukuki doğruluğu idareye yapılan şikayet başvurusu ile tartışılır. İdareye başvuru yapılmadan doğrudan Kuruma itirazen şikayetle bu hususlar esastan incelenmez.
Soru: İhalenin iptaline ilişkin karar öncesi idareye yapılacak şikayet başvurusunun şekil ve süre açısından önemi nedir?
Cevap: İdareye yapılan şikayet başvurusu ihale iptal kararının incelenmesi için zorunludur ve genellikle Kanunda veya yönetmelikte belirtilen süreler içinde yapılmalıdır. Aksi halde, süresinde veya usulüne uygun yapılmayan başvuruların üzerine itirazen şikayet yolu açılsa bile Kurum görev yönünden inceleme yapmayabilir.
Soru: İdareye şikayet yapılmadan doğrudan itirazen şikayet yoluna gidilmesi ihale sürecine hangi riskleri getirir?
Cevap: Şikayet usulüne tam olarak uyulmaması, itirazen şikayet başvurusunun usulden reddi riskini doğurur. Sonuç olarak ihale sürecindeki uyuşmazlık esasına girilmeden başvurular reddedildiğinden, tarafların hakkını zamanında ve etkin şekilde korumasını engelleyebilir. Bu nedenle öncelikle idareye şikayet başvurusu yapılması kritik görülür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptali kararına karşı doğrudan Kamu İhale Kurulu’na şikayet başvurusunda bulunması geçerli midir?
Cevap: Hayır, bu vaka özelinde doğrudan Kuruma başvuru geçerli değildir. İhalenin iptali kararından önce idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı için Kurumun başvuruyu inceleme görevi bulunmamaktadır.
Soru: İdareye önceden şikayet başvurusunda bulunulmaması halinde Kurul başvuruyu ne sebeple reddetmiştir?
Cevap: Kurul, idareye öncelikle şikayet başvurusunda bulunulmasının zorunlu olduğunu; bu şart gerçekleşmediği için başvurunun Kanun’da belirtilen görev alanına girmediğini tespit etmiş, bu nedenle başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet talebinde dayandırdığı tekliflerin yaklaşık maliyetin altında oluşu, iptal kararının iptali talebinde etkili olmuş mudur?
Cevap: Bu vaka çerçevesinde değerlendirmeye alınıp sonuçlandırılmamıştır, çünkü başvuru öncesi idareye şikayet yapılmadığı için esastan değerlendirme yapılmamıştır.
Soru: İdarenin ihale iptali gerekçesi olarak yaklaşık maliyete çok yakın teklif ve düşük tenzilat oranını göstermesinin başvurunun görev yönünden reddedilmesine etkisi nedir?
Cevap: Bu gerekçe başvurunun reddine direkt etkide bulunmamıştır. Başvurunun reddi, şikayet usulüne uyulmaması nedeniyle görev yönündendir; idarenin gerekçesi sadece iptal kararının dayanağı olarak açıklanmıştır.
Detaylı Analiz
İhalenin iptaline ilişkin olarak yapılan başvurunun temelini, idarenin yaklaşık maliyete çok yakın teklifleri yeterli görmeyip ihaleyi iptal etmesi oluşturmuştur. Başvuru sahibi, tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olduğunu ve iptal kararının bu sebeple hukuka aykırı olduğunu öne sürerek bu işlemin iptalini talep etmiştir. Ancak söz konusu talebin incelenmesi sırasında, ihalenin iptalinden önce idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, uyuşmazlığın esasına geçilmeden önce usul yönünden değerlendirmenin önünü açmıştır.
Uyuşmazlık kapsamında ön plana çıkan husus, başvuru sahibinin doğrudan Kamu İhale Kurumu’na başvurarak iptal kararının incelenmesini talep etmesidir. Ancak ilgili süreçte şikayet mercii olarak ilk başvurunun doğrudan Kuruma değil, kararın alındığı idareye yapılması gerektiği şeklen açık olmasına rağmen bu adım atlanmıştır. Bu yönüyle, ihale sürecinin sağlıklı denetimi bakımından ilk olarak idarenin görüşü ve kararına başvurma yükümlülüğünün yerine getirilmediği sabit hale gelmiştir. Dolayısıyla, iş bu başvuruda şikayet konusu edilen esaslı iddialar iş deneyimi veya teklif içerikleri üzerinden değil, usule ilişkin bir eksiklik üzerinden değerlendirilmiştir.
Vakanın esaslı unsuru, teklifin yaklaşık maliyetin çok az altında kalması sebebiyle verilen iptal kararının hukuka uygunluğu olmakla birlikte başvuru bu yönüyle incelenememiştir. Esaslı unsur kavramı burada sınırlı bir rol oynamış, çünkü içeriği ne olursa olsun, şikayet başvurusunun ön koşulu yerine getirilmeden yapılagelen başvurular görev sınırında takılmaktadır. Başvuru sahibinin teklifinin idare tarafından yeterli tenzilat içermediği gerekçesiyle elenmesi, aslında tekliflerin teknik ve ekonomik değerlendirilmesi kapsamında tartışılabilecek bir konu iken, bu nitelikteki bir incelemeye geçilememiştir.
Başvuruya konu olayda pilot ortaklık ya da iş deneyimi yönünden herhangi bir değerlendirme Kurul tarafından yapılmamıştır. Çünkü başvurunun şeklen eksik oluşu nedeniyle teklifin içeriği, ortakların yeterliliği ya da teknik belgeler gibi konular incelemeye alınmamış ve başvurunun usulden reddiyle süreç sonlandırılmıştır. Bu nedenle, iş deneyimi belgelerinin değerlendirildiği herhangi bir aşamaya ulaşılmadığı görülmektedir.
Kamu İhale Kurulu, başvuruyu görev yönünden değerlendirerek ihalenin iptali işleminin dava konusu edilebilmesi için, öncelikle idareye şikayet başvurusunun yapılması gerektiğini vurgulamış ve bu şartın ihlal edildiğini tespit etmiştir. Bu tespite dayalı olarak, başvuru esastan değil, görev kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Sonuç olarak Kurul, teklifin maliyeti ve iptal gerekçesiyle ilgili hiçbir içeriksel değerlendirmeye geçmeden yalnızca başvuru usulünü esas alarak karar vermiş ve bu doğrultuda başvurunun görev yönünden reddine hükmetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.