KÜNYE
- Toplantı No: 2021/002
- Gündem No: 70
- Karar Tarihi: 13.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-120
- Başvuru Sahibi: Sert İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Erkut İnşaat Taahhüt Nak. Haf. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/523733
- İhale Adı: Kuşadası Davutlar (Kısmi) Kanalizasyon İşi
Özet
İhale dokümanına ilişkin şikayetlerin süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet hesaplamasında işçilik ve motorin fiyatlarının düşük alınması, fiyat tekliflerinin usulüne uygun olmaması, iş makineleri birim fiyatlarının güncel rayiçlere uygun olmaması ve palplanş imalatına ilişkin belirsizlikler nedeniyle ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanına yönelik şikayetlerin ihale tarihinden önce veya en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye yapılması gerektiği, başvuru sahibinin iddialarının ihale tarihinde fark edilmesi gereken hususlar olduğu, ancak süresi içinde idareye şikayet edilmediği ve itirazen şikayet aşamasında yeni hususlar ileri sürüldüğü tespit edilmiştir. İdareye şikayet başvurusunda bulunulmayan hususların itirazen şikayete konu edilemeyeceği ve sürenin kaçırılması nedeniyle başvurunun reddi gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanına ilişkin eksiklik veya hataların ihale tarihinden sonra şikayet edilmesi halinde ne olur?
Cevap: İhale dokümanındaki hata veya eksiklikler, ihale tarihinden önce ya da en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar idareye bildirilmelidir. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikayetler, süre şartlarına uyulmadığı için dikkate alınmayabilir ve itirazen şikayet aşamasında ileri sürülen yeni hususlar süre aşımı nedeniyle reddedilebilir. Dolayısıyla, ihale tarihinden sonra fark edilen doküman eksikliklerinin süresinde şikayet edilmemesi başvurunun şekil yönünden reddine yol açabilir.
Soru: İdareye şikayet edilmeden doğrudan itirazen şikayette bulunulan iddialar nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet, ihale dokümanı ve şartname ile ilgili iddialar öncelikle idareye süresi içinde şikayet edilmelidir. İdareye şikayet başvurusunda bulunulmayan veya süre aşımı nedeniyle kabul edilmeyen hususlar, itirazen şikayet aşamasında ileri sürülse bile değerlendirilmeyip reddedilebilir. Bu nedenle, idari süreç gereği başvuru sahiplerinin önce idareye şikayet hakkını uygun zamanda kullanmaları önemlidir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasında hata iddialarının süresi neden önemlidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin hatalar ihale hazırlık aşamasında belirlenip idareye süresi içinde bildirilmelidir. Çünkü yaklaşık maliyet ihale dokümanının temelini oluşturur ve ihalenin rekabet ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda sağlıklı yürütülmesi için zamanında düzeltilmesi gerekir. Dolayısıyla bu iddiaların ihale tarihinde fark edilmesi gereken hususlar olmasına rağmen süre aşımı nedeniyle değerlendirilmemesi ve başvurunun reddi uygulamada sıkça karşılaşılan durumdur.
Soru: İhale dokümanına yönelik belirsizlik iddialarının süre aşımı nedeniyle şikayet edilememesi ne gibi sonuçlar doğurur?
Cevap: İhale dokümanındaki belirsizlikler süre içinde idareye bildirilmezse, ihale sürecinde bu hususlar giderilmez ve teklif sahipleri bu belirsizliklerle teklif verebilir. Son aşamada, itirazen şikayet başvurusunda bu belirsizliklere dayalı iddialar ileri sürülse dahi, süre şartlarına uyulmadığı için başvuru reddedilebilir. Bu durum başvuruların esas incelemesine geçilmemesine ve işin devamına yol açar.
Soru: İhale dokümanı ve yaklaşık maliyetle ilgili hususlarda şikayet ve itirazen şikayet sürelerinin ihlal edilmesi halinde uygulanacak genel yaklaşım nedir?
Cevap: İhale dokümanı ve yaklaşık maliyete ilişkin itirazların süresi ihale mevzuatı ve uygulama kararları ile net olarak belirlenmiştir. Başvuru sahipleri bu süreleri kaçırırsa, idareye doğrudan itirazen şikayet yoluyla yeni iddia ileri süremez. Bu nedenle, süre koşullarının eksiksiz yerine getirilmesi başvuruların şekil yönünden kabulü için zorunludur. Uygulamada süresi içinde yapılmayan şikayetler nedeniyle itirazen şikayetin reddi yaygın ve doğru uygulamadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi ihale dokümanındaki usulsüzlük iddialarını neden itirazen şikayet aşamasında ileri sürünce başvurusu reddedilmiştir?
Cevap: Çünkü ihale dokümanına ilişkin şikayetler ihale tarihinden önce ya da en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar idareye yapılmak zorundadır. Başvuru sahibi, bu sürede idareye herhangi bir şikayette bulunmamış, ancak söz konusu iddialar itirazen şikayet aşamasında ilk kez dile getirilmiştir. İdareye şikayet başvurusunda bulunulmayan hususlar itirazen şikayet konusu yapılamayacağından, başvuru şekil ve süre şartlarına uymadığı için reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin iddialarının süresinde yapılmadığı nasıl anlaşılmıştır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin usulsüzlüklerin, ihale dokümanının hazırlanması ve açıklanması aşamasında fark edilmesi gereken hususlar olduğu tespit edilmiştir. Ancak başvuru sahibi bu iddiaları ihale öncesi veya süresinde idareye iletmediği için, itirazen şikayet aşamasında kaynağını ihale öncesinden alan bu iddiaları ileri sürmesi süre şartının ihlal edildiğini göstermiştir.
Soru: İhale dokümanına ilişkin iddiaların süresi içinde idareye şikayet edilmemesinin başvuruya etkisi nedir?
Cevap: İhale dokümanına yönelik iddialar süresi içinde idareye yapılmadığı takdirde, bu hususlar itirazen şikayete konu edilemez. Bu durum başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddine yol açar. Dolayısıyla idari mercilere zamanında şikayette bulunmamak, başvurunun esas incelemesi yapılmadan şekil ve süre yönünden reddedilmesi sonucunu doğurmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin belirsizlik iddiaları ihale sürecine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiaları ihale dokümanında keşfedilmesi gereken hususlar olmasına rağmen, bu belirsizlikler ihale öncesinde idareye bildirilmediği için ihale sürecinde gerekli düzeltmeler yapılmamıştır. İdareye erken bildirim yapılmaması sonucu, bu şikayetler itirazen şikayet aşamasında dile getirilmiş ve süreli itiraz kurallarına aykırılık nedeniyle başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu uyuşmazlık, bir ihalede yaklaşık maliyetin belirlenmesi ve ihale dokümanlarında yer alan düzenlemelere yönelik olarak ileri sürülen usulsüzlük iddialarının, belirlenmiş süre içinde idareye bildirilmemesi sebebiyle şekil ve süre yönünden reddine ilişkindir. Başvuru sahibi, işçilik, motorin ve iş makinelerine ilişkin maliyetlerin düşük hesaplandığını, teklif fiyatlarının usulüne uygun sunulmadığını ve bir imalat kalemi hakkında dokümanda belirsizlik bulunduğunu ileri sürerek ihalenin iptalini talep etmiştir. Ancak bu iddialar, ihale sürecinde, daha doğrusu ihale tarihinden önce idareye yöneltilmemiş; yalnızca itirazen şikayet başvurusunda gündeme getirilmiştir.
İhale sürecinde tartışma konusu olan iddialar, esasen ihale dokümanı ve yaklaşık maliyet hesaplamalarına ilişkindir. Söz konusu unsurlar, ihale ilanı ve dokümanlarının ilan edilmesiyle birlikte tüm isteklilerin erişimine açılmış olmasına rağmen, başvuru sahibi bu dokümanları zamanında değerlendirmemiş; bu tür hataların ya da eksikliklerin ihale öncesinde fark edilip idareye iletilmesi gerekirken, süreci tamamlayıp ancak ihalenin ardından bu hususları ileri sürmüştür. Bu durum, hem şikayet prosedürüne hem de şeffaflık ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı bulunmuştur.
Süre yönünden değerlendirildiğinde, esaslı unsur niteliği taşıyan bu iddiaların ihale dokümanında açıkça yer aldığı ve ihale tarihi itibarıyla bilinebilir olduğu tespit edilmiştir. Palplanş imalatı gibi uygulama biçimi net olmayan bir iş kalemi ya da fiyat analizine dayalı yaklaşık maliyet hesap farklılıkları, teknik ve mali ayrıntılarla birlikte değerlendirildiğinde, tamamıyla ihale öncesi tespit edilebilecek ve bu aşamada idareye bildirilebilecek nitelikte görülmüştür. Bu nedenle, bu konuların ihale tamamlandıktan sonra gündeme getirilmesi, mevzuatın öngördüğü şekil ve süre sınırlarının dışına çıkılması anlamına gelmiştir.
Başvuruda yer alan hususların pilot ortağın iş deneyimine yahut yeterlik göstergelerine ilişkin olmadığı, tamamen ihale dokümanı kaynaklı teknik ve mali düzenlemelere odaklandığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, pilot ortak veya konsorsiyumun yeterliği yönünden özel bir değerlendirme yapılmasına gerek duyulmamıştır; zira Kurul kararında, başvurunun esasına geçilmeden yalnızca şekil ve süre yönünden reddi yoluna gidilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yapılan başvurunun, ihale dokümanındaki hata veya belirsizlikler gibi ihale tarihinden önce fark edilmesi gereken unsurlara dayandığını ancak bu iddiaların süresi içinde idareye yöneltilmediğini tespit etmiştir. İdareye süresinde yapılmayan şikayetler, itirazen şikayet kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, başvurunun şekil ve süre yönünden reddine karar vererek yerleşik uygulamayı sürdürmüştür. Bu karar, başvuru sahiplerinin idari itiraz hakkını kullanırken takip etmeleri gereken zamansal sınırların önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.